Wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. VI SA/Wa 997/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi B. L. na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację rzecznikowską oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] Krajowa Rada Rzeczników Patentowych (KRRzP) po rozpoznaniu odwołania B. L. (skarżąca) od Uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] października 2012 roku stwierdzającej negatywny wynik egzaminu konkursowego skarżącej utrzymała w mocy przedmiotową uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.
Jak wynika z akt sprawy B.L. przystąpiła do części pisemnej - testu egzaminu konkursowego na aplikację rzecznikowską i uzyskała wymaganą (co najmniej 70) liczbę punktów, a mianowicie 78 punktów. Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego (Dz. U. 2011 Nr 189, poz. 1124), dopuszczona została do części ustnej egzaminu konkursowego.
W dniu [...] października 2012 r. skarżąca przystąpiła do części ustnej egzaminu, polegającej na odpowiedzi na trzy pytania z wylosowanego zestawu pytań nr 27 oraz tłumaczeniu, zgodnie ze swoim wyborem, tekstu z języka angielskiego na polski - nr 37 uzyskując następującą liczbę punktów i następujący wynik z części ustnej egzaminu konkursowego:
- pytanie nr 1 - punktów 53,5;
- pytanie nr 2 - punktów 24,5;
- pytanie nr 3 - punktów 37,5;
- tłumaczenie - punktów 54,5.
Zespół Egzaminacyjny stwierdził, iż odwołująca się nie uzyskała wymaganej (co najmniej 52) liczby punktów za odpowiedzi na pytanie nr 2 i 3. W konsekwencji, uzyskała negatywny wynik z części ustnej egzaminu konkursowego.
Zaskarżoną uchwałę Komisja Egzaminacyjna podjęła na podstawie wyniku egzaminu konkursowego ustalonego przez Zespół Egzaminacyjny, zgodnie z § 6 ust. 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 189, poz. 1124).
Pytanie numer 2 z zestawu nr 27 brzmiało: Co to jest mleko wapienne? Wymień przynajmniej jego dwa zastosowania.
Z kolei pytanie numer 3 miało następującą treść: Proszę omówić kompetencje Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych oraz Nadzwyczajnego Zjazdu Rzeczników Patentowych.
W odwołaniu od uchwały I instancji z dnia [...] października 2012 r. Skarżąca zarzuciła, że w jej wypowiedzi podczas egzaminu pominięto, jej zdaniem, część odpowiedzi przez nią udzielonej, a także zarzuciła, że pytanie numer 3 dotyczące kompetencji Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych obejmowało zakres materiału, który nie znajdował się w ustawie o rzecznikach patentowych.
Utrzymując zaskarżoną uchwałę w mocy KRRzP stwierdziła, że:
Przedmiotem pytania Nr 2 było wymienienie dwóch zastosowań mleka wapiennego. W odpowiedzi na to pytanie, odwołująca się stwierdziła, iż mleko wapienne ma właściwości neutralizujące oraz iż jest ono używane w zaprawach budowlanych. W odpowiedzi tej odwołująca się wymieniła jednak tylko jedno zastosowanie mleka wapiennego. Treść pytania wskazywała jasno na wymienienie dwóch zastosowań mleka wapiennego, a nie jego właściwości. Stwierdzenie, że przedmiotowa substancja posiada właściwości neutralizujące, nie stanowi przedstawienia jej zastosowania, ale właśnie właściwości. W rzeczywistości, więc odwołująca się udzieliła połowicznej odpowiedzi na przedstawione pytanie. Co więcej, odwołująca się nie sprecyzowała, czego konkretnie dotyczą odkażające właściwości mleka wapiennego. Z treści odpowiedzi odwołującej się można bowiem wywnioskować, iż odkażające właściwości mleka wapiennego mogą dotyczyć odkażania ran, podczas gdy mleko wapienne jest substancją żrącą i stosuje się je do odkażania, przykładowo, zanieczyszczonych powierzchni magazynowych. Prawidłową odpowiedzią dotyczącą właściwości odkażających mleka wapiennego stanowiłoby, więc twierdzenie takie, jak przedstawione powyżej, a nie samo wymienienie danej cechy tej substancji. Podsumowując, odwołująca się nie udzieliła prawidłowej odpowiedzi na pytanie z zakresu elementów wiedzy technicznej.
