Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn. zm.), w związku z art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach uchwala, co następuje:

§ 1.

Stwierdza się nieważność uchwały Nr XIII/95/15 Rady Miejskiej Cieszyna z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej przez właściciela nieruchomości w częściobejmującej zapisy§ 3 ust. 2 uchwały oraz punktu 6 załącznika nr 1 do uchwały, z powodu przekroczenia ustawowego upoważnienia zawartego w art. 6n ust.2 w związku z art. 6m ust. 1a i 1b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) oraz naruszenia art.23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.), poprzez wprowadzenie obowiązku załączania do deklaracji dokumentów, które nie potwierdzają danych zawartych w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w zakresie liczby zamieszkujących na terenie nieruchomości osób.

§ 2.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Uchwała Nr XIII/95/15 Rady Miejskiej Cieszyna z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej przez właściciela nieruchomości wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach, w dniu 3 września 2015 roku. W dniu 10 września 2015 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach stwierdziło, że przedmiotowa uchwała, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn. zm.), podlega nadzorowi Izby i uchwałą Nr 351/XX/2015 wszczęło postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały Rady Miejskiej Cieszyna.

Badanie nadzorcze przeprowadzono na posiedzeniu Kolegium Izby w dniu 29 września 2015 r., o terminie którego powiadomiono organy gminy z pouczeniem, że w posiedzeniu ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana, stosownie do regulacji zawartej w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych. W posiedzeniu uczestniczył przedstawiciel Miasta Cieszyna. Prowadząc postępowanie nadzorcze Kolegium stwierdziło w niej istotne naruszenie prawa, określone w § 1 niniejszej uchwały. Powyższe naruszenie prawa stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności w części badanej uchwały. Podstawą rozstrzygnięcia był opisany poniżej stan faktyczny i prawny.

Badaną uchwałą Rada Miejska Cieszyna określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej przez właściciela nieruchomości, w brzmieniu określonym w załączniku nr 1 do uchwały. W § 3 ust. 2 uchwały oraz w punkcie 6 załącznika nr 1 do uchwały Rada Miejska Cieszyna postanowiła, że "Dokumentami potwierdzającymi dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotyczące liczby zamieszkujących na terenie nieruchomości osób są w szczególności:

1) Dokument potwierdzający zamieszkanie w innej gminie, kraju lub pod innym adresem niż adres zameldowania na terenie Gminy Cieszyn;

2) Dokument wystawiony przez odpowiednie podmioty potwierdzające pobyt w szczególności w:

a) domu opieki społecznej,

b) domu dziecka,

c) zakładzie karnym,

d) placówce opieki zdrowotnej,

e) jednostce wojskowej;

3) dokument potwierdzający ujęcie mieszkańca w innej deklaracji o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi".

Stosownie do postanowień art. 6n ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) rada gminy w uchwale wprowadzającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w tej deklaracji.

Zgodnie z art. 6m ust. 1a ww. ustawy, deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast art. 6m ust. 1b ww. ustawy określa, jakich danych może wymagać rada gminy określając wzór deklaracji. Są to:

1) imię i nazwisko lub nazwę właściciela nieruchomości oraz adres miejsca zamieszkania lub siedziby;

2) adres nieruchomości;

3) dane stanowiące podstawę zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

4) numer telefonu właściciela nieruchomości;

5) adres poczty elektronicznej właściciela nieruchomości;

6) inne informacje niezbędne do wystawienia tytułu wykonawczego.

Biorąc pod uwagę powyższe, dokumenty, których rada gminy może wymagać na potwierdzenie danych zawartych w deklaracji i które mogą być załączone do deklaracji winny więc potwierdzać tylko te dane, które zawarte są w deklaracji, a więc np. liczbę zamieszkujących na terenie nieruchomości osób. Nie można w świetle obowiązujących przepisów żądać potwierdzenia w załącznikach do deklaracji okoliczności związanych z nieprzebywaniem na terenie nieruchomości niektórych osób. Zdaniem Kolegium, nałożenie na składającego deklarację obowiązku załączenia dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 2 badanej uchwały, nie znajduje podstawy w dyspozycji art. 6n ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji, poprzez użycie sformułowania "w szczególności" zawiera niedopuszczalny w stanowieniu prawa miejscowego katalog otwarty żądanych zaświadczeń. W ocenie Kolegium, opisane w badanej uchwale wymaganie przedłożenia dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji nie zostało sformułowane jako alternatywa do ewentualnego zaakceptowania przez deklarującego, lecz jako obowiązek. Osoba składająca deklarację może czuć się zmuszona do złożenia zaświadczeń.

Ponadto z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.) wynika, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, przy czym za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Z mocy art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z kolei artykuł 27 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Przepis art. 27 ust. 2 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy o ochronie danych osobowych dopuszcza możliwość przetwarzania danych w sytuacji, gdy przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby, gdy osoba, której dane dotyczą, nie jest fizycznie lub prawnie zdolna do wyrażenia zgody, do czasu ustanowienia opiekuna prawnego lub kuratora.

Zgodnie z art. 51 Konstytucji RP nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Gminy stają się administratorami danych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych i muszą kierować się zasadą adekwatności, a więc żądać podania tylko tych danych, które są naprawdę niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku ustawowego zawartego w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jak wspomniano wyżej, przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Nie wystarczy tylko ewentualna przydatność, ale właśnie konieczna jest niezbędność. Istotną sprawą jest również ocena stopnia ingerencji w prywatność jednostki i określenie celu, dla którego dane mają być zbierane i udostępniane. Zdaniem Kolegium, żądanie przez gminę dokumentów odnośnie powodów nieprzebywania osób na terenie nieruchomości, z której odbierane są odpady komunalne, nie jest niezbędne do prawidłowego ustalenia wysokości należnej opłaty z tego tytułu, bowiem opłata w Cieszynie, zgodnie z podjętą wcześniej Uchwałą Rady Miejskiej stanowi iloczyn liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość oraz ustalonej przez Radę stawki tej opłaty. Nie ma więc przeszkód, aby na podstawie otrzymanej deklaracji, prawidłowo wypełnionej przez składającego i zgodnie z uchwalonym wzorem, ustalić wysokość należnej opłaty z tego tytułu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, w związku z art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym uchwaliło jak w sentencji.

Na niniejszą uchwałę Miastu Cieszyn przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach - w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia.