Na podstawie art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.) oraz art. 11 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113, ze zm.) uchwala się, co następuje:

§ 1. Stwierdza się nieważność uchwały uchwały Nr IX/76/2015 Rady Gminy Sławno z dnia 3 lipca 2015 roku w sprawie zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej polegającej na budowie studni wierconych, w części dotyczącej § 12 pkt 13 i pkt 14 oraz § 14 ust. 6 i ust. 7.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

U Z A S A D N I E N I E

Rada Gminy Sławno działając na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) oraz art. 403 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.) podjęła w dniu 3 lipca 2015 roku uchwałę Nr IX/76/2015 w sprawie zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej polegającej na budowie studni wierconych.

Uchwała została przekazana do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie w dniu 13 lipca 2015 roku.

Badając wstępnie przedmiotową uchwałę w dniu 22 lipca br. Kolegium powzięło wątpliwość co do zgodności z prawem postanowień zawartych w § 12 pkt 13 i pkt 14 oraz § 14 ust. 6 i ust. 7.

W związku z powyższym Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały we wskazanym zakresie, a o wszczętym postępowaniu powiadomiono Przewodniczącą Rady Gminy Sławno pismem z dnia 23 lipca 2015 roku (znak: K.0010.293.EW.2015). W treści pisma wskazano, że w posiedzeniu Kolegium Izby w dniu 29 lipca 2015 r. ma prawo uczestniczyć upoważniony przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana, a do czasu zakończenia wszczętego postępowania przysługuje prawo wnoszenia wyjaśnień.

W posiedzeniu Kolegium Izby w wyznaczonym terminie nie uczestniczył przedstawiciel Gminy. Jednostka nie skorzystała również z prawa wniesienia wyjasnień. Rozpatrując ostatecznie sprawę przedmiotowej uchwały, Kolegium zważyło co następuje:

W § 12 pkt 13 badanej uchwały Rada postanowiła, że umowa o udzielenie dotacji zawiera "termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz karę umowną za nierozliczenie dotacji w terminie" i w pkt 14 "termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji". Postanowienia § 12 pkt 13 i pkt 14 wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego udzielonego oragnowi stanowiącemu gminy (powiatu) na podstawie art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym organy stanowiące gmin i powiatów upoważnione zostały do określenia zasad udzielania dotacji, obejmujących w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz trybu postępowania w sprawie udzielenia dotacji i sposobu jej rozliczenia. Powiaty i gminy finansują cele z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej wymienione w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jako wydatki budżetów odpowiednio powiatów i gmin. Zatem zastosowanie w tym zakresie mają odpowiednie przepisy ustawy o finansach publicznych. Zasady i przesłanki zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w art. 251 i art. 252 (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), a co do sposobu rozliczania dotacji w art. 250 tej ustawy, dlatego też nie ma podstaw do odrębnego ich regulowania i powielania w aktach prawa miejscowego. To ustawa o finansach publicznych określa zasady zwrotu dotacji. W sytuacji gdy w odrębnych ustawach brak jest uregulowań określających zasady i tryb zwrotu dotacji stosuje się w tym zakresie zapisy zawarte w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, co wynika z art. 253 tej ustawy.

Organ stanowiący nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Postanowienia aktów prawa miejscowego, a takim aktem jest badana uchwała, nie mogą wykraczać poza granice kompetencji przysługujących organowi stanowiącemu.

Z treści przepisu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wynika, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji jest krótszy niż rok budżetowy, dotacje podlegają zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji (art. 252 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Zwrotowi z budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 ust. 5). Natomiast odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 ust. 6 pkt 1 ustawy).

Zapisy dotyczące kar umownych nie znajdują podstaw prawnych, gdyż przepisy o finansach publicznych nie przewidują mozliwości nakładania kar umownych w przypadku nierozliczenia dotacji w terminie.

Za naruszające w istotny sposób zakres upoważnienia ustawowego, wynikającego z art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska Kolegium uznało także postanowienia § 14 stwierdzające, że "Jeżeli mimo wezwania, o którym mowa w ust. 5, wnioskodawca nie złoży rozliczenia udzielonej dotacji, zobowiązany jest do zapłacenia Gminie Sławno kary umownej określonej w umowie o udzielenie dotacji" zawarte w ust. 6.

Upoważnienie udzielone organowi stanowiącemu gminy (powiatu) na podstawie art. 403 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska - nie obejmuje swoim zakresem wprowadzenia jakichkolwiek sankcji wobec podmiotów korzystających z dotacji. Ponadto jak wskazano wyżej zapisy dotyczące kar umownych nie znajdują podstaw prawnych, gdyż przepisy o finansach publicznych nie przewidują nakładania kar umownych w przypadku nierozliczenia udzielonej dotacji.

W postanowieniu § 14 ust. 7 niniejszej uchwały Rada określiła, że "Warunkiem wypłacenia wnioskodawcy dotacji jest przedłożenie w terminie ustalonym w umowie o udzielenie dotacji dokumentów, o których mowa w ust. 3".

Kolegium zauważa, iż skoro wcześniej w § 12 pkt 7 Rada postanowiła, iż umowa o udzielenie dotacji zawiera w szczególności: tryb i termin wypłaty dotacji to nasuwają się wątpliwości interpretacyjne, czy cytowane postanowienie nie może zawierać również warunku wypłacenia dotacji.

Uchwała w przedmiotowej sprawie jest aktem prawa powszechnie obowiązującym na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego. Jako akt prawa miejscowego powinna być zredagowana w taki sposób, by adresat jej przepisów wiedział kiedy i w jakich warunkach może o dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego się ubiegać i jak ją rozliczyć. Adresat aktu prawa miejscowego nie może być zaskoczony niepełnymi regulacjami bądź budzącymi wątpliwości interpretacyjne.

Zgodnie z przepisami art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

W świetle powyższego przepisy § 12 pkt 13 i pkt 14 oraz § 14 ust. 6 i ust. 7 uchwały pozostają w sprzeczności z regulacjami prawa materialnego i stanowią istotne naruszenie prawa skutkujące, w myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzeniem nieważności uchwały.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia.