Uchwała nr 4855/15 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku
z dnia 26 listopada 2015r.
w sprawie rozpatrzenia w postępowaniu nadzorczym uchwały Rady Miejskiej w Sokółce nr XVIII/127/15 z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej na wspieranie inwestycji początkowej i tworzenie nowych miejsc pracy związanych z tą inwestycją na terenie Gminy Sokółka
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w składzie: Przewodniczący:Stanisław Srocki Członkowie: Beata Chmielewska Paweł Gałko Katarzyna Gawrońska Agnieszka Gerasimiuk Aleksander Piszczatowski Dariusz Renczyński Joanna Salachna Marcin Tyniewicki Maria Wasilewska Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity:
Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) po rozpatrzeniu w postępowaniu nadzorczym Uchwały Rady Miejskiej w Sokółce
Nr XVIII/127/15 z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej na wspieranie inwestycji początkowej i tworzenie nowych miejsc pracy związanych z tą inwestycją na terenie Gminy Sokółka
postanawia :
1) uznać, iż powyższa Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa
w związku z zapisami zawartymi w:
- § 8 Uchwały, zgodnie z którym: "W trakcie realizacji inwestycji, co 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prac podmiot, który dokonał zgłoszenia zamiaru korzystania
z pomocy, winien złożyć Burmistrzowi Sokółki informację o stanie realizacji inwestycji,
o poniesionych kosztach kwalifikujących się do objęcia pomocą oraz o przewidywanym terminie zakończenia realizacji inwestycji.", co stanowi naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) oraz Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną (Dz.U. poz. 174),
- § 10 pkt 2 Uchwały, zgodnie z którym przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia od podatku od nieruchomości jest zobowiązany do przedłożenia w określonym terminie - na żądanie Burmistrza Sokółki dodatkowych informacji niezbędnych dla oceny udzielonej pomocy oraz prawidłowego jej nadzorowana i monitorowania, co stanowi naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 39 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity: Dz.U.
z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.),
- § 11 Uchwały, w którym uregulowano przesłanki i skutki utraty prawa do zwolnienia oraz dodatkowe obowiązki ciążące na przedsiębiorcach z naruszeniem art. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zw.
z postanowieniami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną (Dz.U. poz. 174), w związku z tym postanawia stwierdzić nieważność § 8;§ 10 pkt 2 oraz§ 11 Uchwały Nr XVIII/127/15;
2) uznać, iż powyższa Uchwała została podjęta z nieistotnym naruszeniem prawa
w związku z zapisami zawartymi w:
- § 3 ust. 2 Uchwały, zgodnie z którym zwolnienie od podatku od nieruchomości następuje na podstawie złożonej deklaracji lub informacji na podatek od nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.),
- § 5 ust. 2 Uchwały, zgodnie z którym przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia wymienionych w tym przepisie dokumentów niezbędnych do udzielenia pomocy, nie określono jednak terminu, w którym powinna być dokonana ta czynność, co pozostaje w sprzeczności z zasadami prawidłowej legislacji wywodzonymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.),
w szczególności zasadą określoności prawa,
- § 9 pkt 2 Uchwały, zgodnie z którym po zakończeniu realizacji inwestycji i utworzeniu nowych miejsc pracy związanych z inwestycją przedsiębiorca zobowiązany jest w terminie
30 dni do dostarczenia Burmistrzowi m.in. oświadczenia o obsadzeniu nowych miejsc pracy związanych z inwestycją - na formularzu stanowiącym Załącznik nr 3 do uchwały, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniami § 5 ust. 4 Uchwały, zgodnie z którymi obsadzenie nowych miejsc pracy powinno nastąpić w okresie nieprzekraczającym 3 lat od zakończenia inwestycji, w związku z tym postanawia wezwać do usunięcia wskazanych naruszeń prawa.
