Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 561) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz.446 ze zm.)

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność uchwały Nr XXVIII/167/2016 Rady Gminy Jonkowo z dnia 13 września 2016 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu udzielania dotacji ze środków budżetu Gminy Jonkowo na budowę lub modernizację indywidualnych ujęć wody.

Uzasadnienie

Rada Gminy Jonkowo na sesji w dniu 13 września 2016 r. podjęła uchwałę Nr XXVIII/167/2016 w sprawie przyjęcia Regulaminu udzielania dotacji ze środków budżetu Gminy Jonkowo na budowę lub modernizację indywidualnych ujęć wody.W dniu 26 września 2016 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 03 października 2016 r. zawiadomiono Gminę Jonkowo, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (dalej Kolegium Izby) w dniu 12 października 2016 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu Kolegium Izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. W posiedzeniu Kolegium uczestniczył Wójt Gminy Jonkowo.Wójt Gminy Jonkowo wskazał, że:- uchwała ta została zmieniona w stosunku do uchwały poprzedniej normującej tą sprawę w takim zakresie, z jakich powodów Kolegium stwierdziło nieważność poprzedniej uchwały,- bardzo ważnym jest zapis w uchwale "zgodnie z przepisami prawa budowlanego" gdyż po nowelizacji prawa budowlanego dokonanej w lipcu 2015 r. istnieje kilka sposobów realizacji inwestycji, co powoduje, że określenie "wykonanie inwestycji" może mieć różne znaczenie,- należy uwzględnić również sytuację życiową wielu osób - uchwała w takiej postaci umożliwi realizację inwestycji osobom mniej zamożnym, - kierowanie środków publicznych bez oceny ofertowej może stanowić naruszenie prawa.Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Kolegium Izby badając na posiedzeniu w dniu 12 października 2016 r. przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:Zgodnie z art. 400a ust. 1 pkt 2 i pkt 42 ustawy z dna 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.) finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej obejmuje przedsięwzięcia związane z ochroną wód oraz inne zadania służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju i zgodne z polityką ochrony środowiska. Art. 403 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4-6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Przepis art. 403 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, a także jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Art 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi zaś, że zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały. Z kolei z art. 403 ust. 6 tej ustawy wynika, iż udzielanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, następuje na podstawie umowy zawartej przez gminę lub powiat z podmiotami określonymi w ust. 4. W § 2 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały Rada Gminy Jonkowo postanowiła, że szczegółowy tryb postępowania o przyznanie dofinansowania, sposób jego rozliczania oraz sposób kontroli wykonywania zleconego zadania określa między innymi załącznik nr 1 - "Regulamin udzielania dotacji celowej ze środków budżetu Gminy Jonkowo na budowę lub modernizację indywidualnych ujęć wody".W § 2 ust. 2 Załącznika nr 1 do przedmiotowej uchwały postanowiono, że warunkiem otrzymania dotacji jest zrealizowanie budowy zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym, stosownymi przepisami prawa wodnego i geologicznego.Natomiast w § 4 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały zapisano, że dotacja udzielana jest jednorazowo na podstawie zawartej z Gminą umowy cywilnoprawnej i stanowi refundację części poniesionych kosztów.Kolegium Izby stwierdza, że użycie w § 2 ust. 2 Załącznika nr 1 do przedmiotowej uchwały określenia "zrealizowanie budowy" oznacza jej zakończenie bez względu na sposób rozpoczęcia realizowania przedmiotowego zadania wynikający z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) t. j. - realizacja w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 28 ustawy Prawo budowlane), zgłoszenia budowy (art. 30 ustawy Prawo budowlane), czy realizacja w inny sposób (art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane).W ocenie Kolegium Izby taka treść § 2 ust. 2 Załącznika nr 1 do przedmiotowej uchwały powoduje, że dotację będzie można otrzymać tylko po zrealizowaniu budowy (zadania), co jest sprzeczne z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), który stanowi, że dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.Ponadto udzielenie dotacji po zrealizowaniu budowy powoduje, że o dotację będą mogły ubiegać się tylko te podmioty, które stać na realizację budowy bez udziału środków publicznych, co może naruszać art. 43 ustawy o finansach publicznych na podstawie, którego prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba, że odrębne ustawy stanowią inaczej.Kolegium Izby ponadto stwierdza, że w przypadku udzielania dotacji celowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na zadania z zakresu ochrony środowiska obowiązek zawarcia umowy wynika z art. 403 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, a jej konieczne elementy, zostały określone w art. 250 ustawy o finansach publicznych. Z art. 250 ustawy o finansach publicznych wynika, że umowa jest zawierana przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego i winna określać w szczególności:1. wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji,2. termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego,3. termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej dotacji celowej z tym, że termin ten nie może być dłuższy niż terminy zwrotu określone w ustawie o finansach publicznych.W ocenie Kolegium Izby takie obligatoryjne postanowienia umowy dotacyjnej zabezpieczają zarówno realizację zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji, jak również zabezpieczają interes jednostki samorządu terytorialnego w przypadku, gdy zadanie nie zostanie zrealizowane lub zostanie zrealizowane niezgodnie z umową.Kolegium Izby stwierdza również, iż w dniu 3 czerwca 2016 r. uchwałą Nr 0102-279/16 stwierdziło nieważność uchwały Nr XXII/127/2016 Rady Gminy Jonkowo z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu udzielania dotacji ze środków budżetu Gminy Jonkowo na budowę lub modernizację indywidualnych ujęć wody, również z tego powodu, że Rada Gminy Jonkowo postanowiła w badanej uchwale, że warunkiem otrzymania dotacji jest zrealizowanie budowy zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym, stosownymi przepisami prawa wodnego i geologicznego. W ocenie Kolegium Izby taka treść tego przepisu powodowała, że dotację będzie można otrzymać tylko po zrealizowaniu budowy (zadania), co jest sprzeczne z art. 126 ustawy o finansach publicznych. Wobec powyższego Kolegium Izby postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.