Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Mirosław Czerny-referent
2. Janusz Facon
3. Krzysztof Mościbrocki
4. Ireneusz Rek
5. Halina Stanny

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm.) oraz art. 79 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.)

uchwala, co następuje

stwierdza się nieważność uchwały Nr X/57/2015 Rady Powiatu Bartoszyckiego dnia 25 czerwca 2015r. w sprawie: określenia zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków, położonych lub znajdujących się na terenie Powiatu Bartoszyckiego w części § 2 pkt 1, § 3 ust. 1, § 5, § 6 ust. 2 pkt 3, § 15.

Uzasadnienie

Rada Powiatu Bartoszyckiego w dniu 25 czerwca 2015 r. podjęła uchwałę Nr X/57/2015 w sprawie: określenia zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków, położonych lub znajdujących się na terenie Powiatu Bartoszyckiego.W dniu 22 lipca 2015 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, przedłożona Regionalnej Izbie Obrachunkowej na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, z naruszeniem 7-dniowego terminu przedłożenia uchwały do organu nadzoru. Należy zwrócić uwagę na obowiązek Starosty przedkładania Regionalnej Izbie Obrachunkowej w ciągu 7 dni od daty podjęcia uchwały budżetowej, uchwały w sprawie absolutorium oraz innych uchwał objętych zakresem nadzoru Izby. Przedmiotowa uchwała Rady Powiatu Bartoszyckiego podjęta została w dniu 25 czerwca 2015r., natomiast wpłynęła do Izby w dniu 22 lipca 2015r. tj. ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu.Pismem z dnia 29 lipca 2015 r. zawiadomiono Powiat Bartoszycki o miejscu i terminie posiedzenia Kolegium Izby umożliwiając przedstawicielowi Powiatu udział w posiedzeniu, zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Na posiedzeniach w dniach 06 sierpnia i 18 sierpnia 2015r. Kolegium Izby dokonało oceny prawnej przedłożonej uchwały i uznało, iż narusza ona w części w sposób istotny prawo i na tej podstawie stwierdziło nieważność badanej uchwały w części wskazanej w sentencji niniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego.Rada Powiatu Bartoszyckiego działając na podstawie art. 12 ppkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym oraz na podstawie art. 81 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami /Dz. U. z 2014r. poz. 1446 z późn.zm./ określiła zasady udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkach nieruchomych i ruchomych wpisanych do rejestru zabytków. Podstawa prawna podjętej uchwały jest niewłaściwa albowiem art. 12 ustawy o samorządzie powiatowym nie zawiera podpunktów, a norma redakcyjna /art./ dzieli się na punkty i litery. Z tego powodu prawidłowo podana norma kompetencyjna to art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym / t.j. z 2013r. Dz.U. poz. 595 z późn.zm/. Przy czym należy zwrócić uwagę na fakt dokonanych wielokrotnych zmian w ustawie o samorządzie powiatowym w stosunku do podanego tekstu jednolitego z 2013r., co obliguje organ podejmujący uchwałę do wskazania w metryce aktu dokonanych przez ustawodawcę zmian, chociażby przez dodanie słów "z późn.zm".Rada Powiatu zgodnie z art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zbytkami określa w odrębnej uchwale zasady udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w zabytku wpisanym do rejestru. Ustawa niniejsza w art. 3 ustala znaczenie użytych w niej pojęć tworząc słowniczek ustawowy i definicje legalne niektórych pojęć. Niezależnie od ustawowych uregulowań w tym zakresie, Rada Powiatu Bartoszyckiego postanowiła ustalić własne definicję pojęć stosowanych w niniejszej uchwale i m.in. w § 2 pkt 1 wprowadzono własną definicję robót budowlanych inną niż określona w art. 3 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem Kolegium Izby istotnym naruszeniem prawa jest regulowanie w uchwałach jednostek samorządu terytorialnego materii obecnej