Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Bogdan Gaber
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak-referent
5. Bogumił Pliszka
6. Ireneusz Rek
7. Halina Stanny

na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn.zm.) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn.zm.)

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność § 1 pkt 1 i § 1 pkt 3 Uchwały Nr X-74/2015 Rady Miejskiej w Olsztynku z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Olsztynku Nr XXIX-271/2005 z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie dziennych stawek opłaty targowej.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Olsztynku na sesji w dniu 25 czerwca 2015 r. podjęła Uchwałę Nr X-74/2015 w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Olsztynku Nr XXIX-271/2005 z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie dziennych stawek opłaty targowej.W dniu 03 lipca 2015 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 14 lipca 2015 r. zawiadomiono Gminę Olsztynek, iż Uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 22 lipca 2015 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 cyt. ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Olsztynek nie brał udziału w posiedzeniu Kolegium.Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej, natomiast zgodnie z art. 11 ust. 3 tej ustawy w przypadku nieistotnego naruszenia prawa w uchwale lub zarządzeniu izba nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach podatków i opłat lokalnych, do których maja zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (dalej Kolegium Izby) badając przedmiotową Uchwałę stwierdziło, co następuje:Rada Miejska w Olsztynku § 1 pkt 1 ww. Uchwały ustaliła, że zwalnia się od opłaty targowej handel na targowisku miejskim "Mój Rynek" płodami rolnymi wyprodukowanymi we własnym gospodarstwie, zaś w § 1 pkt 3 Uchwały, że inkasentowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 40% pobranej i terminowo odprowadzonej opłaty targowej."Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn.zm) rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 tego przepisu oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840 ze zm.).Kolegium Izby stwierdza, że Rada Miejska w Olsztynku postanawiając o zwolnieniu z opłaty targowej handel na targowisku miejskim "Mój Rynek" płodami rolnymi wyprodukowanymi we własnym gospodarstwie dokonała zwolnienia przedmiotowo-podmiotowego (zwolnienie to dotyczy w tym przypadku osób dokonujących czynności sprzedaży płodów rolnych wyprodukowanych we własnym gospodarstwie). Ponadto wprowadzając zwolnienie z opłaty targowej jedynie na targowisku "Mój Rynek" Rada Gminy Olsztynek naruszyła zasadę powszechności poboru opłaty targowej, wyrażoną w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a co za tym idzie również zwolnień z jej poboru.Kolegium Izby stoi na stanowisku, że zwolnienie podatkowe to wyłączenie z zakresu podmiotowego danego podatku pewnej kategorii podmiotów (zwolnienie podmiotowe) lub zwolnienie z przedmiotu danego podatku pewnej kategorii sytuacji faktycznych lub prawnych (zwolnienie przedmiotowe).W zakresie zgodności z prawem § 1 pkt 3 przedmiotowej Uchwały Kolegium Izby stwierdziło, że Rada Miejska w Olsztynku uzależniając w § 1 pkt 3 ww. Uchwały wypłatę wynagrodzenia inkasenta w wysokości 40 % od "pobranej i terminowo odprowadzonej opłaty targowej" naruszała przepis art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który uprawnia radę gminy do zarządzenia poboru opłaty targowej w drodze inkasa oraz wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości za inkaso. Przepis ten natomiast nie wyposaża radę gminy w prawo do stanowienia dodatkowych uregulowań w przedmiocie inkasa i warunkowania wypłaty inkasentom wynagrodzenia z tytułu inkasa od uprzedniego, terminowego wpłacania przez nich pobranych opłat i przekazania ich na rachunek bankowy gminy. Kolegium Izby stwierdziło także, iż obowiązki inkasentów w zakresie, między innymi, przekazywania pobranych podatków organowi podatkowemu, wynikają wprost z mocy prawa - na podstawie art. 9 i art. 47 § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015 poz. 613 ze zm.), a zasady odpowiedzialności za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie tych obowiązków przez inkasentów oraz zasady postępowania organu podatkowego, ustalają unormowania art. 30 § 2, § 3 i § 4 ww. ustawy.Reasumując, zdaniem Kolegium Izby w przywołanych przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych brak jest upoważnienia dla rady gminy do:- zwolnień podmiotowo-przedmiotowych,- uzależniania wypłaty wynagrodzenia inkasenta w wysokości od pobranej i terminowo odprowadzonej opłaty targowej.Na szczególną uwagę zasługuje tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 1997 r.: "Do działalności organów samorządu terytorialnego w sferze zobowiązań publicznoprawnych nie stosuje się zasady "co nie jest zakazane jest dozwolone", lecz regułę "dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje" " (sygn. akt. III SA 534/96, M.Podat. 1997/12/374). Jednocześnie normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły. Zakazane jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych, co podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK2000/5/141).Biorąc pod uwagę, iż zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy między innymi naruszenia przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97), Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.