Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. II SA/Po 481/21

Administracyjne postępowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. połączonych spraw ze skarg M. D. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargi

Uzasadnienie

Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...], [...], [...] i [...] (kolejność według wpływu złożonych na nie skargi do Sądu) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") odmówiło M. D. przywrócenia terminu do złożenia odwołań od czterech decyzji Burmistrza K. (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] listopada 2020 r., odpowiednio: [...], [...], [...] i [...] W decyzjach tych ustalono jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiących jego własność w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Decyzjami z dnia [...] listopada 2020 r., [...], [...], [...] i [...] Burmistrz ustalił jednorazowe opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiących własność M. D. (k. 111-112, 99-100, 110-111 i 110-111 akt administracyjnych organu pierwszej instancji znajdujących się w teczkach spraw pierwotnie oznaczonych sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]).

Rozstrzygnięcia nie zostały odebrane przez M. D. pomimo dwukrotnego awizowania w dniu [...] listopada 2020 r., a następnie [...] listopada 2020 r. (zob. k. 110, 98, 109 i 109 akt administracyjnych organu pierwszej instancji znajdujących się w teczkach spraw pierwotnie oznaczonych sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]).

W związku z powyższym przesyłki zostały zwrócone do organu w dniu [...] grudnia 2020 r. z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie".

Pismami z dnia [...] stycznia 2021 r. M. D. odwołał się od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., [...], [...], [...] i [...]

Wraz z pismami zawierającymi odwołania przedstawił wnioski o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Wskazał, że w okresie pomiędzy przesłaniem listów poleconych zawierających decyzje Burmistrza do dnia zwrotu przesyłek do nadawcy, to jest do dnia [...] grudnia 2020 r., nie otrzymał informacji ani o pierwszym, ani o drugim awizowaniu przesyłek. Awizo nie znajdowało się w skrzynce pocztowej, ani w drzwiach mieszkania. M. D. podkreślił, że o decyzjach dowiedział się [...] stycznia 2021 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Miejskiego w K.. Następnego dnia udał się do siedziby organu i tam zapoznał się z treścią wydanych decyzji. Z uwagi na zaistniałą sytuację, M. D. w dniu [...] stycznia 2021 r. złożył za pośrednictwem strony internetowej P. S.A. reklamację. Jednocześnie zapoznał się z danymi śledzenia przesyłek, z których wynika, iż listy były podwójnie awizowane. M. D. podkreślił jednak, że awizo dotyczące tych przesyłek nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, którą opróżnia regularnie 2-3 razy w tygodniu. Jako okoliczność potwierdzającą powyższe oświadczenie podał fakt, że dotąd wszystkie przesyłki od Burmistrza odbierał po uprzednim otrzymaniu awiza.

W ocenie M. D. nie miała miejsca sytuacja domniemanego doręczenia. Ponadto w dniu [...] grudnia 2020 r. wszedł w życie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm., dalej "u.COVID-19"), zgodnie z którym w zawiadomieniu o uchybieniu terminu organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższy przepis należy uznać, że terminy te zostały zachowane.

Następnie pismami z dnia [...] lutego 2021 r. M. D. uzupełnił złożone wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przesyłając odpowiedź P. S.A. zawierającą zawiadomienie o załatwieniu skargi. Jednocześnie w całości podtrzymał twierdzenie o braku awizowania przesyłek poleconych zawierających decyzje Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r. i podkreślił, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek oraz awizowaniem nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania. Tym samym uprawdopodobnia to, że nie doszło do próby awizowania przesyłek, co świadczy o braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

M. D. dodał, że z załączonego zawiadomienia o załatwieniu skargi P. S.A. wynika, że podczas doręczania przesyłek i zawiadomienia nie przewiduje się szczególnych procedur mających na celu uwierzytelnianie ich wykonania, na przykład w zakresie potwierdzania nieobecności osoby uprawnionej do odbioru przesyłki. Jednocześnie podczas doręczenia zawiadomienia (pierwszego i ponownego) nie jest konieczne uzyskanie potwierdzenia jego dostarczenia. Zweryfikowanie przebiegu kwestionowanych zdarzeń jest możliwe wyłącznie w chwili ich wystąpienia, a późniejsze ustalenie stanu faktycznego i wszystkich zdarzeń związanych z awizacją przesyłek jest niemożliwe.

Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...], [...], [...] i [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołań od decyzji Burmistrza. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Termin ten jest zwity co oznacza, że jego przekroczenie - niezależnie od przyczyn, które to spowodowały - skutkuje zgodnie z art. 134 K.p.a. koniecznością stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Dalej Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. istnieje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, lecz wymaga to uprawdopodobnienia przez stronę, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Przenosząc powyższe na realia sprawy organ odwoławczy zaznaczył, że M. D. nie odebrał adresowanych do niego decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., pomimo ich dwukrotnego awizowania. W związku z tym przesyłki zawierające decyzje zostały zwrócone do Burmistrza w dniu [...] grudnia 2020 r. W rezultacie termin do wniesienia odwołania upłynął [...] grudnia 2020 r. Zdaniem Kolegium M. D. nie uprawdopodobnił, aby zaistniały okoliczności powodujące niemożność dokonania przez niego czynności w przewidzianym terminie. Organ dodał, że zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłkach stanowią dowód tego, co zostało w nich zaświadczone i korzystają z domniemania prawdziwości. Domniemanie to musiałoby w okolicznościach niniejszej sprawy obalone. M. D. nie przedstawił dowodów w tym zakresie i nie zakwestionował doręczenia zastępczego. Także z odpowiedzi P. S.A. zawierającej zawiadomienie o załatwieniu reklamacji wynika, że listonosz jest przekonany, iż pozostawił w skrzynce adresata zawiadomienia o przesyłce. Brak jest więc dowodów, że doręczenie odbyło się nieprawidłowo.

W skargach, pierwotnie zarejestrowanych odrębnie pod sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...] M. D. zarzucił naruszenie:

- art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 poprzez jego niezastosowanie;

- art. 58 § 1 i 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 80 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień.

M. D. wywodził, że Kolegium potraktowało jego wnioski o przywrócenie terminu formalnie i przez to uznało, że nie uprawdopodobnił on okoliczności, które spowodowały niemożność wniesienia odwołania w terminie. Organ adnotacje doręczyciela dokumentujące przeprowadzone czynności przeciwstawił jego oświadczeniom i ocenił, że nie przedstawił on dowodu dotyczącego braku awizowania przesyłek. M. D. podkreślił tymczasem jeszcze raz, że informacji o awizowaniu przesyłek nie dostał. W jego ocenie też treść odpowiedzi P. S.A. na złożoną reklamację pośrednio potwierdza, że mogło dość do nieprawidłowości przy awizowaniu przesyłek. M. D. zacytował fragment pisma operatora pocztowego, w którym stwierdzono, iż zastrzeżeń co do pracy listonosza nie można zweryfikować inaczej jak przez uzyskanie jego wyjaśnienia oraz gdzie nadmieniono, że hipotetycznie mogło dość do zaniedbania.

Niezależnie skarżący wywodził, że bieg terminu do wniesienia odwołania zbiegł się z wejściem w życie art. 15zzzzzn2 u.COVID-19, a więc ten przepis należało zastosować.

W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie.

Skargi M. D. początkowo zarejestrowano pod sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]. Postanowieniami z dnia [...] października 2021 r. (II SA/Po [...] i II SA/Po [...]) oraz z dnia [...] października 2021 r., zostały one połączone. Stosownie do reguł rejestracji spraw wszystkie skargi rozpatrywane są od tego momentu pod sygnaturą II SA/Po [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie Sąd wyjaśnia skarżącemu, że nie może być uznany za skuteczny zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 u.COVID-19. Przepis ten (ust. 1 i 2) nakłada na organy administracji (w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19) obowiązek zawiadamiania stron o uchybieniu terminu (dotyczy to szeregu rodzaju terminów, w tym proceduralnych) i o wyznaczeniu dodatkowego 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie wcześniej uchybionego terminu. Art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 ma na celu ułatwienie stronie skorzystania z prawa, o którym stanowi art. 58 § 2 K.p.a. (potwierdza to wprost art. 15zzzzzn2 ust. 3 u.COVID-19). Chodzi nadto o to, aby zainteresowany mógł wystąpić o przywrócenie terminu zanim wystąpią negatywne następstwa uchybienia tego terminu (na przykład podjęta zostanie czynność, wydany akt).

