Postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. I GSK 1433/12

Odrzucenie skargi

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1018/11 w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1018/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę S. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2011 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone na adres skarżącego w dniu 8 lipca 2011 r., przy czym odbiór pisma poświadczyła matka strony (Z. M.). Termin na uzupełnienie braków upływał w dniu 15 lipca 2011 r. W terminie tym skarżący nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia. Skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270; dalej powoływana jako "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył S. M., wnosząc o uchylenie go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 72 § 1 p.p.s.a. - przez błędne przyjęcie, że skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych złożonej przez niego skargi, co miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że nie doręczono mu zarządzenia, które zawierało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem osoba, która odebrała korespondencję nie przekazała jej skarżącemu. Skarżący wskazał, że pismo prawdopodobnie zaginęło lub dostało się w ręce dzieci, którymi matka skarżącego często się opiekuje. Jak wskazał skarżący, jego matka nie dopilnowała, ażeby przesyłka trafiła do rąk adresata. Zresztą jest to osoba, która cierpi na sklerozę, często zapomina, gdzie np. położyła określone przedmioty codziennego użytku. Wnoszący skargę kasacyjną dodał, że matka skarżącego wyraźnie nie oświadczyła, że podejmie się oddania przesyłki urzędowej synowi. Doręczyciel korespondencji nie zaznaczył na przesyłce, że osoba odbierająca przesyłkę podjęła się oddania pisma skarżącemu. Oznacza to, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, że nie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego przesyłki z sądu zawierającej wspomniane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 72 § 1 p.p.s.a. doprowadziło do wadliwej decyzji procesowej w postaci postanowienia o odrzuceniu skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny strona wyznaczyła zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 72 § 1 p.p.s.a. Zdaniem strony skarżącej, brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w sytuacji, gdy skarżącemu nie zostało prawidłowo doręczone wezwanie do usunięcia wspomnianego braku formalnego skargi.

Takie sformułowanie zarzutów kasacyjnych oznacza, że wnoszący skargę kasacyjną nie zakwestionował, że skarga do Sądu pierwszej instancji zawierała brak formalny, który podlegał uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w terminie siedmiu dni pod określonym w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. rygorem w postaci odrzucenia skargi. Skarżący kwestionuje natomiast w istocie to, że termin na uzupełnienie braku formalnego skargi nie rozpoczął w ogóle biegu, bowiem doręczenie w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a. wezwania do usunięcia wspomnianego braku formalnego nie było prawidłowe.

Zarzut skargi kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, określony w tym przepisie tryb doręczenia zastępczego został prawidłowo przeprowadzony w odniesieniu do przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi wniesionej przez S. M. Ze znajdującej się w aktach sądowych WSA (k. 15) kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie wynika, że przesyłka ta została doręczona na adres skarżącego, przy czym została odebrana przez Z. M. Z zaznaczeń i wpisów dokonanych na druku potwierdzenia odbioru przez doręczyciela wynika, że z powodu nieobecności adresata w mieszkaniu doręczył pismo Z. M. (matka), która jest dorosłym domownikiem adresata i nie jest jego przeciwnikiem w sprawie oraz podjęła się oddania pisma adresatowi. Również sam skarżący potwierdził w skardze kasacyjnej, że przesyłkę z wezwaniem do usunięcia braku formalnego odebrała jego matka Z. M., z którą mieszka. Dla skuteczności doręczenia zastępczego nie miała natomiast znaczenia okoliczność, że matka skarżącego wyraźnie nie oświadczyła, że podejmie się oddania przesyłki adresatowi (synowi). Należy przyjąć założenie, że jeżeli dorosły domownik adresata, który nie ma sprzecznych interesów w sprawie, własnoręcznym podpisem kwituje odbiór przesyłki, to tym samym zobowiązuje się do jej przekazania adresatowi; natomiast jeśli domownik wyraźnie nie zobowiązuje się oddać przesyłki adresatowi, to przesyłka nie powinna mu zostać wydana przez doręczyciela (zob. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 70/12; treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W związku z tym brak jest podstaw do twierdzenia, że nie doszło do doręczenia przedmiotowej przesyłki w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a., skoro wszystkie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione.

Na zmianę tej oceny nie mogą natomiast wpłynąć argumenty skargi kasacyjnej, w których skarżący podnosi, że matka nie przekazała mu odebranej przesyłki. Tego rodzaju okoliczność nie stoi na przeszkodzie temu, by twierdzić, że przesyłka została zastępczo doręczona w dniu wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Jeżeli zostały zachowane wszystkie przesłanki z art. 72 § 1 p.p.s.a., to doręczenie zastępcze jest skuteczne, niezależnie od tego, czy osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem w stosownym czasie oddała to pismo adresatowi. Brak przekazania doręczonego zastępczo pisma adresatowi może natomiast prowadzić do obalenia domniemania, że pismo dotarło do rąk adresata, co mogłoby stanowić podstawę przywrócenia terminu, który rozpoczął bieg wraz z odebraniem pisma przez osobę, o której mowa w art. 72 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, s. 233). Jednakże tego rodzaju okoliczności mogą być skutecznie podnoszone tylko w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do dokonania czynności określonej w doręczonym zastępczo wezwaniu do usunięcia braku formalnego. Argumenty o braku przekazania przesyłki adresatowi przez osobę, której odebrała przesyłkę doręczaną w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a. nie świadczą natomiast o tym, że samo doręczenie przesyłki w tym trybie nie nastąpiło.

Skoro zatem wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało skutecznie doręczone, zaś skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił tego braku formalnego, to art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. obligował Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi.

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/