W odniesieniu natomiast do pytania Nr 3 organ odwoławczy wskazał, że pytanie to nie wykraczało poza zalecony zakres materiału, mieszcząc się w tematyce zasad wykonywania zawodu (materiał na egzamin obejmował zadania rzecznika patentowego i zasady wykonywania zawodu).
KRRzP stwierdziła, że w zakresie pytania o kompetencje Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych i Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych, odwołująca się nie udzieliła wystarczającej odpowiedzi na powyższe pytanie, pomijając kompetencje Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych. Pytanie o kompetencje Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych nie było również, jak twierdzi odwołująca się, "mylące", z racji tego, iż kompetencje Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych nie znajdują się w ustawie o rzecznikach patentowych. Według organu zakres materiału na egzamin konkursowy nie był ograniczony do konkretnych aktów normatywnych. Co więcej, poruszona przez odwołującą się kwestia możliwości rozszerzania przez Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych porządku obrad również stanowi jego kompetencję, a więc uprawnienie, a nie, jak wskazuje odwołująca się, "czynność prawnie doniosłą".
W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie udzieliła wystarczającej odpowiedzi na dwa pytania, co zadecydowało o negatywnym wyniku egzaminu konkursowego. Warunkiem pozytywnego wyniku tego egzaminu jest uzyskanie określonej ilości punktów (minimum 52) za każde pytanie i nie ma możliwości sumowania ilości punktów za poszczególne pytania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę z [...] listopada 2012 r. skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, tj. art. 27 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 kpa, art. 24 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 24 § 3 kpa poprzez podjęcie uchwały przez T.K. - członka KRRP, który, będąc Przewodniczącym Zespołu Egzaminacyjnego przeprowadzającego egzamin ustny ze Skarżącą, brał udział w wydaniu zaskarżonej uchwały, podczas gdy wyżej wymieniony członek KRRP winien być wyłączony przy podejmowaniu uchwały w instancji odwoławczej;
2. wynikające z powyższego naruszenie art. 7 kpa, tj. zasady praworządności oraz art. 15 kpa tj. zasady dwuinstancyjności poprzez pozbawienie Skarżącej prawa do oceny jej sprawy przez dwa niezależne podmioty, podczas gdy strona postępowania administracyjnego jest uprawniona do rozpatrzenia sprawy w instancji odwoławczej przez bezstronny podmiot;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wskazania, na jakich podstawach faktycznych i prawnych Organ uznał, iż odpowiedzi Skarżącej na pytania egzaminacyjne nie zasługiwały na pozytywną ocenę, przez co uniemożliwił merytoryczną weryfikację swojego stanowiska;
4. wynikające z powyższego naruszenie art. 8 kpa i art. 10 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28b ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. nr 155, poz. 925) w związku z § 6 ust. 6-8 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego z dnia 8 września 2011 r. (Dz. U. nr 189, poz. 1124), dalej Rozporządzenie, przez błędne zastosowanie i uznanie, że odpowiedzi na pytania Nr 2 i 3, na które Skarżąca udzieliła poprawnej odpowiedzi, nie stanowiły podstawy do stwierdzenia pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o:
- uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] października 2012 r., sygn. [...];
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Niezależnie od powyższego, gdyby Organ znalazł podstawy do zastosowania przepisu, art. 54 § 1 p.p.s.a., wnosiła o jego zastosowanie i wydanie uchwały stwierdzającej uzyskanie przez nią pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego.
W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne zarzuty, a w zakresie zakwestionowanych pytań Nr 2 i 3 podniosła m. in. że organ ograniczył się jedynie do oświadczenia swojej wiedzy (pyt. 2) oraz do przedstawienia swojego przekonania (pyt. 2 i 3). Brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, iż interpretacja jej odpowiedzi przez Organ jest prawidłowa. Organ przyjął całkowicie bierną postawę, nie przedstawił jakiejkolwiek wiążącej definicji mleka wapiennego, ograniczając się do oświadczenia wiedzy KRRP.
Zgodnie z przykładową definicją, mleko wapienne to "zawiesina wapna gaszonego w wodzie. Stosowane jako składnik zapraw murarskich, farb do malowań zewnętrznych, do odkażania i do neutralizacji". Na gruncie powyższego należałoby zatem uznać, iż odpowiedź na pytanie Nr 2, udzielona przez skarżącą, wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonej uchwale, była co najmniej poprawna.
