Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594, ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1113, ze zm.) uchwala się, co następuje.

§ 1. Stwierdza się nieważność uchwały Nr VII/40/2015 Rady Gminy Wierzchowo z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie poboru niektórych podatków i opłat w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso, w części dotyczącej:

- § 3 ust. 1 lit. a, w zakresie słowa: "terminowo",

- § 3 ust. 1 lit. b, w zakresie słowa: "terminowo ",

- § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

UZASADNIENIE

Rada Gminy Wierzchowo działając na podstawie art. 6 ust. 12 i art. 19 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1990 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze zm.), art. 6b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, ze zm.), art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 465) oraz art. 9 i art. 28 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.), w dniu 30 kwietnia 2015 r. podjęła uchwałę Nr VII/40/2015 w sprawie poboru niektórych podatków i opłat w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso.

Uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie, Zespół Zamiejscowy w Koszalinie w dniu 8 maja 2015 r.

Wątpliwości Izby, co do zgodności z prawem budziły zapisy ujęte w § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 przedmiotowej uchwały, określające obowiązki inkasentów w zakresie sposobu ewidencji pobranych podatków i opłat oraz czynności związane z odprowadzeniem ich na rachunek budżetu Gminy. Inną wątpliwość wzbudziło ustalenie zawarte w § 3 ust. 1 lit. a i lit. b w zakresie wyrażenia "terminowo", gdzie Rada uzależniła wypłatę wynagrodzenia inkasentom od terminowego odprowadzenia pobranych podatków i opłat do budżetu Gminy. Zauważyć należy, iż przyznane Radzie upoważnienie ustawowe wynikające ze wskazanych w podstawie prawnej uchwały ustaw: o podatkach i opłatach lokalnych, o podatku rolnym i o podatku leśnym umożliwia zarządzenie poboru podatków i opłat w drodze inkasa, wyznaczenie inkasentów i określenie wysokości wynagrodzenia za inkaso. Wskazane regulacje ustawowe w sposób ścisły określają ramy normy kompetencyjnej.

W związku z powyższym, pismem z dnia 13 maja 2015 r. (znak: K.0010.221.JW. 2015) powiadomiono Przewodniczącego Rady Gminy Wierzchowo o wszczętym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności we wskazanym zakresie uchwały. W treści pisma wskazano, że w posiedzeniu Kolegium Izby w dniu 25 maja 2015 r. ma prawo uczestniczyć upoważniony przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana, a do czasu zakończenia wszczętego postępowania przysługuje prawo wnoszenia wyjaśnień.

W posiedzeniu Kolegium w dniu 25 maja 2015 r. nie uczestniczył przedstawiciel Rady Gminy Wierzchowo.

W dniu 25 maja 2015 r. Kolegium ostatecznie zbadało uchwałę Rady Gminy Wierzchowo w sprawie poboru niektórych podatków i opłat w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso.

W toku czynności nadzorczych Kolegium Izby stwierdziło, że wprowadzone postanowienia zawarte w § 3 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 lit. b, warunkujące wypłatę inkasentom wynagrodzenia od terminowej wpłaty przez nich pobranych podatków i opłat, wykraczają poza zakres delegacji z powołanych w podstawie prawnej przepisów ustawowych. Podobnie zapisy ujęte w § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 badanej uchwały, którymi określono czynności materialno-techniczne inkasentów oraz termin wypłaty należnego wynagrodzenia inkasentowi z tytułu pobranych podatków i opłat, nie podlegają regulacji w aktach prawa miejscowego.

Zdaniem Kolegium Izby przepisy nie wyposażają rad gmin w prawo do stanowienia dodatkowych uregulowań w przedmiocie inkasa i określenia szczegółowych zasad wykonywania przez inkasentów swoich obowiązków oraz ustalania wzajemnych relacji w stosunku organ podatkowy - inkasent. Obowiązki inkasentów w zakresie m.in. terminowych płatności pobranych podatków i opłat, wynikają wprost z art. 9 i art. 47 § 4a ustawy Ordynacja podatkowa, a zasady odpowiedzialności za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie tych obowiązków przez inkasentów oraz zasady postępowania organu podatkowego ustalają unormowania art. 30 § 2 i § 3 oraz § 4 powołanej ustawy.

Wszystkie wskazane wyżej postanowienia są - w ocenie Kolegium Izby - sprzeczne z powołanym w podstawie prawnej uchwały art. 28 § 4 Ordynacji podatkowej, a także istotnie przekraczają delegacje ustawowe, wynikające z przepisów ustaw podatkowych, tj.: art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśny. Przepisy te upoważniają bowiem Radę Gminy wyłącznie do zarządzenia poboru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że przedstawione uchybienia stanowią istotne naruszenie prawa, skutkujące w myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzeniem nieważności postanowień uchwały Nr VII/40/2015 w sprawie poboru niektórych podatków i opłat w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso, w części dotyczącej:

- § 3 ust. 1 lit. a, w zakresie słowa: "terminowo",

- § 3 ust. 1 lit. b, w zakresie słowa: "terminowo ",

- § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia.