Wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. III SA/Wa 2276/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
1. Z akt sprawy wynika, że B. L. (określany dalej jako "Skarżący" lub "Strona") zwrócił się pismem z dnia 30 listopada 2005 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o udzielenie w trybie przepisu art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), dalej zwanej jako "ustawa Ord. pod.", pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Pytanie postawione w ww. wniosku brzmiało, czy w świetle przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowanie umowne otrzymane na podstawie zawartej ugody sądowej podlega zwolnieniu od podatku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznym (Dz. U. Nr 14, 176 ze zm.), dalej "u.p.d.f.", polegającego na zwolnieniu od podatku dochodowego "innych odszkodowań" otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie.
2. Przedstawiając stan faktyczny Skarżący wskazał, że 1 lutego 2002 r. zawarł umowę o pracę, na mocy której był zatrudniony na stanowisku Dyrektora ds. [...]. Wysokość wynagrodzenia określono na kwotę 21.000 zł miesięcznie brutto (wynagrodzenie zasadnicze), mogła też otrzymywać premię uznaniową do wysokości 21.000 zł, która faktycznie nie była wypłacana. Zgodnie z art. 13.1 umowy o pracę, strony zobowiązały do nie rozwiązywania umowy do dnia 31 stycznia 2006 r. W razie jednak wypowiedzenia lub rozwiązania jej przez pracodawcę w innej formie, przed upływem terminu, Stronie należne było odszkodowanie umowne, którego wysokość określono jako - wynagrodzenie brutto (tj. wynagrodzenie zasadnicze oraz premia), jakie pozostawałyby do wypłacenia za czas pracy do końca upływu terminu, na jaki umowę zawarto. Skarżącemu wypowiedziano umowę w dniu 29 lipca 2004 r. z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, jako podstawę wskazując likwidację stanowiska pracy, zmierzającą do obniżenia kosztów działalności pracodawcy. W ugodzie sądowej, którą zawarto 28 września 2005 r., pracodawca zobowiązał się do zapłaty odszkodowania umownego w wysokości 500.000 zł. Zdaniem Skarżącego wypłacone mu odszkodowanie umowne mieści się w kategorii "innych odszkodowań" wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f., gdyż wysokość odszkodowania i zasady jego ustalania, nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, lecz z ugody sądowej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f. wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań, określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) u.p.d.f. W ocenie Strony w sprawie nie mają zastosowania wyłączenia przewidziane w pkt a) i b) art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f., więc otrzymane przez nią odszkodowanie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Odszkodowanie nie ma związku z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą. Nie można go też utożsamiać z pojęciem lucrum cessans, gdyż nie odnosi się ono do poniesionej szkody w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Ustalone odszkodowanie nie ma związku, ani z rzeczywistą stratą (damnum emergens), ani z utraconymi korzyściami. Odszkodowanie ustaliły strony umowy dowolnie, na zasadzie zgodnego porozumienia. Odszkodowanie było należne także za miesiące okresu wypowiedzenia, w których strona nadal otrzymywała wynagrodzenie za pracę. Skarżący upatrując podobieństwo otrzymanego odszkodowania do kary umownej wskazał na wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt III CRN 406/74 (OSNCP 1976/2 poz. 34), z którego wynika, że odszkodowanie umowne jest oderwane od szkody.
