Wyrok WSA w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Op 219/17

Pomoc społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 8 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 7 lipca 2016 r. J. M. (zwana dalej skarżącą) wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o refundację kosztów zakupu niezbędnych leków z uwagi na niedostatek i spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, orzekł o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupionych leków. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 39, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy: Dz. U. z 2016 r. poz. 930), zwanej dalej "ustawą", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a." W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i zacytował przepisy ustawy mające zastosowanie w sprawie. Następnie wyjaśnił, że kryterium dochodowe, ustalone zgodnie z art. 8 ustawy, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), zwanego dalej rozporządzeniem, od spełnienia którego ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku celowego, wynosi dla skarżącej jako osoby samotnie gospodarującej - 634 zł. Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 20 lipca 2016 r., przeprowadzonego w miejscu zamieszkania męża klientki - T. R., organ ustalił, że skarżąca jest osobą bierną zawodowo, zamieszkującą w lokalu socjalnym. Organ podał, że skarżąca w trakcie przesłuchania w dniu 14 kwietnia 2016 r. oświadczyła, iż jest osobą zamężną, jednak zamieszkuje samotnie w [...] przy ul. [...], gdzie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się oddzielnie, a mąż zamieszkuje w [...] przy ul. [...]. Wnioskodawczyni podała, że choruje na zwyrodnienie [...] i [...]. Wyjaśniła, że z uwagi na stan zdrowia męża, który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawuje nad nim opiekę, robi zakupy, przygotowuje posiłki, załatwia sprawy urzędowe, pomaga w dotarciu do lekarza i z tego tytułu otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy. Ponadto z mężem posiada całkowitą rozdzielność majątkową. Organ ustalił, że dochodem skarżącej w czerwcu 2016 r. był specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 57 zł. Łącznie dochód ten wyniósł 577 zł. Natomiast wydatki, jakie poniosła skarżąca to: 71 zł - czynsz, 45 zł - energia, 40 zł - telefon oraz 104,80 zł - zakup leków. Następnie organ stwierdził, powołując się na treść art. 39 ustawy, że pomimo, iż dochód skarżącej nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ustawy, to Ośrodek nie refunduje poniesionych już kosztów, ponieważ ta potrzeba została zaspokojona przy wykorzystaniu własnych możliwości w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy i nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej. Powyższe potwierdza kserokopia faktury zakupionych leków, którą do podania załączyła wnioskodawczyni. Organ podkreślił, że zaspokaja jedynie bieżące potrzeby osób znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych, nie jest instytucją odszkodowawczą ani refundującą poniesione wcześniej wydatki, nie spłaca również zaległych zobowiązań. Organ wskazał nadto, że kieruje się koniecznością niesienia pomocy przede wszystkim rodzinom, które znajdują się w sytuacji zagrożenia podstawowych warunków egzystencji. Poza tym, zdaniem organu, osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, ponieważ rodzaj, forma i rozmiar pomocy muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych Ośrodka. Ze względu na ograniczony budżet, jakim dysponuje Ośrodek, przyznawanie pomocy uzależnione jest od liczby osób ubiegających się o pomoc oraz od wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z pomocy społecznej, a wobec ograniczonych środków Ośrodek musi rozdzielać posiadane fundusze pomiędzy liczbę osób najbardziej potrzebujących wsparcia i nie może zabezpieczyć potrzeb wszystkich osób ubiegających się o pomoc, przy czym pomoc ta ma charakter uzupełniający. W ocenie organu, wobec zaspokojenia zgłoszonej potrzeby, przy jednocześnie ograniczonych środkach finansowych Ośrodka oraz dużej liczbie osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, należało skarżącej odmówić wnioskowanego świadczenia. Końcowo organ zwrócił uwagę, że skarżąca otrzyma pomoc w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, artykułów spożywczych, zastawy obiadowo-śniadaniowej, obuwia na sezon letni, bielizny i odzieży na sezon letni, artykułów czystości i higieny osobistej oraz opłat za energię elektryczną w wysokości 120 zł w związku z jej wnioskami złożonymi w Urzędzie Miejskim w Nysie w dniu 5 lipca 2016 r. Ponadto, w dniu 18 lipca 2016 r. skarżąca odebrała w kasie Ośrodka świadczenie w wysokości 160 zł na podstawie decyzji z dnia 30 czerwca 2016 r., przyznającej pomoc w formie zasiłku ceowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, artykułów spożywczych, zastawy obiadowo-śniadaniowej, obuwia na sezon letni, bielizny i odzieży na sezon letni oraz opłat za energię elektryczną.