Stwierdziła bowiem, że mleko wapienne stosowane jest do neutralizacji oraz że używane jest w zaprawach budowlanych. Nadmieniła również o odkażaniu, nie wspominając jednak nic na temat odkażania ran. Podczas egzaminu nie mówiła także o właściwościach neutralizujących. Jedynie użyła takiego sformułowania w pisemnym odwołaniu ze względów stylistycznych. Należy zatem uznać, iż nie tylko prawidłowo odpowiedziała na pytanie Nr 2, lecz wyszła poza jego zakres.
Według Skarżącej organ nie powołał również faktów i dowodów na okoliczność braku poprawności odpowiedzi na pytanie nr 3. Wymieniła bowiem kompetencje Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych, co nie jest kwestionowane przez Organ. Strona uważa, że odpowiedź na drugą część pytania również należy uznać za co najmniej poprawną. Wskazała, iż kompetencje Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych (dalej zwanym NKZRP) pokrywają się z kompetencjami Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych (dalej zwanym KZRP) co w opinii skarżącej jest już wystarczające do uzyskania pozytywnej oceny za przedmiotowe pytanie. Ponadto fakultatywnie omówiła inne kwestie związane z tym Organem co znacznie wykraczało poza zakres pytania.
Organ zaś ograniczył się jedynie do zakwestionowania jej odpowiedzi bez wskazania, na jakiej podstawie przedmiotowa odpowiedź nie zasługiwała na ocenę pozytywną. Nie wskazał nawet, gdzie można odnaleźć informacje zawierające pełną odpowiedź na drugą część pytania Nr 3, ograniczając się do stwierdzenia, iż zakres materiału na egzamin konkursowy obejmuje "zadania rzecznika patentowego i zasady wykonywania tego zawodu". Organ wskazał przy tym, że "kwestia możliwości rozszerzenia przez Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych porządku obrad również stanowi jego kompetencję, a więc uprawnienie, a nie, jak wskazuje odwołująca się, "czynność prawnie doniosłą", mimo iż nie wskazywała wcale, jakoby była to "czynność prawnie doniosła".
B.L. zarzuca, że akta nie zawierają istotnych dowodów w sprawie tj. nie zawierają ani jej notatek sporządzonych podczas egzaminu, które częściowo mogłyby potwierdzić prawidłowość odpowiedzi skarżącej, ani nagrania z egzaminu który rozwiałby wszystkie wątpliwości co do sprzecznych stanowisk stron w zakresie prawidłowości udzielonych przez skarżącą odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Organ zaakcentował, że T. K. nie brał udziału w podjęciu zaskarżonej uchwały.
Za chybione uznał także stanowisko skarżącej dotyczące naruszenia art. 8 kpa. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że naruszeniem wskazanej zasady jest niezachowanie się zapisu elektronicznego nagrania z części ustnej egzaminu. Okolicznością istotną jest bowiem fakt, iż nagrywanie egzaminu ustnego nie jest warunkiem sine qua non prawidłowego przeprowadzenia egzaminu ustnego, szczególnie, że zgoda na nagrywanie była dobrowolna i nie wszyscy kandydaci biorący udział w egzaminie ustnym zgadzali się na nagrywanie ich wypowiedzi. Warunki egzaminu ustnego i jego szczegółowy tryb określa wyżej wskazane Rozporządzenie, które nie wymienia wśród tych warunków obowiązku nagrywania części ustnej egzaminu konkursowego. Egzamin ustny zdaje się przed członkami Zespołu Egzaminacyjnego odpowiadając na trzy pytania obejmujące zakres wiedzy określony w art. 28b ust. 2 ustawy o rzecznikach patentowych. Z kolei członkowie Zespołu egzaminacyjnego dokonują oceny poszczególnych odpowiedzi, które to oceny znajdują swe odzwierciedlenie w arkuszu A-karta indywidualna członka zespołu egzaminacyjnego. W tak określonych warunkach i na takich zasadach przystąpili do egzaminu ustnego wszyscy kandydaci biorący udział w egzaminie konkursowym. Zatem wszystkim zostały zapewnione takie same warunki egzaminu ustnego oraz kryteria, na podstawie których dokonywano oceny wypowiedzi, co wypełnia przesłankę zaufania do organu organizującego egzamin konkursowy na aplikację rzecznikowską. Stąd argument naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli względem organu oraz stosowanego przez niego prawa i nie znajduje żadnych merytorycznych podstaw.
Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 29 października 2013 r. (k. 57 akt sądowych) skarżąca popierała skargę. Zarzuciła dodatkowo, że pełnomocnictwo dla adw. M.C. reprezentującej organ przez Sądem nie zostało udzielone prawidłowo gdyż dotyczy odwołania od wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego a także, że Viceprezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych nie jest upoważniony do podpisywania uchwał Krajowej Rady Rzeczników Patentowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W związku ze zgłoszonym przez B. L. w skardze do tutejszego Sądu wnioskiem o ewentualne wydanie uchwały stwierdzającej uzyskanie przez Skarżącą pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego na aplikację rzeczniowską należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w świetle aktualnie obowiązującej struktury sądowej kontroli decyzji administracyjnej nie ma wątpliwości, że kontrola sądu, co do zgodności zaskarżonych decyzji (uchwał) z prawem nie powinna wkraczać w sferę bezpośredniego rozstrzygania sprawy administracyjnej, co należy do właściwości organów administracji. Takiemu rozróżnieniu postępowania administracyjnego od postępowania sądowoadministracyjnego odpowiada określona w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.") wyłącznie kasacyjna w stosunku do zaskarżonych rozstrzygnięć kompetencja sądu administracyjnego, który uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję (stwierdza jej nieważność), aby organ ponownie rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę stwierdzone wadliwości.
Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle zakreślonej przepisami kognicji i przyczyn wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona uchwała naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy procedury w stopniu określonym w art. 145 p.p.s.a. w związku z czym skarga B. L. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Postępowanie związane z egzaminem wstępnym na aplikację rzecznikowską regulują przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. 2011.155.925 t.j.) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze.
Podstawowe przepisy dotyczące rozpoznawanej sprawy mają następujące brzmienie:
Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o rzecznikach patentowych wpis na listę aplikantów następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego, którego termin wyznacza Krajowa Rada Rzeczników Patentowych.
2. Celem egzaminu konkursowego jest sprawdzenie wiedzy kandydatów z zakresu:
1) zadań rzecznika patentowego i zasad wykonywania tego zawodu;
2) podstaw prawa własności przemysłowej;
3) elementów wiedzy technicznej;
4) elementów prawa konstytucyjnego;
5) stopnia znajomości jednego języka obcego, według wyboru kandydata, angielskiego, francuskiego lub niemieckiego;
3. Egzamin konkursowy składa się z części pisemnej i ustnej.
4. Za przeprowadzenie egzaminu konkursowego pobierana jest od kandydatów opłata.
5. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za egzamin konkursowy, przy czym wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż 0,3 przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 28 a ust. 3.
W myśl art. 33 ust. 1 Egzamin konkursowy oraz egzamin kwalifikacyjny przeprowadza Komisja Egzaminacyjna, powołana przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. Komisja Egzaminacyjna działa w zespołach egzaminacyjnych, których liczba zależy od liczby kandydatów.
2. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych powołuje Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej, który organizuje i nadzoruje pracę zespołów egzaminacyjnych.
3. W skład zespołu egzaminacyjnego wchodzą:
1) przedstawiciele Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jako przewodniczący;
2) trzej eksperci Urzędu Patentowego wskazani przez Prezesa Urzędu Patentowego i trzej rzecznicy patentowi wybrani przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych.
4. Członkiem zespołu egzaminacyjnego nie może być osoba, która pozostaje z którymkolwiek ze zdających w stosunku osobistym lub służbowym tego rodzaju, że mogłoby to wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.
5. Pytania będące przedmiotem egzaminu kwalifikacyjnego oraz egzaminu konkursowego ustala Komisja Egzaminacyjna. Członkowie Komisji Egzaminacyjnej są obowiązani do zachowania w tajemnicy ustalonych pytań.
