Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn. zm.) oraz art. 79 ust. 1 i 3 i ust. 4 ustawy z dnia 05 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 poz. 1445)

uchwala, co następuje

§ 1. Stwierdza się nieważność § 3 ust. 4, § 4 ust. 1 i 2 i § 7 uchwały Nr OR.0710.8.2015 Rady Powiatu Lidzbarskiego z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie udzielania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym.

§ 2. Wskazuje się, że uchwała Nr OR.0710.8.2015 Rady Powiatu Lidzbarskiego z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie udzielania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym została wydana z naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Rada Powiatu Lidzbarskiego na sesji w dniu 26 listopada 2015 r. podjęła Uchwałę Nr OR.0710.8.2015 w sprawie udzielania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym.W dniu 02 grudnia 2015 r. uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem. Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. zawiadomiono Powiat Lidzbarski, że uchwała będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie - zwane dalej Kolegium - w dniu 14 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 powołanej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Powiatu Lidzbarskiego uczestniczył w posiedzeniu Kolegium.Stwierdził m.in., że w jego ocenie zapisy zawarte w przedmiotowej uchwale są zgodne z prawem.Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych przypadku nieistotnego naruszenia prawa w uchwale lub zarządzeniu izba nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa. Kolegium Izby badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:Rada Powiatu Lidzbarskiego w § 3 ust. 4 przedmiotowej uchwały postanowiła, że w przypadku zmiany wysokości wydatków bieżących przewidzianych na utrzymanie ucznia w powiatowych szkołach lub placówkach, miesięczną stawkę dotacji ustala się według wydatków po zmianie - poczynając od miesiąca następującego po miesiącu , w którym dokonano zmian budżetowych lub otrzymano informację o zmianie planu wydatków, o których mowa w § 2 ust. 3.Kolegium Izby stwierdza, że treść § 3 ust. 4 przedmiotowej uchwały powoduje istotną modyfikacje ustawowej zasady wynikającej z art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr.256, poz. 2572 ze zm. ), z której wynika, że wysokość dotacji ustala się w oparciu o ustalone w budżecie danego powiatu wydatki bieżące w przeliczeniu na jednego ucznia. Kolegium stwierdza, że dotacja ustalana w oparciu o ustalone w budżecie danego powiatu wydatki bieżące w przeliczeniu na jednego ucznia powinna przysługiwać w wielkości obowiązującej od dnia dokonania tych zmian w budżecie gdyż to wynika wprost z powołanych przepisów ustawy o systemie oświaty, a Rada Powiatu Lidzbarskiego nie posiada uprawnień do rozstrzygania tej sprawy w odmienny sposób. W § 4 ust.1 badanej uchwały Rada Powiatu Lidzbarskiego postanowiła, że Zarząd Powiatu Lidzbarskiego w terminie 30 dni od dnia uchwalenia budżetu powiadomi na piśmie podmiot ubiegający się o dotację o liczbie uczniów oraz wysokości dotacji na jednego ucznia przyjętej do skalkulowania kwoty dotacji na dany rok budżetowy. Natomiast w § 4 ust. 2 przedmiotowej uchwały postanowiono, że w przypadku uczniów, o, których mowa w § 2 ust. 2 wysokość dotacji obliczana jest na podstawie informacji miesięcznej o liczbie uczniów uczęszczających do szkoły według stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca oraz miesięcznej wysokości dotacji na jednego ucznia wyliczanej zgodnie z § 3 ust. 3 z zastrzeżeniem § 3 ust. 4.Powyższe zapisy w ocenie Kolegium Izby są sprzeczne z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty na podstawie, którego, dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2 a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego, w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3 h oraz 3 i.Wobec powyższego Kolegium Izby stwierdza, że podmiot wnioskujący składa tylko jeden wniosek do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, która następnie jest przekazywana temu podmiotowi w 12 częściach.Ponadto w § 7 badanej uchwały Rada Powiatu Lidzbarskiego uchwaliła, że zwrotowi do budżetu powiatu podlega dotacja :1) pobrana w nadmiernej wysokości,2) niewykorzystana, nierozliczona dowodem księgowym poniesienia wydatków bieżących,3) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem - na pokrycie innych wydatków niż określone w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września o systemie oświaty, według zasad określonych w przepisach ustawy o finansach publicznych.Przepis art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust.1a i 2a - 3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Z powyższego wynika, że Rada Powiatu Lidzbarskiego, nie posiada uprawnień do określenia zasad zwrotu dotacji.Na podstawie art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm. ) dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności.Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdza, że postanowienia § 7 badanej uchwały wykraczają poza zakres ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i naruszają art. 7 i art. 94 Konstytucji, z których jednoznacznie wynika, że stanowienie prawa miejscowego następuje nie tylko na podstawie, lecz także w granicach upoważnień ustawowych, co wyklucza dopuszczalność wyjścia aktem prawa miejscowego poza granice upoważnienia ustawowego.Ponadto Kolegium Izby badając przedmiotowa uchwałę stwierdza, iż § 8 badanej uchwały stanowiący, iż uchwala wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia głoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko Mazurskiego z mocą od 1 stycznia 2016 roku, został zredagowany w sposób wadliwy, gdyż zawiera dwa wykluczające się wzajemnie terminy wejścia w życie tej uchwały. Pierwszy termin wskazuje, że uchwała znajdzie zastosowanie do zdarzeń powstałych po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia, podczas gdy drugi termin powoduje, iż uchwała będzie wywoływać skutki prawne od dnia 01 stycznia 2016 r. Stanowi to naruszenie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r., Nr 197, poz. 1172 ze zm.). Stosownie do art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy akty normatywne , zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba, że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W uzasadnionych przypadkach akty normatywne , z zastrzeżeniem art. 4 ust. 3 mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż 14 dni, jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Wprawdzie z przepisu § 51 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U Nr 100, poz. 908) wynika, iż możliwe jest wprowadzenie w akcie prawnym zapisu, że akt ten uzyskuje moc w innym dniu niż wchodzi w życie , to jednak takie redagowanie przepisów zostało krytycznie ocenione, zarówno przez Trybunał Konstytucyjny, jak i Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 30 marca 1999 r.( sygn. akt: K 5/98) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że akt prawny nie może wejść w życie i nie posiadać mocy obowiązującej oraz nie może posiadać mocy obowiązującej przed wejściem w życie. Sąd Najwyższy, w uchwale z dnia 24 maja 1996 r.( sygn.. akt : I PZP 12/96, OSNAP 1997, nr 1 poz. 8) stwierdził, że : "… wejście w życie i uzyskanie mocy przez ustawę są(…) zdarzeniami tożsamymi, polegającymi na rozpoczęciu od ich spełnienia się, prawnego kwalifikowania stosunków społecznych przez przepisy, które "weszły w życie" lub "uzyskały moc". Ustawa nie może wejść w życie bez uzyskania przez nią mocy obowiązującej i odwrotnie- uzyskanie mocy obowiązującej oznacza jej "wejście w życie".Zasady dotyczące ustaw znajdują również zastosowanie do innych aktów normatywnych, w tym do uchwal i zarządzeń jednostek samorządu terytorialnego.Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.