Postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. V SA/Wa 4003/15

Wstrzymanie wykonania aktu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. U z a s a d n i e n i e Spółka z o.o. Fortuna z siedzibą w Warszawie zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonalności tej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Jak zaznaczono, mimo, iż 2014 r. zakończył się dla Spółki zyskiem w wysokości 436.227,28 zł, to już pierwszy kwartał 2015 r. zakończył się stratą w wysokości 1.893.031,61 zł. Powyższe potwierdza załączona do skargi dokumentacja finansowa w postaci rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r. oraz bilansu sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r. Skarżąca zwróciła też uwagę na pogarszającą się stale kondycję finansową spółki, dla której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną (2,5%). Skarżąca poinformowała, że nie prowadzi w zasadzie innej niż wymienione wyżej działalności gospodarczej. Podniosła, że w latach 2014-2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w jej kondycji finansowej. Dochody z prowadzonych kasyn gry, wskutek ograniczeń ustawowych, nie zastąpią osiąganych do tej pory przychodów. Tym samym sytuacja finansowa Skarżącej nie jest stabilna i nawet nieznaczna kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej w stopniu uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Skarżąca wymieniła wszystkie postępowania, w których nałożono na nią kary pieniężne i podkreśliła, że wysokość tych kar łącznie wynosi 21.621.850,00 zł, co stanowi kwotę, której zapłata spowoduje załamanie się sytuacji finansowej Spółki, wykluczając tym samym jej byt jako podmiotu gospodarczego. Do skargi załączono dokumentację finansową obrazują stan majątkowy Spółki na koniec 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając wniosek skarżącej, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w świetle ww. przepisu, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Stąd wskazywanie na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy też ocenę waloru dowodowego opinii biegłego nie może stanowić skutecznego argumentu w kwestii wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej w toku postępowania administracyjnego. Nie jest taką okolicznością również ewentualna konieczność zwrotu pobranych kar pieniężnych przez Skarb Państwa w przypadku uchylenia decyzji. Podkreślić także należy, iż - co do zasady - nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). Odnosząc się do przedstawianych przez skarżącą danych dotyczących sytuacji finansowej Spółki, zauważyć należy, że skoncentrowano się tu na kosztach, jakie ponosi ona z tytułu uiszczania kar wynikających nie tylko z zaskarżonej, ale również z szeregu innych decyzji w tym przedmiocie. Sąd nie kwestionuje, że są to kwoty znaczne. Jednakże oświadczenia te dotyczą tylko jednego z aspektów sytuacji finansowej Spółki, przy czym oczywistym jest, że uiszczanie kar stanowi dolegliwość dla podmiotu zobowiązanego. W ocenie Sądu, przedłożone dokumenty nie uprawdopodobniają podnoszonej okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji Spółki sprzed trzech lat. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z ostatnich postanowień dotyczących zażalenia organu na zastosowanie ochrony tymczasowej wobec skarżącej Spółki. Uchylając postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji nakładającej na Spółkę karę pieniężną, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 665/15, iż przedstawione wraz z wnioskiem dokumenty obrazują stan majątkowy Spółki na koniec 2013 r., co oznacza, że w aktach sądowych nie ma dokumentów obrazujących aktualną sytuację majątkową Spółki, w konsekwencji czego WSA nie mógł ich przeanalizować w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia te zachowują aktualność w niniejszej sparwie. Podkreślić należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności, itp. Natomiast strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, przez co i tak nie byłaby możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji nie sposób uznać, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym pamiętać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.