Uzasadnienie
W dniu 5 listopada 2015 r. do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku wpłynęła Uchwała Rady Miejskiej w Sokółce Nr XVIII/127/15 z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej na wspieranie inwestycji początkowej i tworzenie nowych miejsc pracy związanych z tą inwestycją na terenie Gminy Sokółka. Działając na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r.
o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.), tut. Izba wszczęła postępowanie nadzorcze dotyczące wskazanej Uchwały, zawiadamiając Radę, pismem z dnia 19 listopada 2015 r., o terminie posiedzenia Kolegium RIO
w Białymstoku wyznaczonym na dzień 26 listopada 2015 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku na posiedzeniu w dniu
26 listopada 2015 r. stwierdziło, co następuje. Badana Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. W § 8 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym: "W trakcie realizacji inwestycji, co 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prac podmiot, który dokonał zgłoszenia zamiaru korzystania z pomocy, winien złożyć Burmistrzowi Sokółki informację o stanie realizacji inwestycji, o poniesionych kosztach kwalifikujących się do objęcia pomocą oraz
o przewidywanym terminie zakończenia realizacji inwestycji." Powyższe zapisy wykraczają poza kompetencje Rady wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną (Dz.U. poz. 174). Nie znajdują one również uzasadnienia prawnego w świetle pozostałych postanowień Uchwały, zgodnie z którymi zwolnienie od podatku od nieruchomości związane jest ze zrealizowaniem inwestycji i utworzeniem nowych miejsc pracy, zaś przebieg realizacji inwestycji nie ma wpływu na korzystanie ze zwolnienia. Powyższe działanie prowadzi zatem do naruszenia postanowień art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w związku z regulacjami zawartymi w przywołanych ustawach. W § 10 pkt 2 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia od podatku od nieruchomości jest zobowiązany do przedłożenia w określonym terminie - na żądanie Burmistrza Sokółki dodatkowych informacji niezbędnych dla oceny udzielonej pomocy oraz prawidłowego jej nadzorowana i monitorowania. Kwestie te stanowią przedmiot regulacji ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) i nie powinny być przedmiotem uregulowań aktu prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 39 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, beneficjent pomocy oraz podmiot ubiegający się o pomoc jest zobowiązany do przekazywania informacji o dotyczącej ich pomocy publicznej m.in. podmiotowi udzielającemu pomocy - na jego żądanie, w zakresie i terminach określonych
w żądaniu. Termin określony w żądaniu nie może być krótszy niż 14 dni, chyba że
o informacje dotyczące udzielonej pomocy występuje Komisja. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wprowadzenie powyższych zapisów w akcie prawa miejscowego stanowi naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z przytoczonym art. 39 ustawy z dnia 30 kwietnia
2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W § 11 ust. 1 Uchwały uregulowano przesłanki utraty prawa do zwolnienia, skutkujące utratą zwolnienia za cały okres zwolnienia, zaś w ust. 2 tego paragrafu wskazano, że przedsiębiorca jest zobowiązany pisemnie powiadomić organ udzielający pomocy
o utracie prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości - w terminie 14 dni od dnia powstania okoliczności powodujących jego utratę. Na mocy ust. 3 nałożono na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania dokumentów związanych z pomocą przez okres co najmniej 10 lat od dnia jej udzielenia. W ust. 4 wskazano, iż w przypadku utraty prawa do zwolnienia za cały okres, przedsiębiorca zobowiązany jest do zwrotu całości udzielanej pomocy poprzez zapłatę podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za cały okres, w którym korzystał ze zwolnienia, zgodnie z procedurą określoną w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613). W ust. 6 wskazano, iż w przypadku otrzymania w trakcie roku pomocy publicznej ponad dopuszczalną intensywność przedsiębiorca jest zobowiązany do zwrotu nadwyżki pomocy w terminie
do 31 grudnia danego roku podatkowego poprzez zapłatę podatku od nieruchomości wraz
