Czy spółka cywilna może założyć i prowadzić przedszkole niepubliczne
PROBLEM
Czy spółka cywilna może prowadzić przedszkole niepubliczne?
RADA
Przedszkola niepublicznego nie mogą założyć spółki nieposiadające osobowości prawnej, w tym spółka cywilna. Możliwe jest natomiast, aby instytucja taka była prowadzona przez dwie osoby fizyczne – wspólników spółki cywilnej. W ewidencji placówek niepublicznych wpisuje się wówczas wspólników, a nie samą spółkę cywilną.
UZASADNIENIE
Charakter prawny spółki cywilnej
Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego).
Zawarcie umowy spółki cywilnej nie wywołuje skutku prawnego w postaci powstania odrębnego podmiotu prawa, jak ma to miejsce w przypadku spółek prawa handlowego. Umowa spółki cywilnej ma wyłącznie charakter zobowiązaniowy pomiędzy wspólnikami. W obrocie prawnym – w umowach z kontrahentami i klientami – po stronie spółki cywilnej występują wspólnie jej wspólnicy, a nie sama spółka. Inaczej jest w przypadku spółek handlowych (jawnej, partnerskiej, komandytowej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej). W tych przypadkach stroną umowy jest sama spółka, która posiada własną osobowość prawną.
Kto może założyć przedszkole niepubliczne
Założycielami przedszkola niepublicznego mogą być:
- osoby fizyczne,
- spółka kapitałowa (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna),
- inna niż spółka kapitałowa osoba prawna (np. stowarzyszenie, fundacja).
Prowadzenie przedszkola niepublicznego nie jest dopuszczalne dla spółek nieposiadających osobowości prawnej. Kategoria ta obejmuje spółki cywilne (będące umowami) oraz handlowe spółki osobowe (jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna).
Prowadzenie przedszkola przez wspólników spółki cywilnej
Przyjmuje się jednak, że osoby fizyczne mogą prowadzić przedszkole niepubliczne, także jako wspólnicy spółki cywilnej – w ramach zawartej między sobą umowy. Składając wniosek o wpis do ewidencji jako osoby prowadzące przedszkole, wspólnicy powinni wskazać siebie (jako osoby fizyczne), a nie spółkę. Tylko w takim przypadku możliwe jest prowadzenie przez nich przedszkola (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1437/17).
Brak obowiązku rejestracji działalności gospodarczej
Prowadzenie niepublicznego przedszkola nie stanowi działalności gospodarczej, dlatego osoby fizyczne nie muszą być zarejestrowane w CEIDG.
- art. 860 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1508)
- art. 181 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1043; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1837)
Monika Majewska
prawniczka specjalizująca się w obsłudze prawnej przedsiębiorców, ekspert ds. prawa gospodarczego