6. Od uchwały Komisji Egzaminacyjnej stwierdzającej wynik egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu.
7. Opłatę za egzamin konkursowy i egzamin kwalifikacyjny przeznacza się na pokrycie kosztów odpowiednio egzaminu konkursowego albo egzaminu kwalifikacyjnego, w tym na wynagrodzenia dla członków Komisji Egzaminacyjnej. Wysokość tego wynagrodzenia jest ustalana w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych.
Stosownie do art. 39 Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, przedmiot szkolenia aplikantów, z uwzględnieniem interdyscyplinarnego charakteru zawodu rzecznika patentowego, szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego, z uwzględnieniem konieczności prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację, egzaminu konkursowego, egzaminu kwalifikacyjnego oraz zapewnienia bezstronności pracy członków Komisji Egzaminacyjnej.
Na podstawie art. 39 omawianej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 września 2011 r. w sprawie przedmiotu szkolenia aplikantów rzecznikowskich, szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego (Dz. U. 2011.189.1124). Rozporządzenie to określa między innymi szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu konkursowego (v. § 1 pkt 2 oraz rozdział 3 tego aktu).
Jak wynika z unormowania zawartego w § 5 Rozporządzenia Krajowa Rada ogłasza informację o egzaminie konkursowym, podając w szczególności:
1) termin składania wniosków o wpis ma listę aplikantów;
2) jakie dokumenty lub oświadczenia powinny być złożone wraz z wnioskiem;
3) wysokość kosztów aplikacji i zasady ich ponoszenia przez kandydatów;
4) miejsce i termin przeprowadzania części pisemnej i ustnej egzaminu konkursowego;
5) zakres tematyczny egzaminu konkursowego.
§ 6.1. Część pisemna egzaminu konkursowego polega na rozwiązaniu testu obejmującego zakres tematyczny, o którym mowa w art. 28 b ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych, zwanej dalej "ustawą".
2. Test, o którym mowa w ust. 1, składa się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
3. Do części ustnej egzaminu konkursowego dopuszczenia są kandydaci, którzy uzyskali z testu, o którym mowa w ust. 2, co najmniej 70 punktów.
4. Kandydaci niedopuszczeni do części ustnej egzaminu konkursowego uzyskują negatywny wynik z egzaminu.
5. Część ustna egzaminu konkursowego obejmuje:
1) odpowiedź na trzy pytania zamieszczone w wylosowanym przez kandydata zestawie pytań;
2) tłumaczenie tekstu z zakresu terminologii prawnej lub technicznej, według wyboru kandydata, z języka angielskiego, francuskiego lub niemieckiego na język polski, przygotowanego przez Komisję egzaminacyjną.
6. Każdy członek zespołu egzaminacyjnego może przyznać maksymalnie 10 punktów za każdą odpowiedź na wylosowane pytania i 10 punktów za tłumaczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 2.
7. Pozytywny wynik z części ustnej egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyska co najmniej 52 punkty za odpowiedź na każde pytanie oraz 52 punkty za tłumaczenie.
8. Zespół egzaminacyjny, na posiedzeniu niejawnym, ustala wynik egzaminu konkursowego każdego kandydata.
§ 7. 1. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
2. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej lub upoważniony przez niego przewodniczący zespołu egzaminacyjnego podczas egzaminu konkursowego może wydawać zarządzenia o charakterze porządkowym lub organizacyjnym.
3. Członkowie zespołu egzaminacyjnego sprawują nadzór nad prawidłowym przebiegiem egzaminu konkursowego.
§ 8. 1. Egzamin konkursowy przeprowadza się w wydzielonej sali, w warunkach zapewniających kandydatom samodzielną pracę.
2. Przed wejściem na salę kandydat okazuje ważny dokument zawierający zdjęcie, potwierdzający jego tożsamość.
§ 9. 1. Przed rozpoczęciem egzaminu konkursowego przewodniczący zespołu egzaminacyjnego informuje kandydatów o:
1) warunkach organizacyjnych i sposobie przeprowadzenia egzaminu konkursowego;
2) przepisach porządkowych obowiązujących w trakcie przeprowadzania egzaminu konkursowego;
3) zasadach dokonywania oceny udzielonych odpowiedzi;
4) sposobie ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego.
2. Podczas egzaminu konkursowego kandydat nie może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa, a także nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji.