z odsetkami zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej, za rok podatkowy, w którym nastąpiło przekroczenie maksymalnej intensywności pomocy Jest to działanie bez podstawy prawnej i prowadzi do naruszenia art. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zw. z postanowieniami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.). Trzeba bowiem mieć na względzie, iż pomoc publiczna udzielana jest w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Utrata prawa do zwolnienia podatkowego prowadzi do powstania zobowiązania podatnika do zapłacenia podatku na zasadach i w terminie określonym
w przepisach prawa podatkowego. Podkreślić trzeba, iż skutki utraty prawa do preferencji podatkowej uregulowane są w przepisach o charakterze ustawowym, w ustawie z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Ani przepisy dotyczące podatku od nieruchomości, ani też przepisy dotyczące postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie upoważniają Rady do uregulowania tych kwestii w drodze aktu prawa miejscowego. W szczególności konieczność zwrotu nadwyżki pomocy publicznej oznacza
w przypadku korzystania ze zwolnienia w podatku od nieruchomości - konieczność zapłaty podatku. Tryb i zasady, w tym termin, zapłaty podatku, będą zależały od formy organizacyjno-prawnej podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od nieruchomości oraz od sposobu powstawania zobowiązania podatkowego. Na przykład w odniesieniu do osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości powstaje (art. 6 ust. 7 upol) w drodze doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie, w sposób określony
w art. 21 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wprowadzanie w uchwale przepisów, które są przedmiotem regulacji ustawowej, narusza art. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,
w szczególności wynikające z art. 2 zasady prawidłowej legislacji. Zasady te zostały określone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (np. K 50/07, K 33/00, K 32/04,
K 4/03), wypracowanym na tle badania zgodności ustaw z Konstytucją, mają jednak (na co również wskazywał Trybunał) w pełni zastosowanie do aktów prawnych o znaczeniu lokalnym, w tym również do przepisów gminnych. Ponadto w § 11 ust. 5 wskazano, że przedsiębiorca, który nie utrzymał nowoutworzonych miejsc pracy przez okres wymagany w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r., traci prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości od początku roku podatkowego, w którym nastąpiło niedotrzymanie warunków zwolnienia. Regulacje te pozostają w sprzeczności z przywołanym § 12 ust. 1 Rozporządzenia, który określa warunki dopuszczalności udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej. Naruszenie któregokolwiek z warunków określonych w tym przepisie skutkuje niedopuszczalnością udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej (niedopuszczalnością zwolnienia), nie zaś utratą prawa do zwolnienia. Kolegium wskazuje ponadto, iż w § 3 ust. 2 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym zwolnienie od podatku od nieruchomości następuje na podstawie złożonej deklaracji lub informacji na podatek od nieruchomości, co nie odpowiada postanowieniom art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), zgodnie z którym zwolnienie przysługuje na mocy Uchwały Rady, a konsekwencją zwolnienia jest wykazanie nieruchomości zwolnionych w informacji bądź deklaracji podatkowej. W § 5 ust. 2 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia wymienionych w tym przepisie dokumentów niezbędnych do udzielenia pomocy, nie określono jednak terminu, w którym powinna być dokonana ta czynność, co pozostaje w sprzeczności z zasadami prawidłowej legislacji wywodzonymi
z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w szczególności zasadą określoności prawa. W § 9 pkt 2 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym po zakończeniu realizacji inwestycji i utworzeniu nowych miejsc pracy związanych z inwestycją przedsiębiorca zobowiązany jest w terminie 30 dni do dostarczenia Burmistrzowi m.in. oświadczenia
o obsadzeniu nowych miejsc pracy związanych z inwestycją - na formularzu stanowiącym Załącznik nr 3 do uchwały, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniami § 5 ust. 4 Uchwały, zgodnie z którymi obsadzenie nowych miejsc pracy powinno nastąpić w okresie nieprzekraczającym 3 lat od zakończenia inwestycji. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec, jak w sentencji. POUCZENIE Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, którą można wnieść (za pośrednictwem RIO
w Białymstoku, ul. Branickiego 13) w terminie 30 dni od dnia otrzymania rozstrzygnięcia.
| Przewodniczący Kolegium |
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
