Decyzja ZUS nr 1282/2025 z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. DI/200000/43/1282/2025
Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przy zbiegu z rentą rodzinną po zmarłym funkcjonariuszu Państwowej Straży Pożarnej.
Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład) uznaje stanowisko Przedsiębiorcy: ……….. (dalej: Przedsiębiorca) przedstawione we wniosku złożonym w dniu 16 grudnia 2025 r. za prawidłowe w przedmiocie dotyczącym braku obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji zbiegu z rentą rodzinną po zmarłym funkcjonariuszu Państwowej Straży Pożarnej.
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 16 grudnia 2025 r. Przedsiębiorca wystąpił do Zakładu o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Opis stanu faktycznego Przedsiębiorcy
Przedsiębiorca Jest małżonkiem zmarłego funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, który pełnił służbę w formacji mundurowej objętej tzw. systemem zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych, regulowanym przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin. Po śmierci męża Przedsiębiorca został uprawniony do pobierania renty rodzinnej wypłacanej przez organ emerytalny właściwy MSWiA. Świadczenie to otrzymuje w ramach systemu zaopatrzeniowego, który funkcjonuje niezależnie od powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych tj. ZUS.
Przedsiębiorca jednocześnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, wpisaną do CEiDG. Działalność prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek. W związku z prowadzeniem tej działalności podlega odpowiednim składkom społecznym i zdrowotnej.
Pobieranie renty rodzinnej z systemu zaopatrzenia mundurowego odbywa się równolegle z wykonywaniem działalności gospodarczej, przy czym świadczenie to nie podlega zawieszeniu ani zmniejszeniu z tytułu osiągania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, ponieważ jest ono regulowane odrębnymi zasadami niż renty rodzinne wypłacane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Stanowisko Przedsiębiorcy
Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe oraz wypadkowe) wynikające z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej co do zasady mają charakter obowiązkowy. Jednak w sytuacji, gdy Przedsiębiorca pobiera rentę rodzinną po zmarłym małżonku - funkcjonariuszu Państwowej Straży Pożarnej - wypłacaną w ramach systemu zaopatrzenia emerytalno-rentowego MSWiA, może korzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania tych składek jako osoba posiadająca status „emeryta lub rencisty z innego systemu niż powszechny" (system zaopatrzeniowy służb mundurowych).
Zwolnienie to dotyczy składek - emerytalnej, rentowej, wypadkowej, Funduszu Pracy. Natomiast niezależnie od powyższego, nawet przy korzystaniu ze zwolnienia z ubezpieczeń społecznych, składka na ubezpieczenie zdrowotne pozostaje obowiązkowa dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą i podlega opłacaniu na zasadach ogólnych.
Analiza stanu faktycznego w świetle stanu prawnego:
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia, cc do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 34 ust. 2 ustawy). W myśl ustępu 5 powołanego powyżej artykułu udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie stosownie do art. 83d ust, 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne, wyłącznie w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując w art. 6 katalog podmiotów, które podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 powołanej ustawy osoby prowadzące działalność pozarolniczą, w tym pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 podlegają dobrowolnie na swój wniosek ubezpieczeniu chorobowemu.
Zgodnie z art. 9 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 (tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a), mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.
Obowiązek ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa wart. 9 ust. 4c dotyczyć będzie jedynie osób mających ustalone decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego. Nie będzie dotyczyć natomiast osób mających ustalone prawo do renty rodzinnej. W takim przypadku zastosowanie znajdzie norma wynikająca z art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na zasadzie dobrowolności.
Uwzględniając powyższe należy zgodzić się ze stanowiskiem Przedsiębiorcy uznając go za prawidłowe w przedmiocie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Na Przedsiębiorcy będzie natomiast ciążył obowiązek odprowadzania z tytułu działalności gospodarczej składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie art. 79 ust. 1 i 2 z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.).
Zakład nie jest natomiast właściwy do rozstrzygnięcia w trybie interpretacji kwestii dotyczących istnienia lub braku obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620). Stosownie jednak do art. 259 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy pracodawcy i inne jednostki organizacyjne opłacają za ubezpieczonych obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stanowisko Zakładu:
Mając powyższe na uwadze, przedstawiony we wniosku złożonym w dniu 16 grudnia 2025 r. przez Przedsiębiorcę opis stanu faktycznego, własne stanowisko oraz obowiązujące przepisy Zakład uznał stanowisko za prawidłowe w przedmiocie dotyczącym braku obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji zbiegu z rentą rodzinną po zmarłym funkcjonariuszu Państwowej Straży Pożarnej.
Pouczenie
Decyzja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu jego zaistnienia.
Wydana decyzja wiąże Zakład wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest więżąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest więżąca dla Zakładu, do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, odwołanie do Sądu Okręgowego w ……….. .
Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Źródło:
Biuletyn Informacji Publicznej ZUS,
POTRZEBUJESZ POMOCY?