Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Mirosław Czerny
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak
5. Krzysztof Mościbrocki
6. Bogumił Pliszka-referent
7. Ireneusz Rek

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 07 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm./ oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm./

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność § 1 i § 2 Uchwały Nr VI/50/15 Rady Miejskiej w Piszu z dnia 03 marca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Piszu w dniu 03 marca 2015 r. podjęła Uchwałę Nr VI/50/15 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności.W dniu 18 maja 2015 r. Uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 19 maja 2015 r. zawiadomiono Gminę Pisz, iż Uchwała ta będzie badana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 27 maja 2015 r. Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Pisz uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby. Stwierdził, że Rada Miejska w Piszu podejmując uchwałę tej treści chciała, aby deklaracje składane przez zarządców budynków wielorodzinnych odpowiadały faktycznej licznie mieszkańców poszczególnych gospodarstw, a bez ustalenia stawek dla mieszkańców tych gospodarstw zarządca mógł policzyć stawkę wyższą dla pierwszych czterech mieszkańców w całym bloku wielorodzinnym, a od piątego i kolejnego mieszkańca tego bloku stawkę niższą.Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 - 7 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej, w tym również orzekanie o nieważności uchwał w sprawie podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.O tym, czy podatki i opłaty mają charakter lokalnych nie decyduje ich unormowanie w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, lecz czy mają taki charakter w rozumieniu normy konstytucyjnej wywiedzionej z treści art. 168 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Według normy konstytucyjnej o lokalnym charakterze podatku lub opłaty decyduje zatem kompetencja organów jednostki samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości w zakresie określonym w ustawie. Przy tym te ostatnie zastrzeżenie ("w zakresie określonym w ustawie") nie daje prawa ustawodawcy zwykłemu do dowolnego decydowania (na przykład przez zamieszczenie regulacji dotyczącej konkretnego podatku lub opłaty w ustawie o opłatach i podatkach lokalnych), które z podatków i opłat należą do lokalnych. Oznacza jedynie, że jednostki samorządu terytorialnego muszą uwzględniać normy ustawowe, w szczególności ograniczenia wynikające z ustaw statuujących podatki i opłaty lokalne. Nie mogą więc wprowadzać podatków lub opłat nie przewidzianych ustawami, ani ustalać ich wysokości z naruszeniem granic wynikających z ustaw. Jeżeli ustawodawca normując w ustawie podatek lub opłatę, przewiduje kompetencje jednostek samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości, to w ten sposób przesądza o lokalnym charakterze podatku lub opłaty w rozumieniu art. 168 Konstytucji RP, a także w konsekwencji w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Prawo do ustalania wysokości podatków lub opłat lokalnych łączy się z tym, że sumy pobierane z tych tytułów stanowią dochody jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ celem regulacji konstytucyjnej prawa jednostek samorządu terytorialnego do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych jest zapewnienie finansowania przynajmniej części potrzeb lokalnych społeczności bezpośrednio przez członków tych społeczności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2012 r. Sygn. akt I SA/Lu 932/12).Mając na uwadze powyższe Kolegium Regionalne Izby Obrachunkowej w Olsztynie stwierdza, że przedmiotowa Uchwała dotyczy wyboru metody i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wobec czego kontrola legalności takiej uchwały mieści się we właściwości regionalnych izb obrachunkowych, ponieważ przedmiot uchwały mieści się w pojęciu "sprawy podatków i opłat lokalnych", o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.Kolegium Izby stwierdza, że Rada Miejska w Piszu w § 1 przedmiotowej Uchwały postanawia, że ustala się opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2.Następnie w § 2 tej Uchwały Rada Miejska w Piszu ustaliła, co następuje:1. Ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na jednego mieszkańca dla właścicieli nieruchomości zamieszkałych w wysokości:1) 10,00 zł miesięcznie w stosunku do pierwszych czterech mieszkańców we wspólnym gospodarstwie domowym,2) 6,00 zł miesięcznie w stosunku do piątego i każdego kolejnego mieszkańca we wspólnym gospodarstwie domowym.2. Ustala się wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na jednego mieszkańca dla właścicieli nieruchomości zamieszkałych, jeżeli odpady komunalne są gromadzone i odbierane jako zmieszane, w wysokości:1) 13,00 zł miesięcznie w stosunku do pierwszych czterech mieszkańców we wspólnym gospodarstwie domowym,2) 7,80 zł miesięcznie w stosunku do piątego i każdego kolejnego mieszkańca we wspólnym gospodarstwie domowym.Zgodnie z art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach rada gminy w drodze uchwały dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustala stawkę takiej opłaty. Dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.Na podstawie art. 6j ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilość zużytej wody z danej nieruchomości lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.Natomiast z art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi gospodarstwa domowego.Mając powyższe na uwadze Kolegium Izby stwierdza, że Rada Miejska w Piszu ustalając metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako iloczyn mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2, nie mógł ustalić metody tej opłaty od gospodarstwa domowego i jednocześnie zróżnicować stawki tej opłaty w zależności od liczby osób zamieszkujących gospodarstwo domowe.Z tego powodu Kolegium Izby stwierdza, że § 1 i § 2 przedmiotowej Uchwały narusza w sposób istotny art. 6k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6j ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, iż do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97).Wobec powyższego, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.