Rozstrzygnięcie nadzorcze nr PN-II.4131.395.2015 Wojewody Lubelskiego
z dnia 7 października 2015r.
stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Szczebrzeszynie z dnia 31 sierpnia 2015 roku Nr X/56/2015 w sprawie ustalenia organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym "Gminny Dom Seniora im. Jana Feliksiaka" w Szczebrzeszynie, w części obejmującej § 2 ust. 3 oraz § 6 uchwały
Na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.)
stwierdzam nieważność
uchwały Rady Miejskiej w Szczebrzeszynie z dnia 31 sierpnia 2015 roku Nr X/56/2015 w sprawie ustalenia organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym "Gminny Dom Seniora im. Jana Feliksiaka" w Szczebrzeszynie, w części obejmującej § 2 ust. 3 oraz § 6 uchwały.
| Uzasadnienie |
Uchwała Nr X/56/2015 Rady Miejskiej w Szczebrzeszynie została doręczona organowi nadzoru w dniu 7 września 2015 roku.
Przedmiotową uchwałę Rada Miejska podjęła m.in. na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.
Jak stanowi § 2 ust. 3 uchwały"Mieszkanie chronione przeznaczone jest dla osób z terenu Gminy Szczebrzeszyn, które ze względu na trudną sytuację życiową wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebują wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki. Pobyt w mieszkaniu chronionym może być przyznany w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą."
Powyższa regulacja została podjęta z przekroczeniem ustawowego upoważnienia z art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Należy wskazać, iż krąg osób uprawnionych do pobytu w mieszkaniu chronionym wyznacza art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej Zgodnie ze wskazanym przepisem osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.
Wobec powyższego, uchwała Rady Miejskiej może regulować jedynie zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym, bez określania podmiotów uprawnionych do korzystania z mieszkań chronionych, gdyż krąg osób uprawnionych do korzystania z tych mieszkań pozostaje poza regulacją Rady.
W § 6 uchwały Rada Miejska postanowiła, że: "Na wniosek osoby korzystającej z pobytu w mieszkaniu chronionym lub na wniosek pracownika socjalnego, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczebrzeszynie może częściowo zwolnić lub całkowicie zwolnić z odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym na czas określony, zwłaszcza ze względu na:1.konieczność ponoszenia udokumentowanych fakturami wydatków na leki i leczenie,2.zdarzenia losowego."
Powyższe regulacje wykraczają poza zakres upoważnienia wynikającego z powołanego wyżej art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Upoważnienie ustawowe wynikające z dyspozycji tego przepisu skutkuje przyznaniem radzie gminy jedynie uprawnienia do podjęcia uchwały zawierającej w swej treści postanowienia dotyczące jedynie zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym. Zakwestionowane regulacje odnoszące się do kwestii zwolnienia z ponoszenia odpłatności wykraczają poza określony w art. 97 ust. 5 ustawy zakres upoważnienia. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., IV SA/Wr 629/13).
Zarówno w doktrynie, jak również w orzecznictwie ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, a normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Nie należy dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz ustalania kompetencji w drodze analogii. Organ wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Z normatywnego charakteru niniejszej uchwały wynika konieczność formułowania jej postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Oznacza to, że w jej treści nie mogą znaleźć się regulacje nie znajdujące uzasadnienia w normie zawierającej delegację ustawową do jej podjęcia. Pogląd taki został wyrażony w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. zgodnie z którym upoważnienie ustawowe podlega zawsze ścisłej, literalnej wykładni; domniemanie objęcia upoważnieniem materii w nim nie wymienionych w drodze, np. wykładni celowościowej nie może zasadniczo wchodzić w rachubę (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. U 5/86, OTK 1986/1/1).
Organy władzy publicznej, zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każda norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę. Realizacja przez organ stanowiący określonej normy kompetencyjnej musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenia prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji rozstrzygnięcia.
Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, złożona za moim pośrednictwem w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
| Wojewoda Lubelski |
Otrzymują:
1) Przewodniczący Rady Miejskiej w Szczebrzeszynie
2) Burmistrz Szczebrzeszyna
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
