Sprawy należy rozstrzygać na korzyść obywatela
Sprawne i efektywne działanie organu administracyjnego nie jest utożsamiane jedynie ze sztywnym, literalnym wykonywaniem przepisów. Obecnie od administracji oczekuje się raczej realizowania jej służebnej i świadczącej roli. Ustawodawca dał organowi administracyjnemu możliwość spełnienia tego postulatu poprzez umieszczenie w przepisach prawnych konstrukcji uznania administracyjnego. Występuje ona tylko na gruncie prawa administracyjnego i uprawnia organ administracyjny do samodzielnego wyboru skutków prawnych danego zdarzenia prawnego.
Według E. Ochendowskiego, uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, przy czym można dokonywać wyboru między dwoma lub więcej możliwościami.
Uznanie stwarza administracji możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawę. Gdy administracja działa na podstawie uznania, wtedy jej szczególnym obowiązkiem jest dokładne zbadanie i rozważenie okoliczności indywidualnych danej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, bo przecież miała możliwość wyboru rozstrzygnięcia i dlatego powinna wybrać rozstrzygnięcie optymalne.
Uznanie zapewnia ustawodawca, ponieważ musi ono wynikać z normy prawnej (ustawowej). Technicznie upoważnienie do uznania przybiera formę wyraźnego wskazania na uznanie, ale najczęściej przez wyrażenie organ „może”, „jest upoważniony”, bądź wynika z całokształtu uregulowania. Nie ma natomiast uznania, gdy ustawa stanowi, że organ „wyda”, „ustali”, „nakazuje”. (E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Dom Organizatora, Toruń 2005, str. 200-201).
POTRZEBUJESZ POMOCY?