Na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) zarządza się, co następuje:

§ 1. 1. Ustanawia się strefę ochronną ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach, gmina Zdzieszowice, powiat krapkowicki, województwo opolskie, zwaną dalej "strefą ochronną".

2. Strefę ochronną ujęcia stanowią:

1) teren ochrony bezpośredniej dla studni:

a) nr 1a zlokalizowany na części działki nr 1379/3, arkusz 11, obręb 0007 Zdzieszowice, o powierzchni 858 m2, przedstawiony w załączniku nr 1 do rozporządzenia,

b) nr 2b zlokalizowany na części działki nr 1395/1, arkusz 11, obręb 0007 Zdzieszowice, o powierzchni 550 m2, przedstawiony w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

c) nr 1A zlokalizowany na części działki nr 1301/4, arkusz 11, obręb 0007 Zdzieszowice, o powierzchni 520 m2, przedstawiony w załączniku nr 3 do rozporządzenia,

d) nr 3Pbis zlokalizowany na częściach działek nr 1387/5, 1289/3 i 1290/3, arkusz 10, obręb 0007 Zdzieszowice, o powierzchni 360 m2, przedstawiony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

2) teren ochrony pośredniej o powierzchni 1,07 km2, przedstawiony w załączniku nr 5 do rozporządzenia, obejmujący obszar zlokalizowany na działkach ewidencyjnych określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia i opisany w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

§ 2. 1. Na terenie ochrony bezpośredniej obowiązują zakazy i nakazy, o których mowa w art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

2. Teren ochrony bezpośredniej należy ogrodzić, a jego granice oznaczyć zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

3. Lokalizację tablic informacyjnych określają załączniki nr 1, 2, 3 i 4 do rozporządzenia.

§ 3. 1. Na terenie ochrony pośredniej zabrania się:

1) lokalizowania nowych ujęć wody, z wyjątkiem wykonywania studni zastępczych, awaryjnych oraz służących rozbudowie ujęcia;

2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, z wyjątkiem wód opadowych i roztopowych, spełniających wymogi i warunki zgodnie z obowiązującymi przepisami;

3) lokalizowania składowisk odpadów komunalnych, niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne i obojętne oraz obojętnych;

4) urządzania pryzm kiszonkowych i pryzm z obornikiem bezpośrednio na gruncie;

5) rolniczego wykorzystania ścieków;

6) lokalizowania zakładów przemysłowych, zakwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

7) lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji, a także rurociągów do ich transportu;

8) lokalizowania myjni pojazdów mechanicznych bez podłączenia do zbiorczej sieci kanalizacji;

9) lokalizowania cmentarzy oraz grzebania zwłok zwierzęcych.

2. Granice terenu ochrony pośredniej należy oznaczyć zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

3. Lokalizację tablic informacyjnych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.

Załącznik Nr 1 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach dla studni nr 1a

Załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach dla studni nr 2b

Załącznik Nr 3 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach dla studni nr 1A

Załącznik Nr 4 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach dla studni nr 3Pbis

Załącznik Nr 5 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach

Załącznik Nr 6 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Wykaz działek ewidencyjnych znajdujących się w obrębie wyznaczonego terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach

Załącznik Nr 7 do Rozporządzenia Nr 33/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach

Opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej rozpoczęto od punktu najbardziej wysuniętego na południe, czyli od południowego narożnika działki nr 1508/6 i kontynuowano poruszając się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Granica terenu ochrony pośredniej rozpoczyna swój bieg w południowym narożniku działki nr 1508/6 i biegnie na wschód do jej przeciwnego wierzchołka. Z tego miejsca granica odbija w kierunku północnym/północno-zachodnim i biegnie wzdłuż działki nr 1508/6, a następnie wzdłuż działek nr 1508/2 i 1277 (droga). Następnie przecina działkę nr 1292/3 podążając do południowego narożnika działki nr 1293/1 i biegnie wzdłuż niej na północny wschód. Dalej podąża wzdłuż działki nr 1294/1, po czym przecina działki nr 1249 i 1252/1 i biegnie przez ponad 245 m w kierunku północno-zachodnim wzdłuż zachodniej granicy działki nr 1251/7. Następnie granica przecina drogę na działce nr 1228/1 i nadal w kierunku północno-zachodnim/północnym biegnie wzdłuż zachodnich granic działek nr 1251/3, 1251/2, 1251/1 oraz przez ponad 52 m wzdłuż działki nr 342/2, po czym skręca na południowy zachód (przecina działkę nr 1308/3), początkowo delikatnie, później bardziej gwałtowanie, aż do północnego narożnika działki nr 1302/2. Z północnego narożnika działki nr 1302/2 podąża do jej zachodniego wierzchołka, a następnie przecina drogę na działce nr 1309 i biegnie do północnego narożnika działki nr 1377/1, skąd odbija na północny zachód wzdłuż drogi (działka nr 1309). Po osiągnięciu północnego narożnika działki nr 1369 granica skręca na południowy zachód (wzdłuż działki nr 1369), przecina drogę na działce nr 1372/1 i odbija na północny zachód (wzdłuż drogi), aż do północnego narożnika działki nr 1401, po czym odbija na południowy zachód wzdłuż działki nr 1402 (droga), dalej przecina działkę nr 1483/4, osiąga północny narożnik działki nr 1501 i biegnie wzdłuż granicy działek nr 1501, 1484 i 1485, aż do zachodniego narożnika działki nr 1485. Z tego punkt granica skręca na południowy wschód i biegnie wzdłuż działki nr 1499/3 przez ponad 266 m, aż do zachodniego wierzchołka działki nr 1508/4. Następnie granica odbija w kierunku zachodnim i podąża wzdłuż działki nr 1508/2 - mniej więcej wzdłuż brzegu zbiornika wodnego. Na wysokości północno-wschodniego wierzchołka działki nr 1508/3 granica przecina działkę nr 1508/2 (biegnie wzdłuż drogi) podążając do północno-zachodniego narożnika działki nr 1508/6, a następnie biegnie do jej południowego narożnika, czyli punktu w którym rozpoczęto opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach.

Uzasadnienie

ArcelorMittal Poland S.A. w Dąbrowie Górniczej, Oddział w Zdzieszowicach, ul. Powstańców Śląskich 1, 47-330 Zdzieszowice, zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z wnioskiem o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych z utworów neogeńskich (trzeciorzędowych) składającego się ze studzien 1A, 1a, 2b, 3Pbis dla Zakładu Koksowniczego Zdzieszowice. Wyżej wymieniony wniosek wraz z Dodatkiem do dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia wód podziemnych trzeciorzędu i głębokiego poziomu wodonośnego rynny czwartorzędowej regionu Kędzierzyn-Koźle-Zdzieszowice dla potrzeb ustanowienia strefy ochronnej ujęcia zakładowego i komunalnego miasta Zdzieszowice (neogeńskie piętro wodonośne), na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), stanowił podstawę do wyznaczenia zasięgu strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej w Zdzieszowicach.

Ujęcie w Zdzieszowicach jest ujęciem komunalnym, dostarczającym wodę na cele socjalne zakładu oraz dla zaopatrzenia w wodę wodociągu miejskiego miasta Zdzieszowice. Składa się ono z pięciu studni głębinowych ujmujących trzeciorzędowe piętro wodonośne. Cztery studnie zlokalizowane są przy ul. Wschodniej - nr 1a, 2b, 1A i 3Pbis, jedna studnia - nr 3Pbis2 znajduje się przy ul. Filarskiego. Właściciel ujęcia występuje o ustanowienie terenu ochrony pośredniej wyłącznie dla obszaru przy ul. Wschodniej. Rezygnacja z ustanowienia terenu ochrony pośredniej dla studni nr 3Pbis2 podyktowana jest niekorzystną jej lokalizacją z punktu widzenia przydatności dla ujęcia komunalnego. Planuje się włączyć studnię nr 3Pbis2 do ujęcia wody na cele technologiczne. Studnia nr 3Pbis2 posiada korzystną lokalizację jako otwór do celów technologicznych ze względu na bliskość urządzeń będących odbiornikiem wody podziemnej.

