Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.1113 z późn. zm.) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

uchwala, co następuje:

stwierdza się nieważność § 3, 4, 5 ust. 1, 2 i 4 oraz § 6 uchwały Nr XIV/75/2015 Rady Gminy Sorkwity z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty miejscowej oraz sposobu jej poboru

Uzasadnienie

Rada Gminy Sorkwity na sesji w dniu 25 listopada 2015 r. podjęła uchwałę Nr XIV/75/2015 w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty miejscowej oraz sposobu jej poboru.W dniu 01 grudnia 2015 r. uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 04 grudnia 2015 r. zawiadomiono Gminę Sorkwit, że uchwała będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (zwane dalej: Kolegium Izby) w dniu 09 grudnia 2015 r.. Zgodnie z art. 18 ust. 3 powołanej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu kolegium izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.Kolegium Izby badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:Rada Gminy Sorkwity w badanej uchwale zapisała:1) § 3. Z uiszczania opłaty miejscowej zwolnione są osoby wymienione w art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia z 1991r.o podatkach i opłatach lokalnych,2) § 4. Osoby podlegające opłacie miejscowej zobowiązane są uiścić opłatę z góry za cały okres pobytu. Ust. 1. Osoby przebywające w ośrodkach wypoczynkowych, pensjonatach, hotelach, campingach, kwaterach prywatnych u osób wyznaczonych przez podmiot prowadzący obiekt wczasowy lub turystyczny. Ust. 2. Pozostałe osoby przebywające na terenie Gminy - w kasie Urzędu Gminy. Ust. 3. Poboru opłaty miejscowej dokonuje się bez względu na porę roku,3) § 5. ust. 1. Obowiązek inkasa opłaty miejscowej ciąży na podmiotach, które w swoich obiektach przyjmują osoby fizyczne przebywające czasowo w celach wypoczynkowych, turystycznych i szkoleniowych oraz na osobach prowadzących sprawy meldunkowe w zakresie ewidencji ludności w Urzędzie Gminy. Przez "podmioty" rozumie się: a) biura turystyczne, kierownicy, właściciele i dzierżawcy ośrodków wczasowych, pól campingowych i namiotowych, hoteli, b) właściciele, dzierżawcy i najemcy pensjonatów, domów gościnnych, kwater prywatnych bądź wyznaczone przez nich osoby, c) Urząd Gminy w Sorkwitach poprzez osobę odpowiedzialną za sposób poboru i rozliczania opłaty miejscowej. W ust. 2 zapisano, że inkasenci na każdą pobraną kwotę opłaty miejscowej wydają pokwitowanie według wzoru ustalonego w przepisach o rachunkowości budżetowej. Na terenie gminy Sorkwity jest to kwitariusz K-103 wydany inkasentowi przez pracownika Urzędu Gminy. W ust. 4 zapisano, że za pobór opłaty miejscowej przysługuje inkasentowi wynagrodzenie w wysokości 10 % zainkasowanej opłaty, z wyłączeniem pracownika Urzędu Gminy, któremu przysługuje wynagrodzenie w wysokości 5% zainkasowanej opłaty. 4) § 6. Przewidywane są kontrole sposobu prowadzenia inkasa opłaty miejscowej przez, wyznaczonego do tego celu przez Wójta Gminy, pracownika Urzędu Gminy w Sorkwitach.Art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: z 2014 r. poz. 849 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045), wskazuje, że od 1 stycznia 2016 r. rada gminy w drodze uchwały może zarządzić pobór opłat lokalnych w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso, a także może wprowadzić obowiązek prowadzenia przez inkasentów ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust. 1, zobowiązanych do uiszczania opłaty miejscowej oraz określić szczegółowy zakres danych zawartych w tej ewidencji, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego poboru opłaty miejscowej. Przepis art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych upoważnił, więc radę gminy wyłącznie do zarządzenia poboru danej opłaty (w tym przypadku opłaty miejscowej) w drodze inkasa oraz do określenia inkasentów i wysokości ich wynagrodzenia. Kolegium Izby stoi na stanowisku, że przepis art. 19 ust. 2, będący jedną z podstaw do podjęcia badanej uchwały, nie uprawnia rady gminy do stanowienia dodatkowych uregulowań w przedmiocie dokonywania zwolnień, które zostały już dokonane przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych /§ 3/. Przytoczony przepis nie daje również upoważnienia dla rady do regulowania poboru opłaty z góry za cały okres pobytu /§ 4/, regulowania, za jaką porę roku jest pobierana opłata /§ 4 ust. 3/, określania zasad wpłaty opłaty miejscowej do kasy gminnej /§ 4 ust. 2/, wydawania kwitariuszy /§ 5 ust. 2/, różnicowania wynagrodzeń inkasentów/§ 5 ust. 4/ oraz przeprowadzania kontroli sposobu prowadzenia inkasa /§ 6/.Ponadto, Kolegium Izby stwierdza, że rada gminy zobowiązana jest określić inkasentów w sposób, zindywidualizowany. Realizacja uprawnień rady gminy w zakresie określenia inkasentów powinna nastąpić w uchwale w sposób na tyle precyzyjny, aby nie było wątpliwości, na kogo ten obowiązek został nałożony. Z zapisów § 5 ust. 1 badanej uchwały wynika, że rada gminy nie wskazała bezpośrednio inkasentów, zostawiając to uregulowanie podmiotom wskazanym w tym przepisie. Z takiego zapisu nie wynika, kto faktycznie jest inkasentem, bowiem brak w nim określenia cech pozwalających na jego dostateczne zindywidualizowanie, a jedynie to, że inkasentem będzie osoba, która zostanie wyznaczona przez innym podmiot niż rada gminy.Mając powyższe na uwadze, Kolegium Izby stwierdza, że Rada Gminy Sorkwity w§ 3, § 4, § 5 ust. 1, ust. 2, ust. 4, § 6 przedmiotowej uchwały uregulowała sprawy, które wykraczają poza zakres przysługujących jej kompetencji określonych w przepisach art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów, prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97).Wobec powyższego Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na niniejszą uchwałę Kolegium RIO w Olsztynie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.