Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 roku o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn. zm.) w związku z art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) - Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach u c h w a l a, co następuje:

§ 1.

Stwierdza się nieważność uchwały Nr XIII/123/15 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 25 listopada 2015 roku w sprawie zmiany uchwały Nr XLVII/463/06 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2006 roku w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości dotyczącego rurociągów sieci kanalizacyjnej w części dotyczącej § 3 uchwały - z powodu istotnego naruszenia prawa, polegającego na wprowadzeniu obowiązywania rocznej stawki podatku od nieruchomości, o której mowa w § 1 uchwały, do dnia 31 grudnia 2026r., czym naruszono przepisy art. 5 ust. 1 oraz art.20 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych. (Dz. U. z 2012 r. poz. 849 ze zm.).

§ 2.

Stwierdza się naruszenie prawa w uchwale Nr XIII/123/15 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 25 listopada 2015 roku w sprawie zmiany uchwały Nr XLVII/463/06 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2006 roku w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości dotyczącego rurociągów sieci kanalizacyjnej, polegające na zawarciu w § 5 uchwały dwóch wzajemnie wykluczających się norm prawnych, dotyczących wejścia w życie uchwały, co narusza art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn.zm.) oraz § 45 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908).

§ 3.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Uchwała Nr XIII/123/15 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 25 listopada 2015 roku w sprawie zmiany uchwały Nr XLVII/463/06 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2006 roku w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości dotyczącego rurociągów sieci kanalizacyjnej wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w dniu 3 grudnia 2015r.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdziło w badanej uchwale istotne naruszenie prawa określone w § 1 niniejszej uchwały.

W § 3 badanej uchwały zawarto zapis, iż uchwała obowiązuje do dnia 31 grudnia 2026 r. Jednocześnie istota uchwały Rady Miejskiej w Wodzisławiu Śląskim sprowadzała się do określenia wysokości rocznej stawki podatku od nieruchomości na terenie miasta Wodzisławia Śląskiego, od budowli lub ich części w postaci sieci kanalizacyjnej wykorzystywanych do działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Stawkę ustalono w wysokości 0,1 % wartości określonej na podstawie art. 4 ust.1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

Z art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika kompetencja rady gminy do uchwalania rocznych stawek podatku od nieruchomości. Natomiast art.20 a przywołanej ustawy stanowi, iż w razie nieuchwalenia stawek, obowiązują stawki z roku poprzedzającego. Oznacza to, że kompetencja rady gminy przyznana ustawą o podatkach i opłatach lokalnych ogranicza się tylko do określenia stawki podatku od nieruchomości z mocą obowiązującą wyłącznie na konkretny rok podatkowy, co wynika z zasady roczności podatku od nieruchomości wyrażonej w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wskazuje na to także norma art. 20 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem obowiązywanie uchwalonej stawki podatkowej w kolejnym roku podatkowym wynika z mocy szczególnej regulacji ustawowej zawartej właśnie art. 20 a przywołanej ustawy, a nie z decyzji rady gminy wyrażonej w uchwale podatkowej. Oznacza to, iż rada gminy nie posiada kompetencji do nadawanie mocy obowiązującej uchwalonej stawce podatkowej na kolejne lata podatkowe. Tym samym Rada Miejska w Wodzisławiu Śląskim naruszyła dyspozycję art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która wprost wyraża zasadę roczności uchwalanych stawek podatku od nieruchomości. Doprowadziło to również do naruszenia art. 20 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który to przepis przewiduje obowiązywanie uchwalonej stawki podatku od nieruchomości, ale jedynie w wypadku nieuchwalenia przez radę gminy stawki tego podatku.

Konsekwencją powyższych ustaleń było unieważnienie przez Kolegium Izby zapisu § 3 badanej uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa określonego w art. 5 ust. 1 i art. 20 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdziło również w badanej uchwale nieistotne naruszenie prawa określone w § 2 niniejszej uchwały.

W § 5 badanej uchwały zawarto przepis dotyczący jej wejścia w życie o następującym brzmieniu:

Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z mocą od obowiązującą od 1 stycznia 2016 roku.

Zastosowana regulacja powoduje powstanie zasadniczych wątpliwości co do wskazania terminu wejścia w życie badanej uchwały. Zapis zawiera bowiem dwa, wzajemnie wykluczające się terminy wejścia w życie badanego aktu prawnego. Pierwsza część regulacji wskazuje, że uchwała wejdzie w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, podczas gdy druga jej część wskazuje na datę kalendarzową, tj. 1 stycznia 2016 r.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn.zm.) - akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W związku z domniemaną wolą organu stanowiącego - aby uchwała weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku, tj. w konkretnej dacie kalendarzowej, będącej z założenia datą późniejszą niż data wynikająca z upływu okresu 14 dni od ogłoszenia aktu w dzienniku urzędowym, której w istocie organ stanowiący nie mógł precyzyjnie przewidzieć - należało skorzystać z dopuszczonej ustawą możliwości określenia terminu dłuższego, stosownie do końcowej części przepisu zawartego w przywołanym art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, bez odnoszenia się do podstawowej reguły 14 dniowego vacatio legis.

Takie rozwiązanie wskazano również w § 45 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), gdzie zamieszczono wzory przepisów o wejściu w życie aktu prawnego, pośród których znajduje się w pkt 4 zapis o treści "Ustawa wchodzi w życie z dniem ... (dzień oznaczony kalendarzowo)", który na mocy § 143 tego rozporządzenia ma zastosowanie również do aktów prawa miejscowego stanowionych przez radę gminy.

Ponadto należy stwierdzić, że zastosowany w badanej uchwale sposób redagowania przepisów końcowych został krytycznie oceniony, zarówno przez Trybunał Konstytucyjny, jak i przez Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 30 marca 1999 r. (sygn. akt: K 5/98) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że akt prawny nie może wejść w życie i nie posiadać mocy obowiązującej. Z kolei Sąd Najwyższy, w uchwale z dnia 24 maja 1996 r. (sygn. akt: I PZP 12/96, OSNAP 1997, nr 1, poz. 8) stwierdził, że: "(…)wejście w życie i uzyskanie mocy przez ustawę są (…) zdarzeniami tożsamymi, polegającymi na rozpoczęciu od ich spełnienia się, prawnego kwalifikowania stosunków społecznych przez przepisy, które "weszły w życie" lub "uzyskały moc". Ustawa nie może wejść w życie bez uzyskania przez nią mocy obowiązującej i odwrotnie - uzyskanie mocy obowiązującej oznacza jej wejście "w życie".

Zasady dotyczące ustaw znajdują również zastosowanie do innych aktów normatywnych, w tym także do uchwał i zarządzeń jednostek samorządu terytorialnego.

Z powyższych względów Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach - działając na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn.zm.), w związku z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515), zgodnie z którymi w przypadku nieistotnego naruszenia prawa w uchwale lub zarządzeniu - organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się jedynie do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa.

W zakresie rozstrzygnięcia nadzorczego określonego w § 1 niniejszej uchwały przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach, w terminie trzydziestu dni od jej doręczenia.