M. D. skutecznie złożył wnioski o przywrócenie terminów do złożenia odwołań od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., w sprawach [...], [...], [...] i [...] i wnioski te zostały merytorycznie rozpoznane (pod kątem zaistnienia po jego stronie winy w uchybieniu terminu). Wnioski skarżącego o przywrócenie terminu zostały też rozpatrzone jako pierwsze, a organ nie wydał dotychczas (tak wynika z akt) postanowień o uchybieniu terminu do wniesienia odwołań.

Wobec powyższego żądanie skarżącego, aby zastosowano art. 15zzzzzn2 u.COVID-19, a więc w gruncie rzeczy udzielono mu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jawi się jako niezrozumiałe. M. D. takie wniosku przecież skutecznie złożył z własnej inicjatywy.

Przechodząc do głównego zagadnienia skargi, a więc kwestii, czy w okolicznościach sprawy można twierdzić o braku winy M. D. w uchybieniu terminu do złożenia odwołań od czterech decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., odpowiednio [...], [...], [...] i [...], Sąd - po dokładnej analizie materiału dowodowego - nie znalazł podstaw, aby uznać oświadczenia skarżącego za uprawdopodobnione.

Czterema decyzjami z dnia [...] listopada 2020 r., [...], [...], [...] i [...] Burmistrz ustalił jednorazowe opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiących własność M. D. (k. 111-112, 99-100, 110-111 i 110-111 akt administracyjnych organu pierwszej instancji znajdujących się w teczkach spraw pierwotnie oznaczonych sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]).

Powyższe decyzje wysłano M. D. w przesyłkach [...]

Ze zwróconych do akt administracyjnych kopert wynika, że listonosz awizował przesyłki w dniu [...] listopada 2020 r., a następnie [...] listopada 2020 r. przez umieszczenie zawiadomienia w skrzynce oddawczej (zob. k. 110, 98, 109 i 109 akt administracyjnych organu pierwszej instancji znajdujących się w teczkach spraw pierwotnie oznaczonych sygnaturami II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]). Powyższe czynności doręczyciel potwierdził podpisem oraz pieczęciami.

Wobec treści opisanych dokumentów Sąd nie daje wiary M. D., że żadne z ośmiu zawiadomień awizujących nie znalazło się w jego skrzynce. Sąd oczywiście ma świadomość, na co zresztą skarżący wskazuje w skardze, że w sprawie mamy do czynienia z ustaleniami dotyczącymi prawidłowości zawiadomienia o przesyłkach, które są trudne do zweryfikowania. Nie można jednak jak chce M. D. - wprost wbrew poświadczeniom listonosza (z jego podpisem i pieczęciami służbowymi) - przyjmować, że nie realizował on swoich czynności. Nie ma ku temu podstaw tym bardziej, że mamy do czynienia z czterema przesyłkami, z których każda jest wręcz wzorcowo opisana i zawiera informację o awizowaniu, jego sposobie i datach, a to wszystko jest poświadczone pieczęciami oraz podpisami doręczyciela. Co więcej, dane udokumentowane na przesyłkach - co Sąd zweryfikował odrębnie za pośrednictwem systemu P. [...] dokładnie odpowiadają zapisom w systemie elektronicznym (zob. k. 57-60 akt sądowych). Listonosz nie tylko więc utrwalał odręcznie wykonywane czynności na kopertach, ale też wprowadzał dane o tym do sytemu elektronicznego. W tym kontekście tym bardziej wydaje się nieprawdopodobnym, aby wykonaniu tych wszystkich czynności związanych z udokumentowaniem i utrwaleniem elektronicznym doręczenia miało towarzyszyć rażące zaniedbanie w postaci pominięcia najważniejszego - umieszczenia w skrzynce oddawczej skarżącego aż ośmiu zawiadomień.

