Wnioski PANA z kontroli atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju

PANA opublikowała sprawozdanie zawierające wyniki i obserwacje z kontroli tematycznych oraz badania ankietowego przeprowadzonych wśród wybranych firm audytorskich. Kontrole zostały zrealizowane wśród 7 firm audytorskich, które w 2025 r. wykonały najwięcej atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (dalej również: „SZR”), natomiast ankieta została zrealizowana wśród 47 firm audytorskich, które wykonywały badanie JZP.

Geneza i przyczyny raportowania ESG

Raportowanie w zakresie zrównoważonego rozwoju, znane też pod terminem ESG (Environmental, Social, Governance), wykształciło się w wyniku wieloletniego procesu, w którym stopniowo rosła świadomość, że ocena działalności gospodarczej nie może się ograniczać wyłącznie do aspektów ekonomicznych. Istotnym punktem odniesienia stał się wówczas raport Sekretarza Generalnego ONZ U Thanta „Problems of the Human Environment” (1969), często określany jako „Man and His Environment”, który jako jeden z pierwszych dokumentów ONZ zwracał uwagę na narastające zagrożenia ekologiczne i potrzebę globalnych działań na rzecz ochrony środowiska. Zorganizowana później konferencja ONZ postawiła kwestie środowiskowe w centrum globalnej debaty, a decydenci zaczęli dostrzegać, że rozwój gospodarczy musi uwzględniać także konsekwencje społeczne i ekologiczne.

Kolejne dekady przyniosły dalsze wzmocnienie tego trendu.

W 1992 r. podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro przyjęto – dokument promujący zrównoważony rozwój jako fundament polityk publicznych. W kolejnych latach powstała (GRI), która opracowała pierwsze międzynarodowe standardy raportowania niefinansowego. Był to przełomowy moment, ponieważ przedsiębiorstwa po raz pierwszy otrzymały narzędzie pozwalające systematycznie ujawniać informacje o swoim wpływie na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. W Europie proces ten został zinstytucjonalizowany poprzez dyrektywy unijne – najpierw NFRD (ang. , dyrektywa w sprawie ujawniania informacji niefinansowych) z 2014 r., a następnie CSRD (, dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju) z 2021 r., która znacząco rozszerzyła obowiązki raportowe i została wdrożona do polskiego prawa w grudniu 2024 r. Zmiany klimatyczne stały się kluczowym katalizatorem dla rozwoju sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.