Wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 października 2022 r., sygn. II SA/Lu 473/22

Wodne prawo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. F. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 26 maja 2022 r. nr SKO.41/2399/PR/2022 w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala sprzeciw.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją

z dnia 26 maja 2022 r. nr SKO.41/2399/PR/2022, po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji Wójta Gminy Konopnica z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr OŚR.6331.12.5.2021 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., aktualny t.j. - Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej jako "Pr.wod."), uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że powołaną na wstępie decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. Wójt Gminy Konopnica odmówił nakazania M. F. i B. S. – właścicielom działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości Z. W., gmina K., przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ewid. [...]. W motywach swej decyzji organ I instancji wskazał, że przeprowadzone w toku postępowania oględziny nie wykazały, jakoby doszło do naruszenia stanu wody na gruncie, która powodowałaby konieczność wydania decyzji w trybie art. 234 Pr.wod. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł R. W.. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, odwołujący się wniósł o jego uchylenie lub zmianę, której efektem będzie to, że działka nr ewid. [...] (stanowiąca własność odwołującego się) nie będzie zalewana wodami z działek sąsiednich. Zarzucił, że Wójt Gminy Konopnica w sposób wybiórczy i dowolny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i zbyt pochopnie przystąpił do wydania decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że szkoda wywołana zmianą stanu wody na gruncie sąsiednim, może mieć charakter potencjalny, hipotetyczny. Podkreślił również, że ocena, czy wystąpiła taka szkoda, powinna być przedmiotem opinii biegłego, ponieważ Wójt Gminy Konopnica nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu geologii ani hydrologii. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uznało je za uzasadnione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 Pr.wod. poprzez nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Konieczne jest bowiem również ustalenie, że dokonana zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie, a także, że zmiana ta szkodliwie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Wskazując na powyższe przesłanki zastosowania art. 234 ust. 3 Pr.wod., organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem odwołującego się, iż w postepowaniu prowadzonym na podstawie tego artykułu, przed podjęciem rozstrzygnięcia niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Cytując obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium podniosło, że bez odniesienia się do wiadomości specjalnych nie sposób ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Dlatego też w postępowaniu w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, opinia sporządzona przez biegłego z zakresu hydrologii jest dowodem o szczególnym znaczeniu, pozwalającym na dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki zastosowania art. 234 ust. 3 Pr.wod., czy też nie. Zadaniem biegłego powołanego w spawie jest przy tym dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ administracji. Wszak, jakkolwiek organ nie może dokonywać weryfikacji opinii pod względem wiadomości specjalnych, tak już logiczność wniosków czy prawidłowość założeń przyjętych w opinii powinna stać się przedmiotem wnikliwej analizy organu. Odnosząc przytoczone tezy z orzecznictwa sądowoadministracyjnego do okoliczności niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że postępowanie z wniosku odwołującego się R. W. nie zostało przeprowadzone i zakończone zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Decyzja organu I instancji narusza w szczególności przepisy art. 7, art. 11, art. 77, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a. Brak możliwości samodzielnej oceny przez organ administracji publicznej, czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, jaka jest jej przyczyna i jakie działania ewentualnie należy podjąć w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, implikował konieczność uzyskania wiadomości specjalnych w trybie przepisu art. 84 k.p.a. Tymczasem organ I instancji takiego działania nawet nie podjął. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktualnym jego kształcie nie dawał zatem podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, a jej wydanie, w ocenie Kolegium, uznać należy za co najmniej przedwczesne.