Przyznawanie nagród i zapomóg strażakom PSP - po zmianach

Nowe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych określa:

● szczegółowe warunki i tryb przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej nagród oraz zapomóg,

● sposób tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla strażaków,

● sposób ustalania i warunki zwiększania wysokości funduszu nagród i zapomóg dla poszczególnych dysponentów,

● jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej, w których tworzy się fundusz nagród i zapomóg.

Zastąpiło ono rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2007 r. w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej.

Prawo strażaka do nagrody

Za wzorowe wykonywanie zadań służbowych, szczególne osiągnięcia w służbie, realizowanie zadań w szczególnie trudnych warunkach lub wymagających znacznego nakładu pracy strażakowi mogą być przyznawane nagrody (art. 95a ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej; dalej: ustawa o Państwowej Straży Pożarnej). Świadczenia te mogą przyjąć formę pieniężną lub rzeczową. Warunki otrzymania nagrody uważa się za spełnione, jeżeli strażak:

● wykonywał powierzone zadania służbowe w sposób wyróżniający, z dbałością o wysoką jakość i termin ich realizacji, oraz wykazał się odpowiedzialnością za ich realizację,

● wykazał się działaniami skierowanymi na poszukiwanie nowych, lepszych rozwiązań i zaangażował się w ich wykorzystanie w środowisku służby,

● osiągnął wysokie wyniki w realizacji i podnoszeniu kwalifikacji niezbędnych do wykonywania obowiązków służbowych,

● wykazał się wysokimi efektami w realizacji zadań służbowych, nastawionymi na osiągnięcie celów służby,

● utrzymywał sprawność fizyczną na poziomie wybitnym lub uzyskał wysokie wyniki w zawodach sportowych,

● wykazał się szczególnym zaangażowaniem w trakcie prowadzonych działań ratowniczych, narażał swoje życie lub zdrowie w trakcie prowadzonych działań ratowniczych, wykazał się wyjątkową odwagą w ratowaniu życia ludzkiego i mienia, brał udział w działaniach w warunkach szczególnie trudnych i niebezpiecznych

- § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 10 października 2014 r. w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla strażaków (dalej: rozporządzenie w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków).

Nagrody przyznają przełożeni z własnej inicjatywy lub na uzasadniony wniosek bezpośredniego przełożonego strażaka. We wniosku należy określić formę nagrody, która ma być przyznana.

Dopuszczalne jest opracowanie zbiorczych wniosków o przyznanie nagrody, obejmujących wszystkich strażaków przewidzianych do przyznania nagrody.

Warunki przyznawania zapomóg

Podstawą do przyznania strażakowi zapomóg jest wystąpienie indywidualnych zdarzeń losowych, klęski żywiołowej, choroby, śmierci członka rodziny oraz innych zdarzeń powodujących pogorszenie sytuacji materialnej strażaka i członków jego rodziny (art. 95a ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Zapomogi mogą być udzielane w formie pieniężnej lub rzeczowej. Przyznają je przełożeni z własnej inicjatywy, na uzasadniony wniosek bezpośredniego przełożonego strażaka, organizacji związku zawodowego strażaków lub strażaka. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające wystąpienie zdarzenia stanowiącego podstawę do przyznania zapomogi (§ 3 rozporządzenia w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków).

Kto przyznaje nagrody i zapomogi

Nagrody i zapomogi przyznaje przełożony uprawniony do mianowania lub powołania strażaka na stanowisko służbowe (art. 95c ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej - przyznaje minister właściwy do spraw wewnętrznych. Natomiast komendantowi Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i jego zastępcom, dyrektorowi jednostki badawczo-rozwojowej Państwowej Straży Pożarnej i jego zastępcom oraz komendantom wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej nagrody i zapomogi przyznaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może przyznać nagrody i zapomogi wszystkim podległym strażakom, a komendanci wojewódzcy - wszystkim strażakom pełniącym służbę w komendach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa.

