Na podstawie art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

stwierdzam nieważność

uchwały Nr IX/52/2015 Rady Gminy Uchanie z dnia 26 listopada 2015r. w sprawie ustalenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie gminy Uchanie, w części obejmującej jej § 1 oraz § 3.

Uzasadnienie

Uchwała Nr IX/52/2015 została doręczona organowi nadzoru w dniu 7 grudnia 2015r.

W podstawie prawnej przedmiotowej uchwały zostały powołane przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2015 r., poz. 1286, ze zm.).

W myśl tych przepisów rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

W § 1 przedmiotowej uchwały Rada Gminy postanowiła: Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży może być prowadzona w: 1) stałych punktach podawania, którymi są placówki gastronomiczne oraz bufety o wyodrębnionej powierzchni gastronomicznej w placówkach handlowo-usługowych; 2) miejscach określonych w zezwoleniach jednorazowych; 3) innych sezonowych miejscach podawania napojów alkoholowych.

W ocenie organu nadzoru przytoczone powyżej przepisy wykraczają poza zakres upoważnienia określonego w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Rada Gminy bowiem nie została upoważniona do wskazania w drodze uchwały rodzajów miejsc, w których będzie prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie wydaje się oddzielnie dla określonych ustawą rodzajów napojów alkoholowych (art. 18 ust. 3). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje zezwolenie, po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 (art. 18 ust. 3a ustawy).

Zatem skonkretyzowanie miejsc sprzedaży napojów alkoholowych następuje w wydawanym przez wójta zezwoleniu. Natomiast Rada Gminy nie posiada w tym zakresie żadnych kompetencji.

Zgodnie z § 3 przedmiotowej uchwały zasad określonych w § 2 nie stosuje się do: 1) placówek w których przedsiębiorcy kontynuują działalność związaną ze sprzedażą i podawaniem napojów alkoholowych.

W ocenie organu nadzoru przepisy § 3 uchwały zostały podjęte z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Jak wskazano powyżej przepis art. 12 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera upoważnienia dla rady gminy do dokonania podmiotowego zróżnicowania zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Przepis ten nie daje zatem podstaw, aby rada gminy wyodrębniła poszczególne grupy adresatów uchwały (np. przedsiębiorca początkujący, przedsiębiorca renomowany) i dla każdej grupy oddzielnie określiła zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania alkoholu (por. wyrok WSA z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt II SA/Bd 305/10).

Przedmiotowa uchwała jako akt prawa miejscowego powinna być tworzona w oparciu o ogólne zasady prawa, w tym zasadę równego traktowania wszystkich podmiotów. Zatem przedsiębiorcy wykonujący działalność polegającą na sprzedaży i podawaniu napojów alkoholowych, będący adresatami przedmiotowej uchwały powinni być traktowani równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących.

Tymczasem przedmiotowa uchwała różnicuje warunki prowadzenia przez przedsiębiorców działalności w ten sposób, iż stawia w sytuacji uprzywilejowanej wszystkie podmioty, prowadzące działalność związaną ze sprzedażą i podawaniem napojów alkoholowych w dniu wejścia w życie uchwały.

Powyższe postanowienia mogą prowadzić do sytuacji, w której grupa przedsiębiorców, dla których zezwolenie wygasło, uzyskując nowe zezwolenie kontynuują dalszą działalność są w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów występujących o zezwolenie na taką działalność w tym samym miejscu.

Jednocześnie należy podkreślić, iż zawarte w § 1 oraz § 3 uchwały postanowienia, są w istocie określeniem warunków, na jakich przedsiębiorca mógłby uzyskać zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Tymczasem przesłanki udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży określa w sposób wyczerpujący art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (...). Nie jest wobec tego dopuszczalne w akcie normatywnym niższego rzędu, jakim jest uchwała rady gminy, bez wyraźnej delegacji ustawowej, wprowadzanie jakichkolwiek innych warunków takiej sprzedaży, ich uszczegóławianie czy uzupełnianie. W ten sposób doszłoby bowiem do nieuprawnionego wkraczania w materię już uregulowaną przez ustawodawcę.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pod pojęciem zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, a w szczególności ich usytuowanie względem miejsc chronionych, takich jak szkoły, przedszkola, miejsca kultu religijnego. Od zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych należy odróżnić zasady udzielania zezwoleń sprzedaży alkoholu, uregulowanych w przepisie art. 18 ustawy (por. wyroki NSA z dnia 18 marca 1994r., SA/Gd 1818/93, OSS 1944/2/73, z dnia 17 listopada 1998r., II SA 1394/98, Prawo Gospodarcze 1999/3/46, z dnia 6 maja 1994r., SA/Gd 2824/93, nie publ.).

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzenie nieważności uchwały Nr IX/52/2015, we wskazanym zakresie, jest uzasadnione.

Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, złożona za moim pośrednictwem, w terminie 30 dni od daty jego doręczenia.

Otrzymują:

1) Wójt Gminy Uchanie

2) Przewodniczący Rady Gminy Uchanie