§ 10. 1. Prace egzaminacyjne oznacza się indywidualnym kodem.
2. Każdy kandydat otrzymuje wraz z testem wylosowaną przez siebie kopertę, na której widnieje numer kodu. Numer kodu kandydat wpisuje w prawym górnym rogu na pierwszej stronie testu. W kopercie jest umieszczona czysta kartka, na której kandydat zapisuje swoje imię i nazwisko, umieszcza ją z powrotem w kopercie, zakleja i oddaje zespołowi egzaminacyjnemu przed rozpoczęciem rozwiązywania testu egzaminacyjnego.
3. Prace egzaminacyjne są rozkodowywane po sprawdzeniu wszystkich prac.
§ 11. 1. W trakcie egzaminu konkursowego kandydat może opuścić salę jedynie w uzasadnionym przypadku, po uzyskaniu zgody przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego, pod nadzorem członka zespołu egzaminacyjnego wskazanego przez przewodniczącego.
2. Przed opuszczeniem sali kandydat przekazuje pracę przewodniczącemu zespołu egzaminacyjnego.
3. Godzina wyjścia z sali i powrotu kandydata na salę zostaje odnotowana przez członka komisji zespołu egzaminacyjnego na egzemplarzu testu kandydata.
§ 12. 1. Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego wyklucza z egzaminu konkursowego kandydata, który podczas egzaminu konkursowego korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami służącymi do przekazu lub odbioru informacji, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłócał przebieg egzaminu konkursowego.
2. Wykluczenie, o którym mowa w ust. 1, zostaje odnotowane w protokole przebiegu egzaminu konkursowego oraz na egzemplarzu testu.
3. Wykluczenie, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku egzaminu konkursowego.
W niniejszej sprawie skarżąca uzyskała 78 punktów z pisemnej części egzaminu wobec czego została dopuszczona do drugiej (ustnej) części egzaminu (v. § 6 ust. 3 Rozporządzenia) z której nie uzyskała wystarczającej liczby punktów (minimum 52 za każde pytanie) za odpowiedzi na pytanie 2 i 3 uzyskując w konsekwencji negatywny wynik z części ustnej egzaminu.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz art. 24 § 3 k.p.a. należy w pierwszej kolejności wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1576/12 dokonał wykładni przepisów ustawy o rzecznikach patentowych - m. in. art. 33 tejże ustawy stwierdzając, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej stwierdzającej wynik egzaminu, o którym mowa jest w art. 33 ust. 6 ustawy o rzecznikach patentowych jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, iż w przypadku gdy przepisy określające szczególny tryb postępowania nie zawierają (w zakresie nieuregulowanym) odesłania do kodeksu postępowania administracyjnego, właściwy organ administracji publicznej lub inny podmiot wydający akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, powinien zastosować uzupełniająco przepisy k.p.a.
W powyższym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny rozważał także, ze względu na przedmiot rozpoznawanej sprawy, charakter prawny komisji egzaminacyjnej do spraw egzaminu kwalifikacyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, komisje egzaminacyjne należy uznać za podmiot, który jest powołany z mocy prawa do wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyniku egzaminu kwalifikacyjnego. Ustalenie wyniku egzaminu następuje w formie uchwały, która może być uznana za mającą cechy decyzji administracyjnej, albowiem jest aktem o charakterze indywidualnym (ustalenie wyniku egzaminu), charakteryzuje się podwójną konkretnością, tzn. dotyczy konkretnego podmiotu (skarżącego) oraz jego konkretnych praw (od ustalonego wyniku egzaminu zależy jego pozycja jako osoby mającej prawo ubiegania się o wpis na listę rzeczników patentowych).
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, powyższe rozważania są adekwatne także w odniesieniu do komisji egzaminacyjnej do spraw egzaminu konkursowego na aplikację rzeczniowską oczywiście przy uwzględnieniu, że od ustalonego wyniku egzaminu konkursowego zależy pozycja zdającego jako osoby mającej prawo do ubiegania się o wpis na listę aplikantów (v. art. 29 ust. 1 Na listę aplikantów może być wpisana osoba, która uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego, spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt 1-4, złoży oświadczenie o pokryciu kosztów aplikacji oraz oświadczenie, iż nie występują w stosunku do niej okoliczności, o których mowa w art. 23a ust. 1, art. 29 ust. 4 Podstawą wpisu kandydata na listę aplikantów jest uchwała Komisji Egzaminacyjnej stwierdzająca pozytywny wynik egzaminu konkursowego, art. 29 ust. 6 Po podjęciu uchwały, o której mowa w ust. 4, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przekazuje Prezesowi Urzędu Patentowego wykaz osób wpisanych na listę, obejmujący następujące dane tych osób:
1) imię i nazwisko;
2) data urodzenia;
3) adres miejsca zamieszkania).
