Wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. V SA/Wa 988/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009; oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Powiatu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzje własną z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] zobowiązującą Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 1.124.507 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej po uzyskaniu wyników kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli - Delegaturę w [...] w Powiecie [...] w zakresie gromadzenia danych o szkołach specjalnych w systemie informacji oświatowej, poinformował Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat [...] nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 1.124.507 zł.
Minister Edukacji Narodowej poinformował, że w wyniku błędów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] popełnionych przy wypełnianiu danych systemu informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2008 r. łączna liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 278,4252 uczniów.
Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. nr [...] Powiat [...] został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009.
Decyzją Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Powiat [...] został zobowiązany do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 1.124.507 zł.
Od powyższej decyzji odwołał się Powiat [...].
Minister Finansów decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2013r.
Zdaniem organu odwoławczego warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...] na rok 2009 przy wadze P5 nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2008 r. posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na inne niepełnosprawności niż niepełnosprawności sprzężone.
Organ wskazał, że z załączonego do pisma Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. zestawienia przykładowych nieścisłości pomiędzy danymi wykazanymi w systemie informacji oświatowej a ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli "SOSW [...] rok szkolny 2008/2009 stan na dzień 30 września 2008 r." wynika, że jako uczniowie z niepełnosprawnościami sprzężonymi zostali wskazani uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym.
Minister podniósł, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 zaświadczenia lekarskie, jak i orzeczenia o niepełnosprawności wydane na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowiły podstawy do wykazywania uczniów w systemie informacji oświatowej jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 przy wadze P5. Wyjaśnił, iż wśród uczniów, o których została zawyżona liczba uczniów przeliczonych wagą P5 (43 uczniów) 11 powinno przy ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 zostać przeliczonych wagą P2 oraz 30 uczniów - wagą P4.
Podniósł również, iż w związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2008 r., warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej, a następnie do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...] na rok 2009 przy wadze P5, nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Podkreślił, że orzeczenie o kształceniu indywidualnym nie stanowiło podstawy do uwzględnienia ucznia przy wadze P5.
Organ II instancji stwierdził, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r.: przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w [...] została:
- wykazana zawyżona o 43 uczniów liczba uczniów przeliczonych przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 wagą P5,
- zaniżona o 11 uczniów liczba uczniów przeliczonych wagą P2, natomiast liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zaniżona o 30 uczniów, na skutek zakwalifikowania uczniów do wag nie wynikających z posiadanych orzeczeń.
Minister odnosząc się do wskazywanych przez Powiat [...] na rozbieżność pomiędzy kwotą zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, o której mowa w protokole kontroli Najwyższej Izby Kontroli (1.124.507,01 zł), a wystąpieniem pokontrolnym skierowanym do Starosty Powiatu [...] (1.072.837,20 zł) oraz wystąpieniem pokontrolnym skierowanym do Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] (1.072.837,20 zł) wyjaśnił, że różnica ta wynika z uwzględnienia przez Najwyższą Izbę Kontroli w kwocie zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w wystąpieniu pokontrolnym, dwóch uczniów, którzy nie posiadali według stanu na dzień 30 września 2008 r. aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, a orzeczenia te zostały wydane dopiero po terminie wykazywania danych o liczbie uczniów w systemie informacji oświatowej. Podniósł, iż Najwyższa Izba Kontroli jednego ucznia uwzględniła przy wadze P4, a drugiego ucznia przy wadze P5.
Podniósł, że uczniowie ci orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego uzyskali po terminie wykazywania danych w systemie informacji oświatowej, tj. po dniu 30 września 2008 r., i dlatego brak jest podstaw do uwzględniania ich odpowiednio przy wadze P4 i P5 i pomniejszania wysokości nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009.
Organ odwoławczy wskazał, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 Kpa poprzez wskazanie jako podstawy prawnej decyzji wyłącznie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2013 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Organ wyjaśnił, że sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę do orzekania przez Ministra Finansów o zwrocie przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.
Odnosząc się do zarzutu, że Minister Finansów nie wskazał indywidualnie uczniów i z treści uzasadnienia nie wynika, których uczniów dotyczą błędy, organ wyjaśnił, że pierwotnie ustalona kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu Żagańskiego została wyliczona na podstawie danych o liczbie uczniów wykazanych przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej.
Podkreślił, iż prowadzony przez szkoły i placówki - na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463, z późn. zm.) - zbiór danych oświatowych zawiera m.in. dane o liczbie uczniów, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z orzeczeń publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego.
