Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 594) w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 roku o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1113) - Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie uchwala, co następuje:

§ 1. Orzeka o nieważności uchwały Nr XXI/110/2012 Rady Gminy Stanisławów z dnia 18 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Stanisławów z powodu orzeczenia przez Kolegium Izby nieważności Uchwały Rady Gminy Stanisławów Nr XXI/108/2012 z dnia 18 grudnia 2012r. w sprawie wyboru metody oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Stanisławów od właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy oraz naruszenia przepisu art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku poz. 391 z późn zm.)

§ 2. Na niniejszą uchwałę Gminie Stanisławów przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia za pośrednictwem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie.

Uzasadnienie

W dniu 11 lipca 2013 roku doręczono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Warszawie uchwałę Nr XXI/110/2012 Gminy Stanisławów z dnia 18 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Stanisławów.

Jako podstawę prawną wydania uchwały prócz ogólnych przepisów ustrojowych (art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) przywołano przepis kompetencyjny art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Przepis art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały stanowił, iż cyt.: "1. Rada gminy uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego . Uchwała zawiera także informacje o terminach i miejscu składania deklaracji. 2. Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi."

Kolegium Izby ustaliło, iż uchwałą Nr 16.317.2013 z dnia 30 lipca 2013 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie stwierdziło nieważność uchwały Nr XXI/108/2012 Rady Gminy Stanisławów z dnia 18 grudnia 2012r. w sprawie wyboru metody oraz ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Stanisławów od właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy z powodu istotnego naruszenia prawa tj. art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Wobec powyższego nie może pozostać w obrocie prawnym uchwała Rady określająca wzór deklaracji o wysokości opłaty. Celem określenia wzoru Deklaracji jest zapewnienie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powinien on być skorelowany z metodą ustalenia opłaty, co oznacza, iż rada gminy najpierw powinna podjąć uchwałę na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, w której dokona wyboru, w sposób właściwy, metody ustalania opłaty i określi jej stawki, a dopiero w drugiej kolejności określić wzór deklaracji o wysokości w/w opłaty. Formularz deklaracji powinien umożliwić właścicielowi nieruchomości samodzielne obliczenie wysokości opłaty.

Niezależnie od powyższego Kolegium Izby badając określony w Załączniku Nr 1 Wzór Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami stwierdziło, iż :

1. W części "D" "Ilość osób zamieszkujących nieruchomość" zawarto postanowienie o treści cyt. "Oświadczam, że na terenie nieruchomości wskazanej w części C niniejszej Deklaracji zamieszkuje:

na stałe … osób".

Powyższa regulacja nie znajduje podstawy prawnej w przytoczonych w podstawie prawnej uchwały przepisach, a także w obowiązującym prawie. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 6c ust. 1 przewiduje, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właściciele tych nieruchomości w myśl postanowień art. 6 h ustawy są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku wyboru przez radę gminy metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy opłata stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1. Ustalenie opłaty następuje w drodze samowymiaru - podmiot zobowiązany dokonuje samodzielnie obliczenia wysokości opłaty. Celem umożliwienia właścicielowi nieruchomości wyliczenia wysokości opłaty, w deklaracji winien on zatem podać liczbę mieszkańców zamieszkujących tę nieruchomość , a nie jak wskazano we wzorze określonym przez Radę Gminy Stanisławów ilość osób zamieszkujących ją na stałe.

Kolegium zauważa przy tym, iż obowiązek ponoszenia opłaty, zgodnie z art. 6i pkt 1 cyt. ustawy powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. A zatem jedyną przesłanką decydującą o powstaniu w/w zobowiązania jest zaistnienie stanu faktycznego, z którym ustawodawca łączy jego powstanie.

2. W części "G" Załącznika Rada Gminy Stanisławów wprowadziła wymóg złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym oraz klauzuli o wyrażeniu zgody "na przetwarzanie danych osobowych przez Urząd Gminy Stanisławów dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych". Wprowadzenie obowiązku złożenia w/w oświadczeń nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 6n ust. 1 oraz pozostałych regulacjach zawartych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odpowiedzialność za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy przy składaniu uprawnionemu organowi deklaracji albo za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nią danych została uregulowana w przepisie art. 56 ustawy Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 111, poz. 765 z późn.zm.).

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 6q oraz (po 6 marca br.) 6qa przyznaje organowi wykonawczemu gminy uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, czyniąc go też organem egzekucyjnym w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast odpowiedzialność karna wiąże się wyłącznie z zeznaniami składanymi w postępowaniu sądowym lub innym, prowadzonym na podstawie ustawy .

Także żądanie wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych nie znajduje uzasadnienia w przepisach art. 6n ust 1 ani pozostałych artykułów wskazanej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust 2 cyt. ustawy o ochronie danych osobowych stosuje się ją do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Ustawa pod pojęciem przetwarzania danych (art. 7 pkt 2 ustawy) rozumie jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

W ocenie organu nadzoru złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnia organy gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnych, tytułów wykonawczych, a nie do tworzenia zbiorów ewidencyjnych. Z tego też powodu obligatoryjna zgoda na przetwarzanie danych osobowych bez możliwości odmowy wyrażenia zgody zawarta w złożonej deklaracji w części G o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest niezgodna z wyżej przytoczonymi przepisami.

3. Na stronie 3 Wzoru Deklaracji zawarto zapis stanowiący o tym, iż "dane zawarte w deklaracji (w szczególności ilość osób zamieszkujących posesję) będą weryfikowane". W ocenie Kolegium powyższa regulacja wykracza poza kompetencje rady gminy wynikające z powołanego w podstawie prawnej uchwały art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Cel deklaracji, którym jest umożliwienie składającemu ją samodzielnego obliczenia wysokości opłaty przesądza o tym, iż zakres informacji, które musi w niej podać właściciel nieruchomości powinien być ściśle związany z obliczeniem opłaty. Wzór deklaracji, w myśl cyt. art. 6n ust 1 pkt 1 ustawy obejmować winien także Objaśnienia dotyczące sposobu wypełniania deklaracji (określony badaną uchwałą wzór deklaracji nie zawiera objaśnień). Wprowadzając we wzorze deklaracji zapis o weryfikacji danych w niej zawartych Rada Gminy Stanisławów naruszyła zatem, w ocenie Kolegium Izby, art. 6n ust 1 pkt 1 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zauważa ono przy tym, iż Rada postanawiając o weryfikacji danych nie wskazała w jaki sposób miałaby być ona dokonywana

Ponadto Kolegium zwraca uwagę, iż od dnia 6 marca 2013 r. w związku z dokonaną Ustawą z dnia 25 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 228) nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym art. 6n, na radę nałożony został obowiązek zawarcia uregulowań o warunkach i trybie składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powyższe wskazuje na obowiązek podjęcia przez Radę Gminy Stanisławów uchwały uwzględniającej również ten wymóg prawa.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Kolegium Izby Rada Gminy Stanisławów w badanej uchwale wykroczyła poza delegację art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkiem czego Kolegium Izby orzekło jak w sentencji uchwały.