Pomoc mieszkaniowa dla lokatora bez tytułu prawnego

Celem dodatku mieszkaniowego jest dofinansowanie wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przez osoby lub rodziny mające niskie dochody. Przyznaje go wójt, burmistrz lub prezydent miasta na wniosek zainteresowanego. Stanowi o tym art. 7 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (dalej: u.d.m.). Dodatek mieszkaniowy przysługuje:

● najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

● osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu,

● osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

● innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

● osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny

- art. 2 ust. 1 u.d.m.

Dodatek mieszkaniowy należy się na podstawie tylko jednego z tych tytułów. Jeśli zainteresowany nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie należy do oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, to nie ma prawa do dodatku mieszkaniowego. Długość okresu zamieszkiwania w danym lokalu w żaden sposób nie wpływa na prawo do dodatku (wyrok WSA w Gliwicach z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 779/12). Tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, uprawniającym do uzyskania dodatku jest np. umowa użyczenia lokalu (wyrok NSA w Warszawie z 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 91/10).

Odmowa podpisania przez osobę umowy najmu przesądza o tym, że nie jest on uprawniony do otrzymania dodatku mieszkaniowego, gdyż nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu (wyrok WSA w Olsztynie z 16 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 397/14).

WSA w Krakowie w wyroku z 27 stycznia 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/14) stwierdził, że art. 2 ust. 1 u.d.m. zawiera zamknięty katalog osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego ze względu na stosunek prawny, w jakim osoby te pozostają do zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego. Ponadto uznał, że za lokal mieszkalny nie można uważać pomieszczeń przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, a jedynie pomieszczenia służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Przyznanie dodatku mieszkaniowego nie wiąże się z koniecznością stałego, fizycznego przebywania i gospodarowania w lokalu (wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1544/14). Przesłanką uprawniającą do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest "zajmowanie lokalu" przez osobę wnioskującą o przedmiotowe wsparcie. "Zajmowanie lokalu" zawiera w sobie element faktyczny, który odzwierciedla wolę zamieszkiwania w lokalu i element prawny, rozumiany jako tytuł prawny do lokalu (wyrok WSA w Krakowie z 20 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1506/13).

WSA w Gdańsku w wyroku z 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 251/15) orzekł, że nawet jednoznaczne ustalenie, że wnioskodawca utracił tytuł prawny do lokalu, nie wyklucza samo w sobie możliwości przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Ponadto uznał, że dodatek mieszkaniowy może przysługiwać na podstawie różnych tytułów. Beneficjentami świadczenia oprócz najemców lokali mieszkalnych mogą być także osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego.

ANNA RYL

Autorka jest ekspertem w dziedzinie prawa, w szczególności prawa pracy i podatków

PODSTAWA PRAWNA

● art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 966; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 693)