Wyjaśnił, że naliczając kwotę części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego Minister Edukacji Narodowej nie dysponował zatem orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, a danymi o liczbie uczniów, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi uzyskanymi ze sprawozdań informacji oświatowej. Podniósł, że nienależnie uzyskana kwota tej części subwencji ogólnej została wyliczona analogicznie w oparciu o dane o uczniach ustalone przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegatura w [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat [...] wnosząc o uchylenie w całości decyzji Ministra finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. o numerze [...], wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy i utrzymującej w mocy poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 20ł3r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania Powiatu [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 1.124.507 zł., z dnia 23 grudnia 2013r. w całości
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, poprzez:
a) niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów art. 71b ust. 1a w zw. z art. 1 pkt 5, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty,
b) niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych z dnia 1 lutego 2013 r.,
c) błędną wykładnię przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych z dnia 18 września 2008 r.,
d) błędną wykładnię przepisu art. 71b ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty,
e) niewłaściwie zastosowanie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisów: art. 6, art. 7, art. art. 77, art. 80, art. 84 § 1, kodeksu postępowania administracyjnego, (dalej w tekście k.p.a) poprzez:
a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niepodjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole sporządzonym po przeprowadzonych czynnościach innego organu - Najwyższej Izby Kontroli - z dnia [...] marca 2011 r.,
- nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłych specjalistów lekarzy w celu ustalenia, czy dzieci, których niepełnosprawności ustalono na podstawie orzeczenia Powiatowej Komisji ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności kwalifikowało się do objęcia ich wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka, a tym samym czy były one uprawnione do otrzymania wyższej wagi subwencji,
b) naruszenie przepisu art. 7 Konstytucji RP poprzez niewskazanie podstaw prawa materialnego, z których wynikałoby wprost, że orzeczenie o Powiatowego Zespołu ds. Orzekaniu o Stopniu Niepełnosprawności nie mogło stanowić podstawy do objęcia ucznia wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka oraz nie wskazanie podstawy prawa materialnego, z którego wynikałoby, iż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane po 30 września 2008 r., wydane wobec dwóch uczniów nie zostało uwzględnione przez organ, jako orzeczenie spełniające wymagania do zaliczenia tych uczniów do zwiększonej wag subwencji według kategorii P2, P4 oraz P5.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakreślonych tymi przepisami granicach, sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładającej na stronę obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Sąd w pełni podziela ustalenia dokonane w tym zakresie przez Ministra Finansów i uznaje je za własne.
W odniesieniu do zarzutu skargi, sprowadzającego się de facto do naruszenia wskazanego wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. stwierdzić należało, że jest on niezasadny. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot przez zobowiązaną nienależnie otrzymanej kwoty, w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje cytowany wyżej art. 37 u.d.j.s.t.
W myśl art. 71b ust. 1 u.s.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Art.71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego.
Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz.463 ze zm., dalej: ustawa o SIO). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust.3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO).
Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się z Ministrem, że z powyższych przepisów ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że warunkiem objęcia dziecka kształceniem specjalnym jest posiadanie przez niego orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.
Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 22 grudnia 2008 r. ( Dz.U. Nr 235 poz.1588 ). Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. Zgodnie z opisami wag P2, P4 , P28 i P36, przy wagach tych mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2008 r., którzy posiadali orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tych wag. Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez skarżącą części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009. Minister Finansów ustalił, że w części powiatowej część oświatowa subwencji ogólnej dla Powiatu Żagańskiego została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P2 , P4 i P5. Uczniowie ci nie posiadali według stanu na dzień 30 września 2009 r. aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego. W związku z tym, że jedyną podstawą do ujmowania uczniów przy dodatkowych wagach P2, P4 i P5 były orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., które uczniowie powinni byli posiadać na dzień 30 września 2008 r. nie można uznać, że przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowych wagach mogli zostać uwzględnieni uczniowie, którzy takie orzeczenia uzyskali po dniu 30 września 2008 r., nawet jeżeli w terminie późniejszym takie orzeczenia uzyskali. W świetle zapisów tego rozporządzenia warunków do wykazania w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu subwencji oświatowej nie spełniali też uczniowie, którzy posiadali orzeczenia o niepełnosprawności wydane na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z tych też względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dot. oparcia się jedynie na ustaleniach kontroli NIK i nie przeprowadzaniu przez organ własnych ustaleń dot. rzeczywistego stanu zdrowia uczniów wykazanych w SIO jako wymagających zastosowania kształcenia specjalnego . Należy wskazać, że strona skarżąca nie kwestionuje ustaleń kontroli NIK .