Jak wynika z akt sprawy T. K. był przewodniczącym Zespołu Egzaminacyjnego nr [...] przed którym Skarżąca składała egzamin konkursowy na aplikacją rzecznikowską oraz, co się z tym wiąże członkiem Komisji Egzaminacyjnej, która podejmowała uchwałę dotyczącą skarżącej nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie stwierdzenia jej negatywnego wyniku egzaminu konkursowego na aplikację rzecznikowską. Zdublowanie ról członka Zespołu Egzaminacyjnego oraz członka Komisji Egzaminacyjnej wynika z uregulowania zawartego w art. 33 ust. 1 ustawy o rzecznikach patentowych a mianowicie egzamin konkursowy przeprowadza Komisja Egzaminacyjna, powołana przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. Komisja Egzaminacyjna działa w zespołach egzaminacyjnych, których liczba zależy od liczby kandydatów.
Nie podlega dyskusji, że T. K. jest także członkiem Krajowej Rady Rzeczników Patentowych (i jej Wiceprzewodniczącym), który to organ jest powołany do rozpatrywania odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnej. Jednakże, jak wynika z Protokołu posiedzenia Krajowej Rady Rzeczników Patentowych na którym zapadła zaskarżona uchwała nr [...], członkowie Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, którzy brali udział w podejmowaniu uchwał jako członkowie Komisji Egzaminacyjnej zostali wyłączeni od podejmowania uchwał dotyczących odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnej. Takiemu wyłączeniu podlegał również T. K. (v. k.65 akt adm.)
W tym stanie rzeczy należy uznać, że podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz art. 24 § 3 k.p.a. nie jest uzasadniony. Zdaniem Sądu, w świetle stanu faktycznego jaki zaistniał w sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do wystąpienia naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną uchwałą Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, gdyż w organie odwoławczym, przy rozpoznawaniu odwołania od uchwały organu I instancji z dnia [...] października 2012 r. nie brały udziału osoby (w tym T. K.) podejmujące ww. uchwałę z dnia [...] października 2012 r.
Uwzględniając powyższe, za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy uznać także zarzut wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) skoro skład organu odwoławczego (Krajowej Rady Rzeczników Patentowych) stanowiły osoby nie biorące udziału w pracach organu I instancji tj. Komisji Egzaminacyjnej.
Sąd nie podziela argumentów skarżącej co do naruszenia art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 107 § 3 k.p.a., 8 k.p.a. oraz 10 k.p.a.
Skarżąca na każdym etapie miała możliwość wglądu w akta sprawy dotyczące jej egzaminu konkursowego na aplikację rzecznikowską i możliwość ta nie była w żaden sposób i na żadnym etapie skarżącej ograniczana. Należy zaakcentować, że w dniu 8 lutego 2013 r. skarżąca zapoznała się z protokołem z egzaminu ustnego.
Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia art. 51 a) ustawy o rzecznikach patentowych poprzez podpisanie zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] listopada 2012 r. przez jej Wiceprezesa a nie Prezesa.
Zgodnie z art. 51 a) ust. 1 pkt 4 ustawy o rzecznikach patentowych Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych podpisuje uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych.
Stosownie do art. 51 a) ust. 2 ww. ustawy Wiceprezesi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych działają w granicach upoważnienia udzielonego przez Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.
Jak wynika z upoważnienia udzielonego Wiceprezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych T. K. w dniu [...] listopada 2012 r. (k. 62 akt sądowych) przez Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych był on umocowany do podpisywania protokołu oraz uchwał podjętych w czasie posiedzenia w dniach [...] i [...] listopada 2012 r.