w innych aktach prawnych, w tym także norm hierarchicznie wyższych zawartych w ustawach. Zdaniem sądów administracyjnych powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez radę raz jeszcze tego, co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, lecz również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu /vide: NSA syg. II GSK 2114/11. Lex 1337122/. Z tych względów należy stwierdzić nieważność § 2 pkt 1 badanej uchwały, w którym Rada Powiatu wprowadziła definicję pojęcia roboty budowlane pomimo, iż definicja ta została uchwalona w akcie rangi ustawowej w art. 3 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.Kolegium Izby uznało także za niezgodny z prawem zapis w § 3 ust. 1 badanej uchwały poprzez zawężenie możliwości udzielania dotacji celowych tylko na prace lub roboty budowlane przy zabytkach "dostępnych publicznie". Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami określa przedmiot ochrony zabytków wskazując, iż ochronie podlegają te zbytki, które posiadają wartość historyczną, artystyczną lub naukową, a żaden z przepisów ustawy nie warunkuje udzielenia dotacji od dostępności zabytku w sferze publiczne. Z tych względów regulacja zawarta w § 3 ust. 1 została unieważniona albowiem użyte w treści słowa "dostępnym publicznie" stanowi niedozwolone ograniczenie prawa do dotacji tylko do tych zabytków, do których dostęp nie jest ograniczony.Kolegium Izby postanowiło także stwierdzić nieważność § 5 badanej uchwały z uwagi na powtórzenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W art. 78 ustawy została określona wysokość udzielanej dotacji np. do 50 % nakładów koniecznych a powtórzenie regulacji ustawowej w uchwale Rady Powiatu stwarza wrażanie, iż to organ stanowiący decyduje o dopuszczalnej wysokości dotacji celowej. Jak wskazano w komentarzu do § 2 pkt 1 badanej uchwały organ stanowiący nie powinien przenosić do uchwały regulacji ustawowych. Kolegium Izby postanowiło także unieważnić § 6 ust. 2 pkt 3 badanej uchwały, w którym wymieniony został dokument wymagany od podmiotu ubiegającego się o dotację. We wskazanej regulacji stworzono obowiązek załączenia do wniosku pozwolenia wielkopolskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków na przeprowadzenie prac lub robót objętych wnioskiem. Zgodnie z § 1 przedmiotowej uchwały zasady udzielenia dotacji dotyczą zabytków położonych lub znajdujących się na terenie Powiatu Bartoszyckiego.Zgodnie z § 2 rozporządzenia ministra kultury i dziedzictwa narodowego z dnia 27 lipca 2011r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych /Dz. U. z 2011r., nr 165, poz.987, z 2015r., poz.383/, wniosek o wydanie pozwolenia, o którym mowa w § 1 ust. 1, składa się do wojewódzkiego konserwatora zabytków właściwego dla miejsca położenia albo przechowywania zabytku.Na tej podstawie żądanie dołączenia do wniosku pozwolenia wydanego przez wielkopolskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków jest niezgodne z właściwością miejscową organów wydających pozwolenie. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organem właściwym do prowadzenia spraw związanych z ochroną dóbr kultury jest Wojewódzki Konserwator Zabytków właściwy dla terenu województwa, na którym zbytek jest położony. Ponadto Kolegium Izby postanowiło stwierdzić nieważność § 15 badanej uchwały z uwagi na stworzone w nim odesłanie do treści § 16, którego niniejsza uchwała nie zawiera. Regulacja § 15 określa zasadę stosowania przedmiotowej uchwały do spraw wszczętych, a nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej uchwały podczas, gdy Kolegium Izby ustaliło, iż Rada Powiatu Bartoszyckiego przed dniem 25 czerwca 2015r. nie podjęła innej uchwały w sprawie określenia zasad udzielania dotacji na prace przy zabytkach, a w związku z tym odesłanie jest bezprzedmiotowe.Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.