Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2016 r., poz. 446).

stwierdzam nieważność

§ 8. ust. 3 i 4 uchwały Nr XXIII/226/16 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 24 czerwca 2016 r. w sprawie określenia w drodze regulaminu wysokości stawek dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz w sprawie szczegółowych warunków przyznania tych dodatków, sposobu obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także szczegółowych zasad przyznawaniai wypłacania dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez gminę Kamień Pomorski.

Uzasadnienie

W dniu 24 czerwca 2016 r. Rada Miejska w Kamieniu Pomorskim podjęła uchwałę
Nr XXIII/226/16 w sprawie określenia w drodze regulaminu wysokości stawek dodatków:
za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz w sprawie szczegółowych warunków przyznania tych dodatków, sposobu obliczania i wypłacania wynagrodzenia
za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także szczegółowych zasad przyznawaniai wypłacania dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli zatrudnionych w szkołachi placówkach oświatowych prowadzonych przez gminę Kamień Pomorski.

W § 8 ust. 3 Rada postanowiła, że wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przydzielone w planie organizacyjnym nie przysługuje za dni, w których nauczyciel nie realizuje zajęć z powodu przerw przewidzianych przepisami o organizacji roku szkolnego, rozpoczynania lub kończenia zajęć w środku tygodnia oraz za dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Z kolei, w ust. 4 § 8 organ stanowiący Gminy Kamień Pomorski ustalił, że godziny ponadwymiarowe przypadające w dniach, w których nauczyciel nie mógł ich realizować z przyczyn leżących po stronie pracodawcy,w szczególności w związku z:

1) zawieszeniem zajęć z powodu epidemii, klęski żywiołowej lub mrozów,

2) wyjazdem uczniów na wycieczki lub inne imprezy, olimpiady wiedzy, konkursyi zawody sportowe,

3) chorobą dziecka nauczania indywidualnego, trwającą nie dłużej niż 3 dni,

4) wyjazdem na konferencje metodyczne i poleceniem służbowym dyrektora szkoły,

5) rekolekcjami traktuje się jak godziny faktycznie odbyte.

Materialnoprawną podstawę podjęcia ww. aktu stanowi art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela[1]), zgodnie z którym organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu:

1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33 i 34,

2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,

3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach

- w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego
co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3.

Niewątpliwie na mocy cytowanej regulacji, Rada Miejska w Kamieniu Pomorskim uprawniona była do podjęcia uchwały Nr XXIII/226/16, co nie budzi wątpliwości, jednakże,
w ocenie organu nadzoru, zapisy § 8 ust. 3 i 4 tego aktu podjęte zostały z przekroczeniem granic upoważnienia przewidzianego w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela.

W zakresie interpretacji delegacji ustawowej określonej w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela ugruntowane jest stanowisko judykatury, z którego wynika, że upoważnienie
do ustalenia szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw traktować należy ściśle, przyjmując, że do organu prowadzącego szkołę należy wyłącznie ustalenie, jakie są warunki obliczania i wypłacania tego wynagrodzenia tj. "wydawania" należnych z tego tytułu kwot[2]).

W zakresie normy kompetencyjnej nie mieści się upoważnienie do decydowania, w jakich przypadkach nauczyciel zachowuje lub traci prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe i doraźnych zastępstw należy bowiem ustalać w oparciu o Kartę Nauczyciela i przepisy Kodeksu pracy[3]),
do których odsyła art. 91c ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. W myśl art. 80 (zdanie pierwsze) Kodeksu pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią (zdanie drugie). Organ prowadzący szkołę nie jest uprawniony do określenia okoliczności, w jakich poszczególne składniki wynagrodzenia nie będą przysługiwać, a regulamin wynagradzania nauczycieli nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 80 k.p., w zakresie określania warunków zachowania lub utraty prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe[4]).

W myśl art. 35 ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela w szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie koniecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel może być obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, których liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie nauczycielowi większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić wyłącznie za jego zgodą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć (ust. 1). Przez godzinę ponadwymiarową rozumie się przydzieloną nauczycielowi godzinę zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych (ust. 2).

Ww. postanowienia określają jedynie przypadki i okoliczności, w których nauczycielowi mogą zostać przyznane godziny ponadwymiarowe i nie wskazuje żadnych innych przesłanek,
w przypadku zaistnienia których nauczycielowi może nie zostać wypłacone wynagrodzenie
za nieobyte godziny ponadwymiarowe.

Konkludując organ prowadzący szkołę, otrzymawszy od ustawodawcy uprawnienie
do ustalenia warunków "obliczania i wypłacania" wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe
nie został upoważniony do ustalania warunków przyznawania tego składnika wynagrodzeń[5]).

Należy w tym miejscu podkreślić, iż podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organy jednostek samorządu terytorialnego muszą ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, zaś normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Nie można też dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.

Mając powyższe na względzie uznać należy, że postanowienia § 8 ust. 3 i 4 uchwały
Nr XXIII/226/16 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 24 czerwca 2016 r.
w sprawie określenia w drodze regulaminu wysokości stawek dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz w sprawie szczegółowych warunków przyznania tych dodatków, sposobu obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także szczegółowych zasad przyznawania
i wypłacania dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez gminę Kamień Pomorski wykraczają poza zakres uprawnienia przewidzianego w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Zatem, w pełni uzasadnione
i konieczne jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia
za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.

[1]) Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 2014 r., poz. 191 z późn. zm.).

[2]) Por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2008 r. o sygn. akt IV SA/Wr 179/08 i z dnia 17 września 2008 r. o sygn. akt IV SA/Wr 281/08 oraz z dnia 21 sierpnia 2008 r. o sygn. akt IV SA/Wr 294/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2007r. o sygn. akt IV SA/Gl 400/07 i z dnia 3 lipca 2008r. o sygn. akt IV SA/Gl 198/08.

[3]) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.).

[4]) Por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 197/07.

[5]) Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 143/10.