Na podstawie art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515, ze zm.) oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113, ze zm.) uchwala się, co następuje:

§ 1. Stwierdza się nieważność uchwały Nr XVI/197/2015 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania - w zakresie § 6 ust. 2 pkt 2 - 4.

§ 2. Stwierdza się nieważność uchwały Nr XVI/198/2015 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Gmina Miasto Koszalin lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania - w zakresie § 6 ust. 2 pkt 2 - 4.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Uchwały Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2015 r.: Nr XVI/197/2015 w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania oraz Nr XVI/198/2015 w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Gmina Miasto Koszalin lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, zostały przekazane do Regionalnej Izby Obrachunkowej w dniu 22 grudnia 2015 r.

We wstępnej ocenie Izby wątpliwość, co do zgodności z prawem w wyżej wymienionych uchwałach budziły zapisy ujęte w § 6 ust. 2 pkt 3, które określają konieczność wskazania "pesel ucznia" w sprawozdaniach z liczby uczniów, według stanu na pierwszy dzień każdego miesiąca w terminie do dnia 5 każdego miesiąca. Zauważono, iż ustawowo dopuszczona możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów placówek oświatowych dotyczy sytuacji związanych z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania przyznawanych dotacji, a nie sytuacji związanych z planowaniem, przyznawaniem bądź rozliczaniem przekazanych dotacji.

Izba wskazała, że zapisy przedmiotowych uchwał wykraczają poza kompetencje organu stanowiącego wynikające z art. 90 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 3g oraz z art. 80 ust. 4 w zw. z art. 80 ust. 3g ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156).

Ponadto we wstępnej ocenie Izba stwierdziła, że ustalenia zawarte w § 5 ust. 3 w wyżej wymienionych uchwałach nie naruszają obowiązującego prawa pod warunkiem, że zmiana w trakcie roku kwot planowanych w budżecie wydatków skutkuje równolegle dokonaniem zmiany naliczonych dotacji od momentu wprowadzenia tych zmian w budżecie.

W związku z powyższym wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w części przedmiotowych uchwał, o czym Przewodnicząca Rady Miejskiej w Koszalinie powiadomiona została pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. (znak pisma: K.0010.655.JW.2015). W treści pisma wskazano, że w posiedzeniu Kolegium Izby w dniu 13 stycznia 2015 r. ma prawo uczestniczyć upoważniony przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana, a do czasu zakończenia wszczętego postępowania przysługuje prawo wnoszenia wyjaśnień.

Kolegium Izby ostatecznie zbadało wymienione uchwały na posiedzeniu w dniu 13 stycznia 2016 r. W posiedzeniu Kolegium Izby nie uczestniczył przedstawiciel jednostki, natomiast jednostka skorzystała z prawa złożenia wyjaśnień. Z wyjaśnień złożonych przez Panią Barbarę Grygorcewicz - Wiceprzewodniczącą Rady Miejskiej w Koszalinie - w imieniu Rady Miejskiej wynikało, że wskazane zapisy w treści § 6 ust. 2 pkt 3 uchwały, obok imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania ucznia (ujętych w § 6 ust. 2 pkt 2 i pkt 4), są zgodne z prawem, gdyż umożliwiają sprawowanie kontroli i nadzoru prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji przez szkoły, przedszkola i inne formy wychowania przedszkolnego i placówki. Dane te mają umożliwić m.in. weryfikację informacji przekazywanych przez podmioty otrzymujące dotację w zakresie liczby uczniów będącej podstawą naliczenia dotacji.

Kolegium Izby ostatecznie badając wyżej wymienione uchwały w dniu 13 stycznia 2016 r., po rozpatrzeniu złożonych przez przedstawicielkę Miasta wyjaśnień, stwierdziło, że w postanowieniach § 6 ust. 2 pkt 2 - 4 uchwał zobowiązano organy prowadzące jednostki oświatowe do składania w sprawozdaniach informacji o uczniach obejmującej imię, nazwisko, nr PESEL oraz adres zamieszkania ucznia. W ocenie Kolegium Izby postanowienia te zostały wprowadzone z przekroczeniem uprawnień wynikających z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

Zdaniem Kolegium przepisy art. 80 ust. 3g i art. 90 ust. 3g ustawy o systemie oświaty przyznają organom jednostek samorządu terytorialnego prawo, w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przez szkoły i placówki, przetwarzania danych osobowych. Powyższego upoważnienia do gromadzenia i przetwarzania danych osobowych uczniów nie można interpretować rozszerzająco w ten sposób, aby zobowiązać beneficjenta dotacji do składania sprawozdań obejmujących imiona i nazwiska oraz inne dane osobowe poszczególnych uczniów. Składanie takich danych w sprawozdaniu o liczbie uczniów nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli. Ponadto nie ma wpływu na realizację uprawnienia do otrzymania dotacji przez organ prowadzący. Wystarczającą informacją są dane o faktycznej liczbie uczniów.

Kolegium uznało, iż zamieszczenie obowiązku podania ww. danych osobowych uczniów istotnie narusza art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do ochrony danych osobowych go dotyczących. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich, w zakresie i trybie określonym ustawą. Ponadto art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi, iż przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Podobne stanowisko w kwestii żądania przez gminę danych osobowych zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku sygn. akt SA/Gd 245/12 z dnia 15 maja 2012 r. Zdaniem Sądu "Żądanie udostępniania danych osobowych w każdym przypadku powinno opierać się na stosownej podstawie prawnej".

Wobec powyższego przetwarzanie danych osobowych poza prowadzoną kontrolą, nie znajduje upoważnienia ustawowego w przepisach art. 80 ust. 4 oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, jak również w przepisach innych ustaw.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło nieważność uchwał:

1. Nr XVI/197/2015 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania - w zakresie § 6 ust. 2 pkt 2 - 4;

2. Nr XVI/198/2015 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania przez Gminę Miasto Koszalin dotacji dla publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Gmina Miasto Koszalin lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania - w zakresie § 6 ust. 2 pkt 2 - 4.

Na niniejszą uchwałę Kolegium RIO w Szczecinie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia.