Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn. zm.) oraz art. 91 ust.1 i 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2015 poz. 1515)

uchwala, co następuje

stwierdza się nieważność § 3 ust. 2 oraz § 4 ust. 1 i 2 uchwały Nr IX/62/15 Rady Gminy Dubeninki z dnia 13 listopada 2015 r. sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Uzasadnienie

Rada Gminy Dubeninki na sesji w dniu 13 listopada 2015 r. podjęła uchwałę Nr IX/62/15 w sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystaniaW dniu 23 listopada 2015 r. uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem. Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. zawiadomiono Gminę Dubeninki, że uchwała będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (zwane dalej: Kolegium Izby) w dniu 14 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 powołanej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu kolegium izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Dubeninki nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Kolegium Izby badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:W § 3 ust. 2 przedmiotowej uchwały Rada Gminy Dubeninki postanowiła, że publiczne szkoły i przedszkola przekazywane w trakcie roku budżetowego przez gminę na podstawie umowy do prowadzenia osobie fizycznej lub prawnej innej niż jednostki samorządu terytorialnego, otrzymują dotację od dnia przekazania szkoły, na podstawie wniosku złożonego przez osobę prowadząca, co najmniej na 14 dni przed dniem przejęcia.Zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Powołany art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, ściśle określa kompetencje organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego przy udzielaniu dotacji dla szkół i przedszkoli publicznych, które sprowadzają się do regulowania trybu udzielania i rozliczania tych dotacji, trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobierania i wykorzystywania oraz ustalenia terminów i sposobu rozliczenia tych dotacji. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie został upoważniony do określenia zasad udzielania dotacji. Zasady te zostały ściśle określone - dla szkół i przeszkoli publicznych - przez ustawodawcę w art. 80 ustawy o systemie oświaty. Modyfikacja tych zasad jest niedopuszczalna.Kolegium Izby wskazuje, że ustawodawca w art. 80 ust. 2f ustawy o systemie oświaty postanowił, że na wniosek osoby prowadzącej odpowiednio publiczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę podstawową, ośrodek lub publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, o których mowa w ust. 2c, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji może wyrazić zgodę na przedstawienie informacji o planowanej liczbie dzieci w terminie późniejszym niż określony w ust. 2c lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Natomiast art. 80 3h powyższej ustawy określa, że szkoła lub placówka publiczna przekazana do prowadzenia osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego lub osobie fizycznej na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ust. 5g, otrzymuje dotacje, o których mowa w ust. 2-3b, od dnia przekazania szkoły lub placówki.W § 4 ust. 1 przedmiotowej uchwały Rada Gminy Dubeninki postanowiła, że podstawą obliczania stawki dotacji na dany rok budżetowy dla publicznych szkół i przeszkoli są wydatki bieżące zapisane w uchwale budżetowej ponoszone odpowiednio w szkołach i przedszkolach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez Gminę, w przeliczeniu na jednego ucznia oraz informacja o sposobie wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej otrzymana przez Gminę Dubeninki.W art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty ustawodawca przekazał organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencję do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa m. in w art. 80 ustawy o systemie oświaty oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania uwzględniającego w szczególności podstawy obliczenia dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji.Z powyższego wynika, że Rada Gminy Dubeninki nie jest uprawniona do ustalenia podstaw obliczania dotacji dla dotacji objętych przedmiotową uchwałą. Podstawy te uwzględnia tylko przy określeniu - w drodze uchwały - trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania - por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1026/11.W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził:"Upoważnienie do ustalenia trybu udzielania i wykorzystania dotacji nie może być utożsamiane z upoważnieniem do ustalenia podstaw obliczania dotacji. Podkreślić należy, że ustalenie podstaw obliczania dotacji, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty powinno być w uchwale uwzględnione, a nie ustalone. Winno być uwzględnione obok innych elementów takich jak zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, a także sposób i termin rozliczenia dotacji".Wobec powyższego Kolegium Izby stwierdza, że § 4 ust. 1 przedmiotowej uchwały narusza w sposób istotny art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez to, że Rada Gminy Dubeninki nie posiada uprawnień do określania podstaw obliczania dotacji. W § 4 ust. 2 przedmiotowej uchwały rada Gminy Dubeninki postanowiła, że w przypadku zmiany wysokości planowanych przez organ dotujący wydatków bieżących przewidzianych na utrzymanie ucznia w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez gminę, zmieniają się również kwoty dotacji należnej podmiotom, którym dotację ustala się według tych wydatków - poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano zmian budżetowych.Kolegium Izby stwierdza, że dotacja ustalana w oparciu o ustalone w budżecie danej gminy wydatki bieżące ponoszone na jednego ucznia, w tym ucznia niepełnosprawnego, powinna przysługiwać w wielkości obowiązującej od dnia dokonania tych zmian w budżecie, a nie od następnego miesiąca, po miesiącu, w którym dokonano zmian budżetu, czyli za miesiąc, w którym dokonano zmiany budżetu również dotacja przysługuje w wysokości odpowiadającej zmienionym wydatkom bieżącym.Wobec powyższego Kolegium izby stwierdza, że § 4 ust. 2 przedmiotowej uchwały narusza art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez to, że przepis ten nie upoważnia Rady Gminy Dubeninki do regulowania zasad udzielania dotacji. Biorąc pod uwagę, iż zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów, prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97) Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.