Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Bogdan Gaber
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak-referent
5. Bogumił Pliszka
6. Ireneusz Rek
7. Halina Stanny

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.594 ze zm.)

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność § 11 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr VIII/72/2015 Rady Gminy Stawiguda z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie określenia zasad dofinansowania budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy Stawiguda.

Uzasadnienie

Rada Gminy Stawiguda w dniu 25 czerwca 2015 r. podjęła Uchwałę Nr VIII/72/2015 w sprawie określenia zasad dofinansowania budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy Stawiguda.W dniu 29 czerwca 2015 r. przedmiotowa Uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 02 lipca 2015 r. zawiadomiono Gminę Stawiguda, iż Uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (dalej Kolegium Izby) w dniu 22 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu Kolegium Izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Stawiguda wziął udział w posiedzeniu Kolegium Izby. Stanowisko Gminy Stawiguda zostało również wyrażone w piśmie Z-ca Wójta Gminy Stawiguda z dnia 13 lipca 2015 r. GK.7021.2.32.2015.Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Kolegium Izby badając na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2015 r., przedmiotową Uchwałę stwierdziło, co następuje:Zgodnie z art. 400a ust. 1 pkt 2 i pkt 42 ustawy Prawo ochrony środowiska finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej obejmuje przedsięwzięcia związane z ochroną wód oraz inne zadania służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju i zgodne z polityką ochrony środowiska. Art. 403 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4-6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Przepis art. 403 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2 może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych. Art 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi zaś, że zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały. Z kolei z art. 403 ust. 6 tej ustawy wynika, iż udzielanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, następuje na podstawie umowy zawartej przez gminę lub powiat z podmiotami określonymi w ust. 4. Z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. u. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) wynika, iż dotacje są to środki pochodzące z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych podlegające szczególnym zasadom rozliczenia, a przeznaczone na podstawie ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Z kolei art. 127 ust. 1 pkt. 1 lit. "f" ustawy o finansach publicznych stanowi, że dotacje celowe są to środki przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.W Załączniku Nr 1 do badanej Uchwały, w § 11 Rada Gmin Stawiguda postanowiła, iż dotacja w wysokości 7.000 zł, jednak nie więcej niż wartość inwestycji, wypłacona zostanie w jednej transzy, po wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków, przedłożeniu przez wnioskodawcę oryginału faktur, powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz sporządzeniu przy udziale pracowników Urzędu Gminy Stawiguda i kierownika budowy protokołu odbioru prac. Wypłata dofinansowania nastąpi w drodze bezpośredniego rozliczenia z wykonawcą zadania.Z powyższych zapisów § 11 Załącznika Nr 1 do badanej Uchwały wynika więc, że dotacja celowa na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków zostanie udzielona dopiero po wybudowaniu oczyszczalni. Zatem dotacja ta stanowić będzie refundację części poniesionych kosztów.W piśmie z dnia 13 lipca 2015 r. Z-ca Wójta Gminy Stawiguda stwierdził między innymi, że przedmiotowa Uchwała została podjęta zgodnie z prawem i nie narusza przepisów prawa. Zdaniem Z-cy Wójta skoro udzielenie dotacji następuje na podstawie umowy, wykorzystanie może nastąpić tylko poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, wynikające z umowy o dotację.Kolegium Izby stwierdza natomiast, że istotą dotacji celowej jest jej udzielenie na realizację zadania publicznego, wyłącznie na wydatki poniesione po zawarciu umowy o dotację. Brak jest jednak podstaw prawnych do wprowadzenia przez Radę Gminy Stawiguda zasady zwrotu kosztów budowy oczyszczalni, tj. wypłacania udzielonej dotacji dopiero po wybudowaniu oczyszczalni i po przedłożeniu dokumentacji powykonawczej. Powołane wyżej przepisy ustawy o finansach publicznych, do których odsyła art. 403 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie przewidują udzielenia dotacji celowej na zwrot poniesionych wydatków związanych z realizacją zadania publicznego, gdyż zgodnie z art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. "f" ustawy o finansach publicznych, dotacja przeznaczana jest na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji. Ponadto przepis art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych stanowi, iż wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Nie można więc zgodzić się z powołanym wyżej stanowiskiem Z-cy Wójta Gminy Stawiguda, iż wykorzystanie dotacji może nastąpić tylko poprzez zapłatę za zrealizowane zadania. Dofinansowanie realizacji zadania publicznego może nastąpić, po podpisaniu umowy o udzielenie dotacji, na wydatki związane z jego realizacją. Realizacja zadania, na które jest udzielana dotacja, wykorzystanie tej dotacji oraz jej rozliczenie stanowią odrębne etapy postępowania i nie są to pojęcia tożsame, a wykorzystanie dotacji nie jest równoznaczne z zapłatą za wykonane zadanie (wyrok NSA z dnia 20.11.2014, sygn. II GSK 1107/13). Rada Gminy Stawiguda nie posiada więc uprawnień do wprowadzania wyłącznej zasady refundacji wydatków poniesionych na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (podobnie Kolegium RIO w Łodzi, Uchwała z dnia 10.02.2011 -5/19/11). Ponadto Kolegium Izby stwierdza, że brak jest również podstaw do stanowienia przez Radę Gminy Stawiguda, iż dotacja celowa na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków będzie wypłacana w drodze bezpośredniego rozliczenia z wykonawcą zadania. Zgodnie z § 2 Załącznika Nr 1 do badanej Uchwały o dotację mogą ubiegać się podmioty wymienionym w art. 403 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. osoby fizyczne, osoby prawne, przedsiębiorcy posiadający prawo do nieruchomości. Dotacja zostanie zatem udzielona podmiotowi, który złoży wniosek o jej udzielenie, z tym podmiotem zostanie zawarta umowa o udzielenie dotacji, i temu podmiotowi dotacja będzie przysługiwać, nie zaś wykonawcy zadania.W tym stanie rzeczy Kolegium Izby stwierdza, że zapisy § 11 Załącznika Nr 1 do badanej Uchwały są sprzeczne z art. 403 ust.4, 5 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Wobec powyższego Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.