Ubocznie Sąd zauważa też - opierając się na powszechnie znanych zasadach działania P. S.A. - że powtórne zawiadomienie o przesyłce urzędowej nie ma postaci druku odręcznego, ale jest wydrukiem z systemu komputerowego przygotowanego w placówce i dostarczanego przez listonosza do skrzynek. W niniejszej sprawie, w dniu [...] grudnia 2020 r. o godzinie 8.12 w Urzędzie [...] nr [...] wygenerowano 4 zawiadomienia o przesyłkach [...] pod adresem: M. D., ul. [...]/D9, [...], które oczekiwały do odbioru do [...] grudnia 2020 r. Fakt ten potwierdzają dane z systemu elektronicznego P. S.A. Zdaniem Sądu trudno więc zakładać, że osoba doręczająca listy, nie tylko nie złożyła do skrzynki odbiorczej skarżącego czterech pierwszych zawiadomień (zarazem poświadczając na kopercie ich złożenie), ale też nie umieściła w skrzynce oddawczej dalszych czterech powtórnych zawiadomień - i to pomimo, że zostały one wygenerowane z systemu elektronicznego, a sam doręczyciel potwierdził na kopercie ich złożenie.

Odnosząc się natomiast do argumentów M. D., w których powołuje on treść odpowiedzi na reklamację, wskazać należy, że wedle wyjaśnień P. listonosz doręczający przesyłki oświadczył, że umieścił sporne zawiadomienia umieścił w skrzynce oddawczej odpowiednio w dniach 19 i [...] listopada 2020 r. Informacja operatora pocztowego nie daje więc podstaw do podważenia prawidłowości pracy osoby realizującej doręczenie.

Sformułowania, na które powołuje się skarżący - w których P. zwraca uwagę na ograniczone możliwości weryfikacji wszystkich czynności listonoszy - mają charakter ogólny i stanowią jedynie wyjaśnienia operatora mające obrazować jakimi materiałami operator dysponuje, gdy chodzi o badanie zdarzeń z przeszłości. W odniesieniu do faktu awizowania przesyłek skierowanych w listopadzie 2020 r. do M. D. P. S.A. nie odnotowała żadnych nieprawidłowości, a wręcz listonosz potwierdził wykonanie wymaganych czynności.

Gdy chodzi o argumenty skargi, w których M. D. powołuje się na fakt, że od 3 lat nigdy nie zaniechał odbioru urzędowej korespondencji, Sąd wskazuje, że o ile rzeczywiście przemawia to za wiarygodnością skarżącego, to jednak nie przenosi się na ocenę realiów niniejszej sprawy.

Zwrócić należy uwagę, że już we wniosku o przywrócenie terminu M. D. podał nowy adres do doręczeń. Można więc mniemać, że tam skoncentrował swoją aktywność, gdy chodzi o kontakty urzędowe. Ustalenie to znajduje podstawy w zebranych aktach - na przykład postanowienie o połączeniu sprawy II SA/Po [...] ze sprawą II SA/Po [...] odebrała żona skarżącego K. W.-D. właśnie od nowym adresem ul. [...]/42.

W oparciu więc o okoliczności Sąd wnioskuje, że skarżący w końcu 2020 r. zapewne po prostu zaniedbał weryfikacji wpływu korespondencji urzędowej kierowanej na adres ul. [...]/D9, [...] (który konsekwentnie podaje jako adres zamieszkania), w tym zaniedbał odbioru korespondencji w sprawach [...], [...], [...] i [...] Z tego właśnie powodu najpewniej wymienione przesyłki zalegały nieodebrane.

Mając to wszystko na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Organy nie naruszyły bowiem wymienionych w skardze: art. 15zzzzzn2 u.COVID-19 oraz art. 58 § 1 i 2 K.p.a.

Nie naruszono także wskazanych przez M. D. przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego w administracji (art. 80, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Postępowania administracyjne w niniejszej sprawie były nakierowane na weryfikację, czy skarżący uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., wydanych w sprawach [...], [...], [...] i [...] M. D. ograniczył swą inicjatywę w zasadzie wyłącznie do kwestionowania złożenia przez listonosza w jego skrzynce oddawczej (pod adresem ul. [...]/D9, [...]) zawiadomień o awizowaniu przesyłek [...]. Organy nie dały skarżącemu wiary i były w tym przekonujące, gdyż w aktach administracyjnych znalazły się wystarczające materiały wskazujące na to, że procedura doręczenia wymienionych przesyłek spełniała wymogi art. 44 K.p.a. (regulującego zasady postępowania operatora pocztowego w razie nieobecności adresata pod wskazanym adresem).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") oddalił skargi.

Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/