Minister Finansów dokładnie wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpoznał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o przekazany przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegaturę w [...] wynik kontroli z [...] marca 2011 r. przeprowadzonej w placówkach oświatowych prowadzonych przez stronę w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej w latach 2009-2010 oraz na podstawie wyjaśnień Ministra Edukacji Narodowej. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę w ramach kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli ( t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1096 ). Podstawę do przeprowadzenia kontroli stanowił art. 2 ust. 2tej ustawy, który stanowił m.in. iż Najwyższa Izba Kontroli może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych samorządowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z art. 5 ust. 2 kontrola działalności samorządu terytorialnego przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i rzetelności.
Zatem podmiot ten był uprawniony do przeprowadzenia kontroli. Co więcej skarżąca , o czym już była mowa, nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli, tylko dokonuje swoistej interpretacji ustalonych faktów. Dlatego też organ mógł przyjąć dokonane przez NIK ustalenia i stosownie je ocenić. Strona natomiast mogła - z czego korzystała, zarówno na etapie postępowania kontrolnego jak i postępowania administracyjnego - odnieść się do tych ustaleń. Podkreślić trzeba, że dokumenty na podstawie których Minister Finansów dokonał ustalenia stanu faktycznego zostały sporządzone przez NIK i Ministra Edukacji Narodowej w zakresie ich działania (pismo z dnia 30 kwietnia 2014 r. oraz 19 maja 2014 r.). Stanowią więc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W świetle powyższego zarzuty dot. nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłych specjalistów lekarzy i ustalenia czy dzieci, których niepełnosprawności ustalono na podstawie orzeczenia Powiatowej Komisji ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, kwalifikowało się do objęcia ich wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka, a tym samym czy były one uprawnione do otrzymania wyższej wagi subwencji, należy uznać za chybiony. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Sąd także stwierdza, że podział części oświatowej subwencji ogólnej odbył się z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym przez stronę zadań oświatowych ustalonego na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzeniem z 16 grudnia 2004 r. w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart 71b ust. 3-3b u.s.o., w tym orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Dlatego też nie można zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie nie uwzględniono faktu, iż subwencja została wykorzystana na cele, na jakie została przyznana. Kształceniem specjalnym obejmuje się uczniów niepełnosprawnych na podstawie orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego. Dlatego też uzyskanie części oświatowej subwencji ogólnej w określonej wysokości uzależnione jest od posiadania przez ucznia orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. Słusznie zatem organ stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogło mieć znaczenia, że uczeń, faktycznie w placówce przebywa i pozostaje niepełnosprawny, gdyż warunkiem koniecznym uzyskania subwencji było m.in. legitymowanie się przez danego ucznia określonym aktualnym orzeczeniem.
Sąd dodatkowo wyjaśnia, że podstawą przyznania subwencji w określonej wysokości jest posiadanie orzeczenia wydanego zgodnie z art.71b ust. 3 u.s.o. Wskazuje na to przepis art.71b ust. 5 u.s.o., który obliguje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, ale tylko w odniesieniu do dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto przepisy rozporządzenia z 22 grudnia 2009 r. w sposób wyraźny uzależniają przyznanie określonej wagi od posiadania orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 u.s.o.
Za niezasadny również sąd uznał zarzut naruszenia przez Ministra Finansów wskazanych w skardze przepisów postępowania. Organ ten wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną decyzji.
Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Wyjaśnił, dlaczego warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla zobowiązanej na rok 2009 nie spełniali uczniowie nie posiadający na dzień 30 września 2008 r. aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego.
Prawidłowo również Minister Finansów wyjaśnił, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. W związku z powyższym okoliczności, na które powoływała się strona, m.in. brak wpływu Powiatu na uzyskanie przez uczniów orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogły mieć wpływu na decyzję zobowiązującą do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Przepis art. 37 u.d.j.s.t. nie przewiduje bowiem takich przesłanek wydania decyzji.
Na koniec za niezasadny należy uznać podnoszony przez skarżący Powiat braku wpływu na przekazywane za pomocą SIO przez kierownika placówki oświatowej dane. Zgodnie z art.34a ust. 1 u.s.o. organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. W zakresie wymienionym w ust. 1 nadzorowi podlega w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem ( art.. 34a ust. 2 pkt 1 ). Z kolei art. 7 ustawy o S.I.O. nakłada na organy prowadzące szkołę obowiązki w zakresie sprawdzania prawidłowości danych gromadzonych w bazach danych oświatowych.
Mając powyższe na względzie sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/
