Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Bogdan Gaber
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak
5. Bogumił Pliszka-referent
6. Ireneusz Rek
7. Halina Stanny

na podstawie art. 18 ust.1 pkt 1 w związku z art.11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm./ oraz art. 91 ust.1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz. 594 ze. zm./

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność uchwały Nr VI/35/15 Rady Gminy Dubeninki z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Uzasadnienie

Rada Gminy Dubeninki na sesji w dniu 30 czerwca 2015 r. podjęła uchwałę Nr VI/35/15 w sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.W dniu 10 lipca 2015 r. uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem. Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. zawiadomiono Gminę Dubeninki, że uchwała będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 22 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 powołanej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium Izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Dubeninki nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:Zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.W § 2 badanej uchwały Rada Gminy Dubeninki postanowiła:1. Przedszkola publiczne otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości nie mniejszej niż kwota wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez Gminę Dubeninki, z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę Dubeninki.2. Szkoły publiczne otrzymują dotację na każdego ucznia w wysokości nie mniejszej niż kwota wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez Gminę Dubeninki.Zasady ustalania wysokości dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego są określone w art. 80 ust. 1, 2 i 3 ustawy o systemie oświaty.Zgodnie z tym przepisem prawa:1. Przedszkola, szkoły i placówki publiczne niewymienione w art. 79 prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę.2. Przedszkola, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkoli publicznych, pomniejszone o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy.3. Szkoły, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, pomniejszonym o kwotę dotacji przewidzianej do wykorzystania, o której mowa w art. 22ae ust. 3, na ucznia, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku nieprowadzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego szkoły tego samego typu i rodzaju podstawą ustalenia wysokości dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.Ustalając dotację na każdego ucznia przedszkola publicznego w wysokości nie mniejszej niż kwota wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez Gminę Dubeninki, Rada Gminy Dubeninki naruszyła art. 80 ust. 2 ustawy o systemie oświaty zgodnie, z którym przedszkola otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy.Ustalając dotację na każdego ucznia szkoły publicznej w wysokości nie mniejszej niż kwota wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez Gminę Dubeninki, Rada Gminy Dubeninki naruszyła także art. 80 ust. 3 ustawy o systemie oświaty zgodnie, z którym szkoły otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, pomniejszonym o kwotę dotacji przewidzianej do wykorzystania, o której mowa w art. 22 a e ust. 3, na ucznia, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.Ustalając dotację na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę Dubeninki, Rada Gminy Dubeninki wskazała jedynie dolną granicę wysokości dotacji. Nie wypełniła tym samym obowiązku wynikającego z art. 89 ust. 4 ustawy o systemie oświaty zgodnie, z którym powinna między innymi ustalić podstawę obliczenia dotacji.Integralną część badanej uchwały stanowi załącznik Nr 2 do tej uchwały "Informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca".W pkt 5 załącznika zobowiązano podmiot ubiegający się o dotację do przedstawienia imiennego wykazu uczniów z podaniem imienia i nazwiska, daty urodzenia oraz adresu zamieszkania każdego ucznia.Zgodnie z art. 80 ust. 3g ustawy o systemie oświaty, organy jednostek samorządu terytorialnego w związku z przeprowadzeniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół i placówek. Z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.) wynika, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych (art. 1 ust. 1), a przetwarzanie tych danych może mieć miejsce jedynie w zakresie i trybie określonych ustawą (art. 1 ust. 2), za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (art. 6 ust. 1), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 1). Zdaniem Kolegium Izby postanowienia pkt 5 załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały, dotyczące obowiązku przedkładania wykazu uczniów wykraczają poza kompetencje organu stanowiącego wynikające z treści art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i są sprzeczne z art. 80 ust. 3g tej ustawy. Ustawowo dopuszczona możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów placówek oświatowych dotyczy jedynie sytuacji związanych z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystania przyznanych dotacji, a nie sytuacji związanych z planowaniem, przyznawaniem oraz rozliczaniem dotacji. Składanie takich danych w informacjach miesięcznych o aktualnej i faktycznej liczbie uczniów nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli.Podobne stanowisko w kwestii żądania przez gminę danych osobowych zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 15 maja 2012 r. (sygn. akt. SA/Gd 245/12). Zdaniem Sądu "Żądanie udostępnienia danych osobowych w każdym przypadku powinno opierać się na stosownej podstawie prawnej. Stąd też należy ocenić, iż kwestionowana regulacja w w/w zakresie ustanowiona została bez upoważnienia ustawowego, niezbędnego dla nałożenia tego rodzaju obowiązków". Ustawowo dopuszczona możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów szkół i placówek dotyczy jedynie sytuacji związanych z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji przez szkoły i placówki. Nie może więc budzić wątpliwości, że przetwarzanie danych poza prowadzoną kontrolą nie znajduje upoważnienia ustawowego".Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostało podtrzymane również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1589/14).Mając powyższe na uwadze Kolegium Izby stwierdza, że postanowienia pkt 5 załącznika nr 2 do uchwały Nr VI/35/15 Rady Gminy Dubeninki z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, wykraczają poza granice upoważnienia wynikającego z ustawy o systemie oświaty.Ustalenie przez Radę Gminy Dubeninki wysokości dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego w sposób sprzeczny z art. 80 ust. 1, 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, oznacza, iż Rada Gminy Dubeninki nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i uzasadnia stwierdzenie nieważności w całości badanej uchwały.Wobec powyższego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.