Wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn. VI SA/Wa 785/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "W." [...] C., C., C. Spółka Jawna z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Uzasadnienie

"W." [...] C., C., C. Spółka Jawna z siedzibą w O. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora transportu Drogowego w [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] maja 2005 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej Spółki. W toku kontroli ustalono, iż pojazdem tym skarżąca Spółka wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy - przewóz 25 580 kg mleka z Polski do Niemiec, przeznaczonego do bezpośredniego spożycia, w temperaturze kontrolowanej + 4 stopnie Celcjusza, nie posiadając wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów świadectwa ATP na pojazd cysternę.

Pojazdem tym kierował kierowca P. K. Kierowca podpisał protokół kontroli z adnotacją, że dane w nim zawarte są zgodne ze stanem faktycznym.

Pismem z dnia [...] maja 2005 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] zawiadomił skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzona kontrolą.

Spółka "W.", w piśmie z dnia [...] maja 2005 r., powołując się na art. 4 ust. 3 i 4 Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów stwierdziła, że przestrzeganie postanowień tej Umowy, w tym także odnoszących się do świadectw ATP, należy przede wszystkim do nadawcy, a przewoźnik zobowiązany jest do zachowania tych postanowień jedynie w takim zakresie, w jakim podjął się zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień. Zgodnie natomiast ze zleceniem transportowym nadawca nie wymagał od przewoźnika przestrzegania postanowień Umowy ATP, w tym posiadania świadectwa ATP, a przewoźnik do tego się nie zobowiązał. Brak zatem podstaw do stwierdzenia, iż przewóz objęty kontrolą dokonywany był niezgodnie z Umową ATP.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł na podstawie lp. 1.8.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z dokumentem przewozowym CMR nadawca zlecił przewoźnikowi przewóz towaru w temperaturze kontrolowanej + 4 stopni Celcjusza. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr 3 do Umowy ATP jest to temperatura wymagana przy przewozie surowego lub pasteryzowanego mleka przeznaczonego do spożycia, co oznacza, że nadawca zlecił jednoznacznie, że przewóz powinien odbywać się zgodnie z postanowieniami Umowy ATP. Przewoźnik, który nie posiada świadectwa ATP na pojazd z nadwoziem izotermicznym-cysternę, nie może natomiast zapewnić, że przewożony produkt na całej trasie przejazdu będzie miał zapewnioną wymaganą temperaturę + 4 stopnie Celcjusza.

W odwołaniu od tej decyzji wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego Spółka "W." zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 4 Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także naruszenie art. 7 i art. 77 kpa - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca ponownie podniosła, iż przestrzeganie postanowień Umowy ATP, w tym odnoszących się do świadectwa ATP, należy do nadawcy, a przewoźnik zobowiązany jest do zachowania tych postanowień jedynie w takim zakresie, w jakim podjął się on zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień i jeżeli takie zachowanie postanowień jest związane z wykonaniem danej usługi. W niniejszej sprawie natomiast przewoźnik nie zobowiązywał się wobec nadawcy do przestrzegania postanowień Umowy ATP, a nadawca nie żądał tego od przewoźnika. Błędne jest zatem stwierdzenie organu I instancji, iż "nadawca zlecił jednoznacznie, że wykonywany przewóz powinien odbywać się zgodnie z postanowieniami umowy ATP". Z listu przewozowego wynika jedynie, że temperatura przewozu ma wynosić + 4 stopnie Celcjusza. Z faktu natomiast, iż jest to temperatura wymagana do przewozu mleka nie wynika jeszcze, że nadawca przeniósł na przewoźnika ciężar przestrzegania obowiązków wynikających z Umowy ATP. W liście przewozowym nie ma bowiem żadnej wzmianki o Umowie ATP. Zakres obowiązków przewoźnika w niniejszej sprawie obejmował więc jedynie przewóz towaru w temperaturze + 4 stopnie Celcjusza, a nie przestrzeganie postanowień Umowy ATP. Ocena dokonana przez organ w tym zakresie ma więc charakter całkowicie dowolny i opiera się jedynie na niejednoznacznym sformułowaniu dokumentu przewozowego, a pomija wyjaśnienia strony. Organ powinien więc przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w tej sprawie, w tym uzyskać wyjaśnienia od nadawcy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż przedmiotem wykonywanego przez stronę przewozu międzynarodowego było mleko pasteryzowane w ilości 25 580 kg, a zatem zgodnie z treścią załącznika nr 3 do Umowy ATP - szybko psujący się artykuł żywnościowy. Zgodnie zaś z treścią art. 4 ust. l w/w Umowy do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 (m.in. mleko pasteryzowane), powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 tej Umowy, czyli środki transportu posiadające świadectwo ATP. Powoływanie się przez skarżącego na treść art. 4 ust. 3 i 4 Umowy ATP, jako na przepis wyłączający odpowiedzialność przewoźnika za nie przestrzeganie postanowień tej umowy, w tym postanowień odnoszących się do świadectwa ATP, jest więc w tym wypadku nietrafne. Z treści międzynarodowego listu przewozowego CMR, stanowiącego dowód zawarcia umowy przewozu wynika bowiem, iż przewoźnik (skarżący) zobowiązał się do wykonania usługi transportowej, przy zachowaniu specjalnych, ściśle określonych warunków podanych w rubryce 19 listu przewozowego (postanowienia specjalne), a mianowicie konieczności przewozu towaru w temperaturze + 4 stopnie Celcjusza. Oznacza to, iż przewoźnik podjął się zapewnienia i wykonania usługi niezbędnej do zachowania postanowień określonych w art. 4 ust. 1 Umowy ATP - zachowania na całej przestrzeni przewozu określonej ściśle temperatury.