Fundusz nagród i zapomóg dla strażaków

Nagrody i zapomogi wypłacane są z funduszu nagród i zapomóg. Fundusz tworzy się w:

● Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej,

● komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej,

● komendach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej,

● Szkole Głównej Służby Pożarniczej oraz pozostałych szkołach Państwowej Straży Pożarnej,

● Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej.

Wysokość funduszu nagród i zapomóg w części dotyczącej nagród pieniężnych, rzeczowych oraz zapomóg wynosi 2,25% planowanych na dany rok kalendarzowy środków na uposażenie zasadnicze strażaków wraz z dodatkami, tj. z dodatkiem za stopień, dodatkiem służbowym, motywacyjnym oraz dodatkami uzasadnionymi szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby (art. 87 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). W ramach funduszu pozostawia się do dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych środki w wysokości nieprzekraczającej kwoty wynikającej z iloczynu kwoty stanowiącej 0,1% przeciętnego planowanego uposażenia strażaków i ogólnej liczby etatów strażaków, z przeznaczeniem na nagrody pieniężne, rzeczowe i zapomogi dla strażaków.

Wysokość funduszu nagród i zapomóg pozostającego w dyspozycji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej zwiększa się z przeznaczeniem na nagrody pieniężne, rzeczowe i zapomogi w:

● Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej o kwotę wynikającą z iloczynu stawki stanowiącej 1,2% przeciętnego planowanego uposażenia strażaków i łącznej liczby etatów strażaków w Państwowej Straży Pożarnej;

● komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej o kwotę wynikającą z iloczynu stawki stanowiącej 5% przeciętnego planowanego uposażenia strażaków i łącznej liczby etatów strażaków w komendzie wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej i komendach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa.

Przez przeciętne planowane uposażenie strażaka, służące do wyliczenia zwiększenia funduszu nagród i zapomóg, należy rozumieć uposażenie bez 1/12 równowartości nagrody rocznej.

Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń strażaków w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim zwiększają fundusz nagród i zapomóg strażaków. Przeznacza się je w całości na nagrody uznaniowe za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie strażaków przebywających na zwolnieniach lekarskich. Ponadto wysokość funduszu nagród i zapomóg dla strażaków na nagrody i zapomogi może być zwiększona przez jego dysponenta o niewykorzystane środki na uposażenia zasadnicze wraz z dodatkami i na nagrody roczne (§ 7 rozporządzenia w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków).

Termin wypłaty świadczeń

Nagrodę pieniężną lub rzeczową oraz zapomogę wypłaca się lub wręcza w terminie 14 dni od dnia jej przyznania, z wyjątkiem nagrody za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie strażaków przebywających na zwolnieniach lekarskich. W tym przypadku wniosek w sprawie przyznania nagrody składa się w terminie 5 dni roboczych od dnia uzyskania informacji o wielkości środków finansowych, uzyskanych z tytułu zmniejszenia uposażeń strażaków. Natomiast rozpatruje się go w terminie umożliwiającym wypłatę nagrody w ciągu 60 dni po upływie przyjętego okresu rozliczeniowego. Okres rozliczeniowy nie może trwać krócej niż miesiąc kalendarzowy i nie dłużej niż 3 miesiące kalendarzowe, przy czym wybór długości okresu uzależnia się od wielkości środków finansowych uzyskanych z tytułu zmniejszenia uposażeń strażaków (art. 105g ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).

ANNA RYL

doktor nauk prawnych, specjalista w zakresie prawa pracy i finansów publicznych, praktyk kontroli

Podstawy prawne

● art. 87, art. 95a, art. 95c, art. 105g ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z 24 sierpnia 1991 r. (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1340; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 616)

● § 2 pkt 2, § 3, § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 10 października 2014 r. w sprawie nagród i zapomóg dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla strażaków (Dz.U. z 2014 r. poz. 1439)