Dla regionu ujęcia ustalono zasoby eksploatacyjne wód podziemnych z formacji trzeciorzędowej i czwartorzędowej w ilości - Q = 5000 m3 /h w kat. B, w tym Q = 3200 m3 /h w kat. A - przy depresji regionalnej do rzędnej 146 m n.p.m. dla obszaru zasobowego o powierzchni 1156 km2. Zasoby te zostały zatwierdzone decyzją Głównego Geologa Kraju nr KDH/013/5309/88 z dnia 07.04.1988 r. Ujęcie w Zdzieszowicach posiada pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, orzeczone decyzją Marszałka Województwa Opolskiego nr DOŚ.III-MJP-6220-11/09 z dnia 31.12.2009 r. Powyższe pozwolenie wodnoprawne ustala pobór wody podziemnej z utworów trzeciorzędowych dla ujęcia komunalnego, składającego się z pięciu studni w ilości - Qmaxh = 400 m3 /h, Qśrh = 270 m3 /h, Qśrd = 6480 m3 /d. Pozwolenie ważne jest do 31.12.2029 r. Ujęcie w Zdzieszowicach posiadało (ustanowioną w 1999 r.) strefę ochronną obejmującą teren ochrony bezpośredniej oraz teren ochrony pośredniej zewnętrznej. Strefa ta straciła ważność w 2000 r.

Według podziału fizyczno-geograficznego Polski (według J. Kondrackiego) Zdzieszowice leżą na północnej krawędzi mezoregionu Kotliny Raciborskiej - najbardziej na południe wysuniętego mezoregionu należącego do Niziny Śląskiej. Kotlina Raciborska jest jednostką typu pradolinnego zorientowaną południkowo, zgodnie z biegiem Odry na tym odcinku. Odra jest główną bazą drenażu wód powierzchniowych. Teren wokół Zdzieszowic odwadniany jest w kierunku Odry niewielkimi ciekami, na terenie tym brak jest naturalnych jezior. Istniejące zbiorniki wodne są zbiornikami zaporowymi, a niektóre z nich pełnią rolę osadników. Naturalna sieć hydrograficzna została w dość dużym stopniu zmieniona przez działalność przemysłową, która na tym terenie istnieje od początków XX wieku.

Zdzieszowice położone są na przewężeniu pomiędzy wschodnim krańcem Sudetów Wschodnich, a zachodnim skrajem płyty triasowej Chełmu, którego kulminacją jest Góra Św. Anny. Granice jednostek mają charakter tektoniczny. Kotlina Górnej Odry na południowy zachód od uskoku toszeckiego jest obszarem sedymentacji osadów neogeńskich o znacznej miąższości - znanym kędzierzyńskim basenem sedymentacyjnym. Miąższość osadów neogeńskich w Zdzieszowicach wynosi ponad 160 m. Neogen reprezentowany jest przez osady tortonu, sarmatu i pliocenu. Osady morskie tortonu podścielające utwory lądowe sarmatu są przeważnie iłami marglistymi. Utwory sarmatu w centralnej części kędzierzyńskiego basenu sedymentacyjnego zostały dobrze rozpoznane licznymi wierceniami. Utwory piaszczyste występują tu przeważnie w spągowej części profilu sarmackiego, na głębokości ok. 60-80 m, a lokalnie w stropowej lub środkowej części kompleksu. Te przewarstwienia nie są ciągłe w rozprzestrzenieniu poziomym. Kompleks utworów spoistych sarmatu jest równomiernie rozprzestrzeniony i wykazuje ciągłość - są to czyste iły lub odmiany pylaste albo piaszczyste. Osady plejstoceńskie posiadają niewielką miąższość od kilkunastu do nieco ponad 30 m. Reprezentowane są głównie przez osady piaszczysto-żwirowe wyższych poziomów tarasowych, a lokalnie przypowierzchniowego poziomu glin morenowych o miąższości do 10 m. Osady zastoiskowe występują lokalnie wypełniając zagłębienia powierzchni plejstoceńskiej.