Odnosząc się z kolei do zarzutu wadliwego umocowania pełnomocnika organu adw. M. C. do reprezentowania organu przed tutejszym Sądem, Sąd ponawia argumenty podane podczas rozprawy w dniu [...] października 2013 r. (v. protokół rozprawy k. 58 in fine - 59). Pomimo, że faktycznie w pełnomocnictwie udzielonym adw. M. C. nieprawidłowo opisano przedmiot uchwały nr [...] a mianowicie, że uchwała ta (I instancji) dotyczyła stwierdzenia negatywnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzecznika patentowego, podczas gdy dotyczyła ona stwierdzenia negatywnego wyniku egzaminu konkursowego (na aplikację rzecznikowską) nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe pełnomocnictwo (k. 22 akt sądowych) dotyczy niniejszej sprawy administracyjnej, co wynika wprost z treści tego pełnomocnictwa. Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych udzielił adw. M. C. pełnomocnictwa do reprezentowania organu w sprawie dotyczącej skargi od uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.
Sąd nie podziela także pozostałych zarzutów skargi.
W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu B.L. zakwestionowała pytania numer 2 i 3 na które udzieliła odpowiedzi nie uzyskując wymaganej liczby punktów. Zamiast 52 punktów za odpowiedź na każde pytanie (v. § 6 ust. 7 Rozporządzenia) uzyskała 24,5 punktów za pytanie nr 2 oraz egzaminacyjnego 37,5 punktów za pytanie nr 3.
W nadesłanych aktach administracyjnych znajduje się m. in. protokół zespołu Nr 1 z przebiegu ustnej części egzaminu konkursowego w dniu [...] października 2012 r., a także protokół z posiedzenia niejawnego.
Protokoły te są opatrzone podpisami osób uprawnionych.
Zdaniem Sądu, wywody organu w zakresie pytań merytorycznych i udzielonych na nie odpowiedzi przez skarżącą nie nasuwają zastrzeżeń Sądu, co do prawidłowości.
Niewątpliwie przedmiotem pytania Nr 2 było wymienienie dwóch zastosowań mleka wapiennego, a skarżąca wskazała na jedno zastosowanie (w zaprawach budowlanych).
Podczas rozprawy przez tutejszym Sądem B.L. stwierdziła, że na egzaminie "odnośnie mleka wapiennego powiedziała, że ma zastosowanie neutralizujące, natomiast sformułowania, że ma "właściwości neutralizujące" używała w odwołaniu jedynie ze względów stylistycznych".
W ocenie Sądu powyższe wyjaśnienia nie zasługują na uwzględnienie zważywszy na treść odwołania skarżącej od uchwały z dnia [...] października 2012 r. w konfrontacji z notatkami sporządzonymi przez każdego z członków komisji na karcie A.
Należy podkreślić, że każdy z członków komisji poczynił uwagę dotyczącą braku pełnej odpowiedzi na to pytanie. Na przykład M. S. podał: brak pełnej odpowiedzi, wymieniono jedynie jedną formę zastosowania.
Trudno w tej sytuacji uznać za przekonywującą argumentację skarżącej, że w odwołaniu od uchwały z dnia [...] października 2012 r. wyłącznie ze względów stylistycznych użyła sformułowania "właściwości neutralizujące" podczas gdy faktycznie miała na myśli "zastosowanie neutralizujące" mleka wapiennego.
Jakościowa różnica między powyższymi terminami jest aż nadto widoczna. Zastosowanie mleka wapiennego wynika bowiem z jego szczególnych właściwości. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej dotyczące pytania Nr 2 nie mogą zostać uwzględnione.
Sąd nie podzielił także poglądu B. L., że pytanie Nr 3 wychodziło poza zakres egzaminu konkursowego określony w art. 28 b ustawy o rzecznikach patentowych. Rację ma organ twierdząc, że celem egzaminu konkursowego jest sprawdzenie wiedzy Kandydatów z zakresu zadań rzecznika patentowego i zasad wykonywania zawodu.
Powyższe wynika wprost z art. 28 b ust. 2 pkt 1 ustawy o rzecznikach patentowych.
Niewątpliwie pytanie dotyczące władz samorządu rzecznikowskiego mieści się w zakresie sprawdzenia wiedzy dotyczącej zasad wykonywania zawodu rzecznika patentowego.
Mając na uwadze powyższe skargę B. L. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/