W niniejszym przypadku nie można zatem mówić o jakimkolwiek wyłączeniu odpowiedzialności przewoźnika za nie przestrzeganie postanowień Umowy ATP. Słusznie zatem organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka "W." wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc te same zarzuty, które przedstawiła wcześniej w odwołaniu wniesionym do Głównego inspektora Transportu Drogowego. Ponownie stwierdziła, że nie zobowiązywała się wobec nadawcy do przestrzegania postanowień Umowy ATP, a przestrzeganie postanowień tej umowy spoczywa na przewoźnikach wykonujących przewozy na rzecz osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjęli się oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień i jeżeli takie zachowanie postanowień jest związane z wykonaniem danej usługi. To nadawca, bądź odbiorca, a nie przewoźnik decydują bowiem o tym, czy towar będzie przeznaczony do celów spożywczych, czy też innych, dlatego to na nich przede wszystkim ciążą obowiązki wynikające z Umowy ATP. W niniejszej sprawie ustalenia wymagało więc, jaki faktycznie był rozkład obowiązków, wynikających z Umowy ATP i czy nie zachodziły okoliczności wyłączające przestrzeganie tych obowiązków. Doszło więc przy rozpoznaniu tej sprawy do naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez Spółkę "W." [...] C., C., C. Spółka Jawna z siedzibą w O. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Art. l Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254) stanowi, że przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy.

Z kolei art. 4 ust. l w/w Umowy stanowi, że do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 do tej umowy, powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 umowy, z wyjątkiem wypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do umowy. Wyposażenie środków transportu powinno być dobierane i używane w taki sposób, aby w ciągu całego przewozu mogły być utrzymywane temperatury ustalone w tych załącznikach.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 3 Umowy przestrzeganie postanowień ustępu 1 spoczywa na przewoźnikach wykonujących przewozy na rzecz osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjęli się oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień, i jeżeli takie zachowanie postanowień jest związane z wykonywaniem danej usługi (...).

Przedmiotem wykonywanego w dniu kontroli przez skarżącą Spółkę przewozu międzynarodowego było mleko pasteryzowane, czyli zgodnie z załącznikiem nr 3 do w/w Umowy - szybko psujący się artykuł żywnościowy, którego temperatura przewozu w cysternie nie powinna przekraczać + 4 stopnie Celcjusza.

Do przewozu takich szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 do Umowy powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 Umowy, czyli środki transportu posiadające świadectwo ATP.

Jak słusznie wskazał organ, z treści międzynarodowego listu przewozowego CMR, stanowiącego dowód zawarcia umowy przewozu wynika, iż strona skarżąca zobowiązała się do wykonania usługi transportowej, przy zachowaniu specjalnych, ściśle określonych warunków podanych w rubryce 19 listu przewozowego (postanowienia specjalne), a mianowicie przewozu towaru w temperaturze + 4 stopnie Celcjusza, czyli w temperaturze określonej w załaczniku nr 3 do Umowy ATP. Wynika więc z tego, ze przewoźnik podjął się zapewnienia i wykonania usługi niezbędnej do zachowania postanowień określonych w art. 4 ust. 1 Umowy, czyli zachowania na całej trasie przewozu ściśle określonej temperatury. W tym stanie faktycznym, zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 Umowy ATP, obowiązek przestrzegania postanowień ustępu 1 art. 4 spoczywał więc na przewoźniku.

Art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego jest zobowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, w tym między innymi świadectwo wymagane zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP).

Organ zasadnie nałożył więc na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł na podstawie lp. 1.8.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów.

Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do tej ustawy i organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi więc cech dowolności. Organ administracji prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się bezpośrednio do zarzutów strony skarżącej, co do potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w tym między innymi przeprowadzenia dowodu z zeznań nadawcy towaru, jednakże - w ocenie Sądu - nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.