W rejonie Zdzieszowic rozpoznane zostały dwa poziomy wodonośne: poziom plejstoceński i poziom neogeński (sarmatu). Poziom plejstoceński tworzy zasadniczo jedna warstwa wodonośna o miąższości od kilku do nieco ponad 20 m. Warstwa ta zalega bezpośrednio w podłożu gruntowym, bądź pod niewielkim nadkładem przypowierzchniowych glin morenowych. Plejstoceński poziom wodonośny charakteryzuje się bardzo korzystnymi parametrami hydrogeologicznymi, lecz z powodu znacznego zanieczyszczenia poprzez pionową migrację zanieczyszczeń powierzchniowych jest poziomem zdegradowanym i utracił znaczenie użytkowe. Aktualnie w rejonie Zdzieszowic nie jest eksploatowany. Pod poziomem wodnym plejstocenu występują utwory neogeńskie reprezentowane przez iły i utwory piaszczysto-żwirowe. Poziom wodonośny neogenu (sarmatu) stanowi zasadniczo dwie warstwy wodonośne, z których dolna jest bazową warstwą wodonośną eksploatowaną przez wszystkie studnie ujęcia komunalnego. Warstwa górna o miąższości od kilku do ponad 20 m jest sporadycznie ujmowana i obecnie nie jest eksploatowana. Jej zwierciadła statyczne zalegają o kilka metrów niżej od zwierciadeł warstwy bazowej sarmatu, co świadczy o ciągłości izolacji iłów oddzielających te warstwy. Miąższość iłów stanowiących nadkład nad użytkowym poziomem wodonośnym sarmatu kształtuje się od 32 m do ponad 60 m. Północno-zachodni rejon Zdzieszowic charakteryzuje się miąższościami nadkładu do 30-40 m. W kierunku południowo-zachodnim i południowo-wschodnim miąższości utworów ilastych są większe (rosną). Charakterystyczne dla rejonu Zdzieszowic jest osłabienie odporności kompleksu ilastego poprzez przewarstwienia piaszczyste (soczewki), które występują w jego środkowych partiach (niektóre osiągają znaczną miąższość - 20 m, ale nie mają większego rozprzestrzenienia poziomego).

W rejonie ujęcia komunalnego w Zdzieszowicach przy ul. Wschodniej znajdują się wyłącznie pola uprawne i pojedyncze zabudowania wiejskie, natomiast tereny miejskie zurbanizowane znajdują się na kierunku naturalnego napływu wód podziemnych do ujęcia. Od strony zachodniej i południowej ujęcia komunalnego znajdują się pola orne oraz łąki wraz z pojedynczymi zabudowaniami wiejskimi. Przepływająca w odległości 1,2 km w kierunku zachodnim od ujęcia komunalnego rzeka Odra z racji jej drenującego charakteru wodonośca czwartorzędowego i dużej izolacji wodonośca trzeciorzędowego nie stanowi zagrożenia dla wód podziemnych trzeciorzędu. Linia kolejowa Opole-Kędzierzyn-Koźle przebiega wzdłuż północno-wschodniego kierunku i graniczy równocześnie z terenem Zakładów. Zagrożeniem dla poziomu użytkowego sarmatu, będącego użytkowym wodonoścem jest anomalia hydrochemiczna wód trzeciorzędowych powstała w wyniku migracji zanieczyszczonych wód przez "okno hydrogeologiczne" zlokalizowane w centralnej części Zakładu.

Wody podziemne użytkowego poziomu sarmatu posiadały wysoką jakość do 1986 roku. W następnych 10 latach nastąpiła degradacja jakości tych wód wyrażająca się wzrostem mineralizacji, podwyższeniem zawartości siarczanów, chlorków i magnezu. Zawartości żelaza oraz manganu są ponadnormatywne we wszystkich studniach, dlatego też woda wymaga uzdatniania. W chwili obecnej ujęcie komunalne przy ul. Wschodniej posiada względnie dobrą jakość wody, ale odległość od rozpoznanej już strefy wód chemicznie zdegradowanych jest mała - wynosi ok. 1-1,5 km. Należy mieć na uwadze, że strefa zanieczyszczonych wód znajduje się na linii dopływu do ujęcia.

