Postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 26 marca 2009 r., sygn. I SA/Po 190/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za poszczególne miesiące 2002 r. postanawia: oddalić wniosek /-/V. Mielcarek

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 listopada 2008r. oddalił skargę A sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wobec tego skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego J. K. złożyła pismem z dnia [...]r. skargę kasacyjną od w.w wyroku i jednocześnie wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...] zł.

Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...]r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.

Skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego J. K., złożyła sporządzony w dniu [...]r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi: nominalny [...] zł, za [...]r. [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł. Stan rachunków bankowych prowadzonych w [...] Banku wynosi [...] zł, natomiast w [...] Banku [...] zł. Rachunki bankowe zostały zablokowane.

Na wezwanie z dnia [...]r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...]r. oświadczyła, że nie zatrudnia pracowników, gdyż prowadzi działalność gospodarczą w bardzo ograniczonym stopniu. Spółka ponosi miesięczne koszty utrzymania siedziby, t.j. koszty najmu, energii elektrycznej, opłat za wodę, gaz, telefony stacjonarne i komórkowe w wysokości od [...] do [...] zł. Do pisma załączyła zeznanie roczne podatkowe za [...]r., bilans, rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...]r., wykaz środków trwałych, wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] Bank, z którego wynika, że zablokowana została kwota [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w [...] Banku, z którego wynika, że saldo na dzień [...]r. wynosiło [...] zł, na dzień [...]r. [...] zł i na dzień [...]r. [...] zł. Ponadto załączyła deklaracje VAT-7, z których wynika, że za miesiąc [...]r. wykazała podstawę opodatkowania w wysokości [...] zł, za miesiąc [...]r. w wysokości [...] zł i za miesiąc [...]r. w wysokości [...] zł.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi kasacyjnej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę i dlatego może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak już wyżej wskazano, to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.

Skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.

Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym oświadczeniu skarżąca wskazała, że wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Z deklaracji CIT-8 za rok [..] wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...], strata [...] zł [karta nr [...] akt sądowych]. Jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą kasacyjną.

Na uwagę skarżącej zasługuje ponadto fakt, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka oświadczyła, że stan rachunku bankowego prowadzonego w [...] Banku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...]zł. Natomiast z załączonych przez skarżącą spółkę wyciągów z rachunku bankowego wynika, że saldo na rachunku bankowym jest dodatnie, na rachunku tym odnotowywane są obroty, przelewane są przez P. M. K. środki pieniężne: i tak [...]r. przelał kwotę [...] zł, [...]r. [...] zł, [...]r. [...] zł, [...]r. [...]zł. Z rachunku tego skarżąca [...]r. przelała na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpis sądowy w sprawie o sygn. akt [...] w wysokości [...] zł, ponadto na rachunek bankowy A Sp. z o.o. w dniu [...]r. kwotę [...] zł, w dniu [...]r. [...]zł i w dniu [...]r. kwotę [...] zł.

Skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika - radcy prawnego J. K., domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należy wpis od skargi kasacyjnej. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego, któremu pismem z dnia [...]r. udzieliła pełnomocnictwa. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.

Odmawiając przyznania stronie prawa pomocy zauważyć należy, że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Nie do zaakceptowania jest tym samym sytuacja, w której strona żąda zwolnienia od kosztów sądowych ponosząc jednocześnie inne koszty prowadzenia swojej działalności gospodarczej.

Aktualne również na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN (C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z o.o., ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników".

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

/-/ V.Mielcarek