Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Bogdan Gaber
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak
5. Bogumił Pliszka
6. Ireneusz Rek-referent
7. Halina Stanny

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz.1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.)

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność § 1, § 3, § 4 ust. 2, § 5, § 7 ust. 2 uchwały Nr XI/72/2015 Rady Miejskiej w Dobrym Mieście z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie poboru: łącznego zobowiązania pieniężnego od osób fizycznych w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Dobrym Mieście na sesji w dniu 30 czerwca 2015 r. podjęła uchwałę Nr XI/72/2015 w sprawie poboru: łącznego zobowiązania pieniężnego od osób fizycznych w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso. W dniu 07 lipca 2015 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, w celu zbadania jego postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 08 lipca 2015 r. zawiadomiono Gminę Dobre Miasto, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 22 lipca 2015 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium Izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Dobre Miasto nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej.W celu umożliwienia sprawowania nadzoru przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie spraw finansowych w ustawie o samorządzie gminnym w art. 90 ust. 2 określony został obowiązek przedkładania regionalnym izbom obrachunkowym uchwał rady gminy objętych nadzorem regionalnej izby obrachunkowej w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały, natomiast w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym określono, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 91 powołanej ustawy o samorządzie gminnym.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie - zwane dalej Kolegium Izby - badając przedmiotową uchwałę stwierdza, że Rada Miejska w Dobrym Mieście - w § 1 badanej uchwały zarządziła pobór łącznego zobowiązania pieniężnego t. j. podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości od osób fizycznych w inkasa przez inkasentów, - w § 3 ust. 1 - 4 postanowiła, że inkasenci dokonują czynności inkasa osobiście. Dla wykonania czynności, o których mowa w § I inkasent otrzymuje kwitariusz przychodowy będący drukiem ścisłego zarachowania. Dowodem pobrania opłaty zobowiązań pieniężnych od podatnika jest pokwitowanie z arkusza pokwitowań znajdujące się w kwitariuszu przychodowym. Kontrolę prawidłowości pobierania zobowiązania podatkowego może przeprowadzić w każdym czasie pracownik Urzędu Miejskiego w Dobrym Mieście. Inkasent z dniem rozliczenia określonym w § 4 zobowiązany jest do zwrotu Burmistrzowi pobranych kwitariuszy przychodowych. Umocowanie inkasenta do podejmowania czynności, o których 'nowa w § 1, wygasa z chwilą utraty prawa do pełnienia funkcji sołtysa,- w § 4 ust. 2 postanowiła, że sołtys ponosi odpowiedzialność materialną za kwoty przyjęte od podatników na opłatę zobowiązań podatkowych,- w § 5 postanowiła, że zobowiązuje się inkasentów do doręczenia decyzji wydanych przez organ podatkowy,- w § 7 ust. 2 postanowiła, że wynagrodzenie będzie wypłacane inkasentowi w terminie 10 kwietnia, 10 czerwca, 10 października 10 grudnia każdego roku. Jeżeli termin wypłaty przypada w dzień wolny od pracy to wypłata następuje w kolejnym dniu roboczym.Kolegium Izby stwierdza, że w sferze finansów publicznych zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, nie stosuje się zasady "co nie jest przez prawo zabronione, jest dozwolone", lecz zasadę "dozwolone jest to, co prawo wyraźnie przewiduje". W każdym bowiem przypadku, organ samorządowy wydając akt prawny musi mieć upoważnienie ustawowe (art. 94 Konstytucji RP), które nie może być dorozumiane.Zakres upoważnienia dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w zakresie poboru od osób fizycznych podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i wynagrodzenia za inkaso określają art. 6 ust. 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 849), art. 6b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381), art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 465). Zgodnie z tymi przepisami rada gminy może zarządzać pobór podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz określać inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.Natomiast na podstawie art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), a łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.Kolegium Izby stwierdza, że na podstawie art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b i 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśnym, Rada Miejska w Dobrym Mieście nie może zarządzić poboru łącznego zobowiązania pieniężnego t.j. podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa przez inkasentów. Kolegium Izby stwierdza również, że powołane wyżej: art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b i 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśnym jak również żadne inne przepisy, w tym przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) nie upoważniają Rady Miejskiej w Dobrym Mieście do normowania określonych w § 3, § 4 ust. 2, § 5, § 7 ust. 2 przedmiotowej uchwały spraw t. j. dokonywania czynności osobiście przez inkasenta, kwitariusza przychodowego i jego zwrotu, dowodów pobrania opłaty zobowiązań pieniężnych, kontroli prawidłowości pobierania zobowiązania podatkowego, wygaśnięcia umocowania inkasenta, zobowiązania inkasenta do doręczenia decyzji wydanych przez organ podatkowy, terminów wypłaty wynagrodzenia dla inkasentów.Stosownie do ukształtowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. (np. Wyrok NSA z 11lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97).Wobec powyższego postanowiono, jak na wstępie.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.