Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 561) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 446)

uchwala, co następuje:

stwierdza się nieważność uchwały nr XIX/126/2016 Rady Miejskiej w Białej Piskiej z dnia 06 lipca 2016 r. w sprawie określenia zasad udzielania dotacji celowej z budżetu gminy w zakresie dofinansowania budowy studni wierconych na potrzeby własnego gospodarstwa na terenie Gminy Biała Piska.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Białej Piskiej na sesji w dniu 06 lipca 2016 r. podjęła uchwałę nr XIX/126/2016 w sprawie określenia zasad udzielania dotacji celowej z budżetu gminy w zakresie dofinansowania budowy studni wierconych na potrzeby własnego gospodarstwa na terenie Gminy Biała Piska. W dniu 11 lipca 2016 r. uchwała ta wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem. Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. zawiadomiono Gminę Biała Piska, iż uchwała będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (dalej: Kolegium Izby) w dniu 26 lipca 2016 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Kolegium Izby badając przedmiotową uchwałę na posiedzeniach w dniach 26 lipca 2016 r. i 5 sierpnia 2016 roku stwierdziło, co następuje:Rada Miejska w Białej Piskiej, jako podstawę prawną podjęcia uchwały wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, art. 400a ust. 1 pkt 5 i art. 403 ust. 2, ust. 2-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 672 z późn.).Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.W art. 400a ust. 1 pkt 21 ustawy Prawo ochrony środowiska zapisano, że finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej obejmuje między innymi przedsięwzięcia związane z ochroną powietrza. Natomiast z art. 403 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej należy do zadań własnych gminy i może polegać na udzieleniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji: podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych, osób prawnych, przedsiębiorców, jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Zasady udzielania dotacji celowej obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa rada gminy w drodze uchwały. Na podstawie art. 126, w związku z art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy o finansach publicznych, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych, a wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Kolegium Izby stwierdza, że w § 5 ust 2 przedmiotowej uchwały, Rada Miejska w Białej Piskiej postanowiła, że "Osoba lub grupa osób ubiegająca się o dofinansowanie po zrealizowaniu Wysokość dotacji celowej wynosi maksymalnie 50% kosztów inwestycji, jednak nie więcej niż 2.500 zł brutto dla budynku mieszkalnego, jednorodzinnego lub dla mieszkania w budynku wielorodzinnym". W ocenie Kolegium Izby, ustalenie przez Radę Miejską w Białej Piskiej, iż wnioskodawca może uzyskać dofinansowanie wynoszące maksymalnie do 50 % kosztów inwestycji jednak nie więcej niż 2.500 zł jest nieprecyzyjne i powoduje, że w rzeczywistości nie wiadomo, w jakiej wysokości przysługuje to dofinansowanie. Jednocześnie należy zauważyć, że uchwalenie przez Radę Miejska w Białej Piskiej postanowień o treści jak wyżej powoduje, iż podjęcie decyzji w zakresie wyboru ostatecznej kwoty dotacji na zadania z ochrony środowiska zostaje przekazane organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego, co narusza art. 403 ust. 4 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska.Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium Izby stwierdza, że Miejską w Białej Piskiej w badanej uchwale nie ustaliła prawidłowo zasad udzielania dotacji celowej, o których mowa w art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 52/12).Ponadto Kolegium izby stwierdza, że w § 6 ust. 1 przedmiotowej uchwały, Rada Miejska w Białej Piskiej postanowiła, że "Dofinansowanie przyznaje się na podstawie przedłożonej faktury lub faktur z pokwitowaniem zapłaty za zakup urządzeń i usługę (lub jej elementów) oraz protokołu oględzin sporządzonego przez komisję. W ust. 2 tegoż paragrafu, Rada postanowiła, że "Warunkiem wypłaty dofinansowania jest zrealizowanie budowy zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym, stosowanym przepisem prawa wodnego i geologicznego, która gwarantuje, jakość wody określona w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie, jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015r., poz. 1989) . Z powyższych postanowień badanej uchwały wynika, że dotacja celowa na dofinansowanie wskazanego zadania z ochrony środowiska zostanie udzielona dopiero po zrealizowaniu danej inwestycji. Zatem dotacja ta stanowić będzie refundację części poniesionych kosztów, a nie będzie udzielona na realizację konkretnej inwestycji.Powołane wyżej przepisy ustawy o finansach publicznych, do których odsyła art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie przewidują udzielania dotacji celowej na zwrot poniesionych wydatków związanych z realizacją zadania publicznego, gdyż zgodnie z art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o finansach publicznych, dotacja przeznaczona jest na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji, a wykorzystanie dotacji, jak to wyżej podniesiono, następuje w szczególności poprzez zapłatę za zrealizowane zadanie.Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadania publicznego może nastąpić, po podpisaniu umowy o udzielenie dotacji, na wydatki związane z jego realizacją. Realizacja zadania, na które jest udzielona dotacja celowa, wykorzystanie tej dotacji oraz jej rozliczenie stanowią odrębne etapy postępowania i nie są to pojęcia tożsame, a wykorzystanie dotacji nie jest równoznaczne z zapłatą za wykonane zadanie (wyrok NSA z dnia 20.11.2014, sygn. akt II GSK 1107/13). Wobec powyższego Kolegium Izby stwierdza, że Rada Miejska w Białej Piskiej nie posiada uprawnień do regulowania refundacji poniesionych kosztów realizacji zadań z zakresu ochrony środowiska (podobnie Kolegium RIO w Łodzi, uchwała z dnia 10.02.2011-5/19/11) oraz, że takie postanowienia przedmiotowej uchwały w sposób istotny naruszają art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, w związku z art. 126 i art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych.Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, iż do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97). Wobec powyższego Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.