W toku pracy nad przygotowaniem niniejszego rozporządzenia zweryfikowano przebieg granicy terenu ochrony pośredniej zaproponowany przez Wnioskodawcę i dokonano drobnych korekt - tj. granica została poprowadzona przede wszystkim wzdłuż działek ewidencyjnych, stąd niewielka różnica pomiędzy powierzchnią terenu ochrony pośredniej podaną przez Wnioskodawcę, a ostatecznie zapisaną w rozporządzeniu.

Zakazy wprowadzone niniejszym rozporządzeniem mają na celu niedopuszczenie do zmniejszenia przydatności ujmowanej wody i wydajności ujęcia. Ich zakres został dostosowany do specyfiki omawianego terenu oraz uzgodniony z Właścicielem ujęcia. Na terenie ochrony bezpośredniej wprowadzono zakazy zgodne z art. 53 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), których zadaniem jest ograniczenie do minimum zagrożenia zanieczyszczenia wody w miejscu jej ujmowania. Natomiast na terenie ochrony pośredniej zastosowano wybrane zakazy z art. 54 ww. ustawy.

W celu ochrony ilości zasobów wód wprowadzono zakaz lokalizowania nowych ujęć wody, z wyjątkiem wykonywania studni zastępczych, awaryjnych oraz służących rozbudowie ujęcia. Z kolei w celu ochrony jakości wód wprowadzono zakaz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Dopuszczono wprowadzanie wód opadowych i roztopowych, spełniających wymogi i warunki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dopuszczenie powyższego wyjątku nie będzie stanowiło zagrożenia dla jakości ujmowanych wód. Ponadto wprowadzono zakaz lokalizowania składowisk odpadów komunalnych, niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne i obojętne oraz obojętnych. Niekorzystny wpływ składowisk na jakość wód podziemnych jest znany z powszechnych doświadczeń na tego typu obiektach. Zwykle powodują one bardzo niekorzystne zmiany w zakresie składu chemicznego oraz w postaci skażeń bakteriologicznych wód podziemnych. Na terenie ochrony pośredniej wprowadzono także zakaz urządzania pryzm kiszonkowych i pryzm z obornikiem bezpośrednio na gruncie. Tworzone bezpośrednio na gruncie pryzmy podlegają oddziaływaniu warunków atmosferycznych i wydzielają ścieki fermentacyjne, które dostając się do gruntu mogą wpłynąć na warstwę izolacyjną poziomu wodonośnego i powodować pogorszenie jakości ujmowanej wody w zakresie składu chemicznego i skażenia bakteriologicznego. Dodatkowo wprowadzono zakaz rolniczego wykorzystania ścieków - rolnicze wykorzystanie ścieków wiąże się z zagrożeniem zanieczyszczenia wód podziemnych przez niebezpieczne związki takie jak: azotany, siarczany, chlorki oraz inne substancje zawarte w ściekach. Z uwagi na zagrożenia dla jakości wód podziemnych związane z funkcjonowaniem zakładów przemysłowych wprowadzono zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych, zakwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na terenie ochrony pośredniej zabroniono również lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji, a także rurociągów do ich transportu. Substancje ropopochodne (a także inne związki) ze względu na swoje specyficzne cechy - m.in. lepkość, gęstość, rozpuszczalność, odporność na biodegradację, a także w związku z tym, że stosunkowo łatwo przenikają do wód - nawet w małych ilościach mogą powodować trwałe skażenie wód podziemnych. Aby dodatkowo zmniejszyć ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych substancjami ropopochodnymi, a także detergentami wprowadzono zakaz lokalizowania myjni pojazdów mechanicznych bez podłączenia do zbiorczej sieci kanalizacji. Prewencyjnie - ze względu na ochronę wód podziemnych przed możliwością zanieczyszczenia substancjami organicznymi oraz bakteriami i wirusami - wprowadzono zakaz lokalizowania cmentarzy oraz grzebania zwłok zwierzęcych.

Wprowadzone niniejszym rozporządzeniem zakazy nie będą znacząco ograniczały możliwości rozwoju omawianego obszaru, ale zapewnią niezbędną ochronę ilości i jakości wody.

Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206, z późn. zm.), projekt rozporządzenia został uzgodniony z Wojewodą Opolskim w dniu 28.09.2015 r. pismem nr IN.III.7081.11.2015.JJ.