Prawo i Podatki Unii Europejskiej 1/2005 z 01.01.2005, str. 34
Data publikacji: 02.07.2018
Zwolnienia od kary i jej redukcje w sprawach kartelowych we wspólnotowym prawie konkurencji
Największym problemem praktycznym w walce z kartelami jest dla organów ochrony konkurencji przełamanie współpracy uczestników kartelu, którzy mogą, często z powodzeniem, ukrywać istotne dowody swoich antykonkurencyjnych działań, przede wszystkim zaś samo istnienie kartelu. Kierując się chęcią rozwiązania tego problemu Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych wprowadził w 1979 r. politykę pobłażania dla uczestników kartelu, którzy zdecydowali się na współpracę z Departamentem. Takie podmioty mogą w zamian liczyć na zmniejszenie wysokości nałożonych kar, włącznie z całkowitym zwolnieniem. Rozwiązanie analogiczne do amerykańskiego zostało również przyjęte przez Komisję Europejską i ujęte w obwieszczeniu Komisji dotyczącym zwolnienia od kary lub jej redukcji w sprawach kartelowych1. Niniejszy artykuł stanowi próbę nakreślenia generalnych ram polityki pobłażania (leniency)2 we wspólnotowym prawie konkurencji, z uwzględnieniem elementów praktyki jej stosowania.
PRZEMYSŁAW WIERZBICKI
Wstęp
Uwagi ogólne
W ostatnich latach Komisja, a właściwie Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji pod kierownictwem komisarza Marco Montiego, ostrze swoich działań skierowała zdecydowanie przeciwko kartelom, które, jak to zobrazował komisarz Monti, są „rakiem” wolnorynkowej gospodarki. Największe zaś zagrożenie dla konkurencji na rynku Wspólnoty stwarzają kartele ukryte, gdzie uczestnicy, z uwagi na oczywiście antykonkurencyjne skutki swojego porozumienia, wszelkimi środkami starają się uniknąć ujawnienia faktu oraz warunków współpracy. Rozbicie więzów lojalności pomiędzy członkami kartelu staje się wtedy koniecznym celem działania Komisji - bez realizacji tego celu zdobycie wystarczających dowodów na istnienie antykonkurencyjnego porozumienia czy praktyki jest znacznie utrudnione, a w pewnych okolicznościach nawet niemożliwe. Dlatego też Komisja jest gotowa udzielić uczestnikowi kartelu całkowitego immunitetu lub zredukować nałożoną nań karę w zamian za współpracę w czasie postępowania. Jest to więc konstrukcja koncepcyjnie zbliżona do instytucji świadka koronnego w postępowaniu karnym.