Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594, ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1113, ze zm.) uchwala się, co następuje.

§ 1. Stwierdza się nieważność uchwały Nr VI/22/2015 Rady Gminy Rąbino z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zarządzenia poboru podatków i opłat w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso, w części dotyczącej:

- § 2 ust. 2 w części dot. słowa: "niezwłocznie",

- § 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6,

- § 4 ust. 1 w części dot. wyrażeń: "i wpłacenia ich w terminie, zgodnie z § 2" oraz ",obciążone podatkiem dochodowym",

- § 4 ust. 2.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

UZASADNIENIE

Rada Gminy Rąbino działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 12 i art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1990 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze zm.), art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 465), art. 6b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, ze zm.) w zw. z art. 9, art. 28 § 4 oraz art. 57 § 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.), w dniu 6 maja 2015 r. podjęła uchwałę Nr VI/22/2015 w sprawie zarządzenia poboru podatków i opłat w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso.

Uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie, Zespół Zamiejscowy w Koszalinie w dniu 8 maja 2015 r.

Realizując czynności nadzorcze w dniu 11 maja 2015 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie wstępnie stwierdziło, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów art. 6 ust. 12 i art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, ponieważ ustanawiając zapisy § 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 oraz § 4 ust. 2 odnośnie sposobu odprowadzenia przez inkasentów pobranych podatków, Rada przekroczyła ustawowe ramy stanowienia aktów prawa miejscowego. Ze wskazanych przepisów odpowiednio wynika, że rada gminy może jedynie zarządzać pobór poszczególnych podatków i opłat w drodze inkasa oraz wyznaczać inkasentów i określać wysokość wynagrodzenia za inkaso.

Kolegium stwierdziło również, iż zapisem ujętym § 2 ust. 2 badanej uchwały określającym obowiązki inkasentów do rozliczenia kwot i przekazanie ich na konto Gminy "niezwłocznie" po upływie terminów płatności określonych podatków (tj. po 15 marca, po 15 maja, po 15 września, po 15 listopada) Rada nie wyznaczyła terminu późniejszego, co może wykluczyć możliwość obciążenia inkasenta odsetkami z tytułu nieterminowego odprowadzenia zainkasowanych podatków.

Z kolei określenie w § 4 ust. 1 przez Radę terminu wypłaty wynagrodzenia inkasentom z uwzględnieniem podatku dochodowego, wydaje się sprzeczne z przepisem art. 28 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.).

Mając na uwadze powyższe Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności we wskazanych częściach przedmiotowej uchwały.

Kolegium Izby pismem z dnia 13 maja 2015 r. (znak pisma: K.0010.218.JW.2015) poinformowało Przewodniczącą Rady Gminy Rąbino o nieprawidłowościach w badanej uchwale, zawiadamiając jednocześnie o terminie rozpatrywania sprawy na posiedzeniu Kolegium w dniu 25 maja 2015 r. i o prawie uczestniczenia w nim upoważnionego przedstawiciela podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. W treści pisma wskazano, że do czasu zakończenia wszczętego postępowania przysługuje prawo wnoszenia wyjaśnień.

W posiedzeniu Kolegium w dniu 25 maja 2015 r. nie uczestniczył przedstawiciel Rady Gminy Rąbino.

W dniu 25 maja 2015 r. Kolegium ostatecznie zbadało uchwałę Rady Gminy Rąbino w sprawie zarządzenia poboru podatków i opłat w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso.

Oceniając zgodność przedmiotowej uchwały z prawem Kolegium stwierdziło, że wprowadzone regulacje dotyczące:

1) niezwłocznego odprowadzenia przez inkasentów pobranych podatków i opłat (§ 2 ust. 2 uchwały) stanowi nieprecyzyjne wskazanie terminu i wyklucza możliwość dokładnego określenia daty granicznej niezbędnej do obciążenia inkasenta odsetkami z tytułu nieterminowego odprowadzenia zainkasowanych podatków, co stanowi naruszenie przepisu art. 47 § 4a ustawy Ordynacja podatkowa,

2) zakresu odpowiedzialności majątkowej inkasentów (§ 2 ust. 4 i ust. 5 uchwały) zostały określone w art. 30 § 2 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Ponadto postanowienia zawarte w § 2 ust. 3 i ust. 6 oraz § 4 ust. 2 kwestionowanej uchwały - tj. dotyczące czynności materialno-technicznych, które nie podlegają regulacji w aktach prawa miejscowego oraz nieprecyzyjnego określenia zastępstwa inkasenta pobierającego podatki i opłaty, a także uzależnienia wypłaty wynagrodzenia inkasentowi od terminowości dokonanej wpłaty - nie mieszczą się w kategorii zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek, a tym samym naruszają przepis art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.

Zapisem uchwały ujętym w § 4 ust. 1 określającym termin wypłaty wynagrodzenia inkasentom z uwzględnieniem podatku dochodowego, Rada Gminy również wykroczyła poza zakres swych kompetencji stanowiących, przysługujących jej z mocy przywołanych wyżej przepisów, które nie upoważniają rady gminy do stanowienia uregulowań dodatkowych, nie objętych zakresem delegacji ustawowych w przedmiocie inkasa, w tym do ustalania terminu wypłaty wynagrodzenia za inkaso.

Wszystkie wskazane wyżej postanowienia są - w ocenie Kolegium Izby - sprzeczne z powołanym w podstawie prawnej uchwały art. 28 § 4 Ordynacji podatkowej, a także istotnie przekraczają delegacje ustawowe, wynikające z przepisów ustaw podatkowych, tj.: art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśnym. Przepisy te upoważniają bowiem Radę Gminy wyłącznie do zarządzenia poboru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso. Nie uprawniają natomiast do określenia szczegółowych zasad wykonywania przez inkasentów swoich obowiązków oraz ustalania wzajemnych relacji w stosunku organ podatkowy - inkasent.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że przedstawione uchybienia stanowią istotne naruszenie prawa, skutkujące w myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzeniem nieważności postanowień uchwały Rady Gminy Rąbino w sprawie zarządzenia poboru podatków i opłat w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso, w części dotyczącej:

- § 2 ust. 2 w części dot. słowa: "niezwłocznie",

- § 2 ust. 3, ust. 4. ust. 5 i ust. 6,

- § 4 ust. 1 w części dot. wyrażeń: "i wpłacenia ich w terminie, zgodnie z § 2" oraz ",obciążone podatkiem dochodowym",

- § 4 ust. 2.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia.