Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Bk 943/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi C. T. S. i K. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania określonych czynności oddala skargę

Uzasadnienie

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na wniosek C. i K.S., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie trzech budynków gospodarczych, budynku mieszkalnego oraz wolno stojącego komina na działce nr geod. [...] w W.

W toku postępowania oraz przeprowadzonych w dniu 30 stycznia 2014r. oględzin organ pierwszej instancji ustalił, że na przedmiotowej działce od strony działki Państwa S., usytuowany jest budynek mieszkalny z wolno stojącym kominem. Budynek mieszkalny został wybudowany przez G. i F. O. w 1938 roku (nieżyjących rodziców Z. O. - inwestora) na podstawie pozwolenia na budowę. Stwierdzono, że ze względu na upływ lat w/w dokumenty zostały zagubione lub uległy zniszczeniu. Z ustaleń organu wynikało również, że w 1976 roku budynek mieszkalny został rozbudowany przez Z. O. na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę nr [...] Urzędu Miejskiego w W., natomiast na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...] inwestor dokonał modernizacji kotłowni olejowej w w/w budynku. Sprawa kotłowni i komina była przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego, a wyrokiem z dnia 4 lipca 2002r., sygn. akt SA/BL/352/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę C. i K. S. w przedmiocie udzielenia przez Burmistrza W. pozwolenia na użytkowanie w/w kotłowni. Organ I instancji ustalił także, że inwestor wymienił piec olejowy na piec na paliwo stałe, zdemontował poprzedni komin z rury stalowej, a na istniejącym fundamencie o wym. 1,30 x 1,20 m (po starym kominie ) wybudował nowy komin z cegły pełnej o przekroju 0,25 x 0,25 m i o wysokości 5,0 m, przedłużając go rurą z blachy do wysokości 7,0 m. Na podstawie zgromadzonego materiału organ stwierdził też, że przedmiotowy komin usytuowany jest w odległości 1,0 m od ogrodzenia betonowego należącego do Państwa O. i 1,20 m od ogrodzenia metalowego należącego do Państwa S. Powyższe roboty budowlane inwestor wykonał w 2013 roku bez stosownych pozwoleń na budowę.

W związku z wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych robót budowlanych (wolnostojącego komina) oraz obowiązujących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 maja 2014r., oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych. Przedłożona z kolei przez inwestora w dniu 6 maja 2014r. ocena potwierdziła, że stan techniczny poszczególny elementów komina jest prawidłowy, posadowienie, mocowanie komina do ściany budynku, mocowanie przedłużenia komina z rury kwadratowej są w stanie dobrym i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa i użytkowania dla osób i obiektów znajdujących się w jego sąsiedztwie.

Celem doprowadzenia przedmiotowego komina do obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. do wymogów § 143 ust.1 i § 146 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] zobowiązał inwestorów do docieplenia wydłużonej części komina wykonanego z rury stalowej bloczkami MULTIPOR grubości 12 cm lub wysokotemperaturową wełną mineralną klasy ogniowej A1 do jego końca i otynkowanie tynkiem mineralnym wraz z zamontowaniem nasady kominowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli C. i K. S. zarzucając jej naruszenie:

art. 3 pkt 7 i art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego,;

art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego podczas, gdy zastosowanie w przedmiotowej sprawie winien mieć art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego;

art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego podczas, gdy zastosowanie w przedmiotowej sprawie winien mieć art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego przewidujący rozbiórkę obiektu budowlanego;

4. § 13 ust. 3 oraz § 142 ust. 1 i 2 w zw. z § 140 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku analizy warunków technicznych dotyczących usytuowania wolno stojącego komina dymowego na działce zagrodowej i oddziaływania obiektu na interesy osób trzecich organ II instancji podtrzymał stanowisko organu I instancji, że nie mają one uzasadnienia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Odnośnie zaś kwestii usytuowania kotłowni w budynku mieszkalnym i komina (jako urządzenia do kotłowni) umieszczonego poza budynkiem mieszkalnym organ wyjaśnił, że sprawa ta była już rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego i została zakończona wydaniem pozwolenia na użytkowanie kotłowni olejowej. Zastrzeżenia zaś co do wysokości komina i odległości kotłowni od działki skarżących były rozpatrywane przez organy nadzoru budowlanego w 2000 roku i zakończone decyzją z dnia [...] stycznia.2000 r., której przedmiotem było doprowadzenie samowolnie zrealizowanej kotłowni do stanu zgodnego z warunkami technicznymi i bezpieczeństwem jej użytkowania. Konkludując organ podkreślił, że ocena stanu technicznego wykonanych robót budowlanych kontrolowanego komina uwzględniła wszystkie wymagania oraz potwierdza zgodność przewodów kominowych z warunkami technicznymi ujętymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Wymagania te nie określają natomiast odległości kominów od sąsiednich działek. Biorąc jednak pod uwagę, że lokalizacja kotłowni i komina nie uległa zmianie, a inwestor w 2013 roku wykonał bez stosownych pozwoleń na budowę roboty budowlane związane z przebudową komina, w sprawie miał zastosowanie przypadek określony w art. 3 pkt.7 ustawy Prawo budowlane, stąd też organ prawidłowo przeprowadził postępowanie na podstawie art.51 ust.1 pkt. 2 i 7 tej ustawy.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wywiedli C. i K. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 3 pkt 7 i art. 3 pkt 7a oraz art. 3 pkt 6 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie poczynionych przez inwestorów C. i Z. O. czynności posadowienia komina wolno stojącego na posesji nr [...] w W. jako roboty budowlane i przebudowa zamiast zakwalifikowania tych czynności jako budowę;

- art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 7 oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym możliwe jest zastosowanie dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, gdy tymczasem charakter robót wykonanych przez inwestorów wskazuje, że do stanu faktycznego niniejszej sprawy winna mieć zastosowanie dyspozycja przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakładająca na inwestorów konieczność rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w postaci komina wolno stojącego;

- § 13 ust. 3 oraz § 142 ust. 1 i 2 w zw. z § 140 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, skutkiem czego było błędne ustalenie, iż przedmiotowy komin może być doprowadzony do obowiązujących warunków technicznych.

Dodatkowo pełnomocnik skarżących zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 8 i 107 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie poddana została decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., nakładająca na inwestorów - C. i Z. O. obowiązki polegające na dociepleniu wydłużonej części komina wykonanego z rury stalowej bloczkami MULTIPOR grubości 12 cm lub wysokotemperaturową wełną mineralną klasy ogniowej A1 do jego końca i otynkowaniu tynkiem mineralnym wraz z zamontowaniem nasady kominowej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), który uprawnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż inwestorzy zdemontowali poprzedni komin z rury stalowej, a na istniejącym fundamencie (po starym kominie) wybudowali nowy komin z cegły pełnej, przedłużając go rurą z blachy do wysokości

7,0 m. Poza sporem jest również, iż opisane roboty zostały przeprowadzone bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Problem jaki zaistniał w sprawie dotyczył natomiast ustalenia, czy wykonane przez inwestorów czynności stanowią, jak konsekwentnie podnoszą skarżący - samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane, czy jak przyjęły to organy nadzoru budowlanego - roboty budowlane, o jakich mowa w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W świetle art. 48 oraz art. 49b ustawy Prawo budowlane właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Pojęcie "budowy" użyte w art. 48 oraz art. 49b Prawa budowlanego należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, tzn. jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę istniejącego obiektu budowlanego. Przepis art. 50 Prawa budowlanego stosuje się natomiast w "przypadkach innych", niż określone w art. 48 oraz art. 49b Prawa budowlanego i ma na względzie roboty budowlane, wykonywane bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.

W myśl powyższych regulacji dla stwierdzenia, czy w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, czy art. 50 i 51 tej ustawy kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy nowy komin wybudowany przez inwestorów jest obiektem budowlanym lub jego częścią, czy obiektem takim nie jest, lecz stanowi urządzenie budowlane.

W ocenie Sądu podjęte przez inwestorów prace budowlane związane ze wzniesieniem nowego komina nie polegały, wbrew temu co wywodzą skarżący, na budowie obiektu budowlanego. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obiektem budowlanym jest: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Natomiast pod pojęciem urządzenia budowlanego rozumie się urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietnik (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Analiza powyższego przepisu, nasuwa jednoznaczny wniosek, iż zasadniczym elementem kwalifikującym przedsięwzięcie budowlane jako urządzenie budowlane, jest jego przeznaczenie w powiązaniu z danym obiektem budowlanym, przy którym zostało wzniesione. Urządzenie techniczne, aby stanowiło urządzenie budowlane, winno być związane z obiektem budowlanym i winno zapewniać możliwość korzystania z obiektu, zgodnie z jego przeznaczeniem. Taka właśnie rola przypisana jest instalacji c.o., albowiem jej celem jest zapewnienie możliwości przebywania ludzi w pomieszczeniach na ten cel przeznaczonych. W tej sytuacji komin, jako część instalacji centralnego ogrzewania, nie może stanowić jednocześnie części obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Aby bowiem instalacja centralnego ogrzewania mogła prawidłowo działać, ale przede w ogóle funkcjonować niezbędne jest jej zakończenie właśnie kominem. Analogiczny pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2008 r. sygn. II SA/Kr 295/08( LexPolonica nr 196762) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. W orzeczeniu tym przyjęto, iż wzniesiony komin należy potraktować jako część instalacji centralnego ogrzewania, czyli jako część urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym. Jest to zatem urządzenie budowlane. Ponadto jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 15 maja 2000 r. sygn. OPS 20/99 (ONSA 2000/4 póz. 133), jeżeli w myśl art. 3 pkt 9 prawa budowlanego przyłącze wodociągowe jest urządzeniem budowlanym, to przy uwzględnieniu pojęcia robót budowlanych (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego), przez które rozumieć należy budowę, ale także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu, należy przyjąć, że połączone z istniejącym już budynkiem mieszkalnym przyłącze wodociągowe niebędące obiektem budowlanym i jako dające się rozłączyć z budynkiem już istniejącym bez istotnego dla niego uszkodzenia, nie jest również częścią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Podzielając powyższy pogląd należy dojść do wniosku, że wykonane przez inwestorów roboty budowlane polegające na wzniesieniu nowego komina nie mieszczą się w zakresie art. 48 prawa budowlanego, lecz podlegają trybowi określonemu w art. 50 i art. 51 prawa budowlanego (podobnie WSA w Krakowie w wyroku z 9 marca 2010r. II SA/Kr 1274/09 oraz WSA Olsztynie w wyroku z 19 października 2009r. II SA/Ol 705/09, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały w rozpoznawanej art. 51 ust.1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wbrew zarzutom skargi, organy nadzoru budowlanego zbadały też wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, nie naruszając postanowień art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 kpa.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/