Dywidenda w spółce opodatkowanej estońskim CIT – od zatwierdzenia sprawozdania do wypłaty środków wspólnikom

Zatwierdzone sprawozdanie finansowe stanowi podstawę do podjęcia uchwały o podziale zysku i jednocześnie wyznacza moment zaistnienia konsekwencji podatkowych oraz rachunkowych związanych z jego dystrybucją. W przypadku spółki opodatkowanej ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT) mechanizm ten różni się od klasycznego modelu opodatkowania, ponieważ obowiązek podatkowy powstaje po stronie spółki w związku z wypłatą zysku, a nie jego wypracowaniem. Jednocześnie wspólnicy mogą korzystać z przewidzianych przepisami preferencji w podatku dochodowym od osób fizycznych, które wpływają na finalne obciążenie podatkowe dywidendy.

W artykule omówiono zasady oraz sposób ujmowania i rozliczania dywidendy w księgach rachunkowych spółki opodatkowanej estońskim CIT.

1. Ogólne zasady wypłaty dywidendy w spółce objętej ryczałtem od dochodów spółek

Zasady wypłaty dywidendy wynikają przede wszystkim z przepisów ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.) i mają zastosowanie niezależnie od formy opodatkowania dochodów spółki. Oznacza to, że zarówno w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych, jak i w ramach ryczałtu od dochodów spółek (estońskiego CIT), reguły dotyczące powstania prawa do dywidendy oraz jej wypłaty określane są wyłącznie przepisami prawa handlowego. W przypadku wypłat dywidendy należy przypomnieć, że:

• Prawo do udziału w zysku powstaje co do zasady po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz podjęciu uchwały o podziale zysku przez właściwy organ spółki (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – art. 191 § 1 k.s.h., w spółce akcyjnej – art. 347 § 1 k.s.h.). Podkreślić należy, że prawo do wypłaty dywidendy nie powstaje automatycznie z chwilą zamknięcia ksiąg rachunkowych. Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: uor) uzależnia podział zysku od uprzedniego zatwierdzenia sprawozdania finansowego przez właściwy organ. W art. 53 ust. 3 uor wskazano, że: