Wzajemne rozliczenia między jednostkami - ewidencja na koncie 976
Jednostki budżetowe oraz jednostki samorządu terytorialnego, które zobowiązane są do sporządzania łącznych sprawozdań finansowych, mają obowiązek stosowania wyłączeń wzajemnych rozliczeń dokonywanych między jednostkami. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie funkcjonowania rozliczeń między jednostkami w aspekcie praktycznym.
Konto 976 "Wzajemne rozliczenia między jednostkami" służy do ewidencji kwot wynikających ze wzajemnych rozliczeń między jednostkami w celu sporządzenia łącznego sprawozdania finansowego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont). Aby zrozumieć zasady funkcjonowania konta 976, należy odnieść się do § 19 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont, który stanowi, że jednostki budżetowe obsługujące dysponenta części budżetowej i dysponentów środków budżetu państwa drugiego stopnia sporządzają łączne sprawozdania finansowe, będące sumą sprawozdań finansowych jednostek i placówek podległych dysponentom części budżetowej i dysponentom środków budżetu państwa drugiego stopnia oraz własnego sprawozdania finansowego, z odpowiednim wyłączeniem wzajemnych rozliczeń dokonywanych między tymi jednostkami.
Wyłączenia wzajemnych rozliczeń dotyczą w szczególności:
● wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze,
● wyniku finansowego ustalonego na operacjach dokonywanych pomiędzy jednostkami.
Identyczne, jak dla państwowych jednostek budżetowych, zasady funkcjonowania wzajemnych rozliczeń zostały określone w § 20 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla jednostek samorządowych.
Z uwagi na fakt, że opis do konta 976 określony w rozporządzeniu w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont jest bardzo ogólny, jednostki same powinny doprecyzować zasady ewidencji w polityce rachunkowości. Zapisy zdarzeń gospodarczych na koncie 976 powinny zapewnić dane w zakresie niezbędnym do dokonania wyłączeń w łącznych sprawozdaniach:
● bilansie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
● rachunku zysków i strat (wariant porównawczy) jednostek i samorządowych zakładów budżetowych,
● zestawieniu zmian w funduszu jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
Na koncie 976 należy prowadzić oddzielne analityki wzajemnych rozliczeń związanych z:
● przychodami i kosztami,
● należnościami i zobowiązaniami,
● zyskami zawartymi w aktywach,
● nieodpłatnie przekazanymi/otrzymanymi środkami trwałymi oraz wartościami niematerialnymi i prawnymi pomiędzy jednostkami oraz środkami trwałymi w budowie.
Kolejnym poziomem analityki w ramach konta 976 powinno być wyodrębnienie jednostek, z którymi realizowane są wzajemne rozliczenia.
Tabela. Zapisy na koncie 976 "Wzajemne rozliczenia między jednostkami"
| Konto 976 | |
| Na stronie Wn ujmuje się: ● koszty, ● należności, ● zapłatę za zobowiązania, ● zmniejszenie zysku o odpisy amortyzacyjne w zakresie nabytych środków trwałych lub zmniejszenia nabytych materiałów w związku ze zmniejszeniem zapasów ● zmniejszenia funduszu spowodowane przekazaniem środków trwałych i środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych do innych jednostek lub zakładów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego w wartości netto przekazanych aktywów. | Na stronie Ma ujmuje się: przychody, ● wpływy z należności, ● zobowiązania, ● nabycie składników majątkowych od innej jednostki, na podstawie odpowiedniej informacji od tej jednostki o wielkości zrealizowanego zysku na sprzedaży środka trwałego ● zwiększenia funduszu jednostki lub zakładu budżetowego wynikające z otrzymania środków trwałych i środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych od innych jednostek i placówek objętych łącznym zestawieniem zmian w funduszu jednostki w wartości netto otrzymanych aktywów. |
Przykład 1
Dysponent drugiego stopnia środków budżetowych (jednostka nadrzędna) przekazał dysponentowi trzeciego stopnia (jednostka podrzędna) serwer o wartości 50 000 zł i dotychczasowym umorzeniu 20 000 zł.
Wartość netto aktywów wynosi: 50 000 zł - 20 000 zł = 30 000 zł.
Księgowanie w jednostce nadrzędnej na stronie Wn konta 976 wartości netto 30 000 zł w analityce nieodpłatnie przekazanych środków trwałych i środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych pomiędzy jednostkami.
Księgowanie w jednostce podrzędnej na stronie Ma konta 976 wartości netto 30 000 zł w analityce nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych pomiędzy jednostkami oraz środków trwałych w budowie.
Jednostka nadrzędna na podstawie informacji z konta 976, sporządzając łączne zestawienie zmian w funduszu, musi wyłączyć kwotę 30 000 zł w pozycji 1.6. "Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i środki trwałe w budowie oraz wartości niematerialne i prawne" oraz w pozycji 2.6. "Wartość sprzedanych i nieodpłatnie przekazanych środków trwałych i środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych".

Przykład 2
W grudniu 2013 r. za usługę wykonaną w grudniu 2013 r. do samorządowej jednostki budżetowej od samorządowego zakładu budżetowego wpłynęła faktura na kwotę 1000 zł, z terminem płatności na styczeń 2014 r. Na koniec 2013 r. w jednostce budżetowej powstał koszt i zobowiązanie, natomiast w samorządowym zakładzie budżetowym przychód i należność.
Księgowanie w jednostce budżetowej na koncie 976, po stronie:
● Wn na kwotę 1000 zł (w analityce: przychody i koszty),
● Ma na kwotę 1000 zł (w analityce: należności i zobowiązania).
Księgowanie w samorządowym zakładzie budżetowym na koncie 976, po stronie:
● Wn na kwotę 1000 zł (w analityce: należności i zobowiązania),
● Ma na kwotę 1000 zł (w analityce: przychody i koszty).
Jednostka nadrzędna na podstawie informacji z konta 976 samorządowej jednostki budżetowej i samorządowego zakładu budżetowego musi z łącznego bilansu wyłączyć wzajemne zobowiązania i należności na kwotę 1000 zł, a z łącznego wyniku finansowego - koszty i przychody.


BARTOSZ SPYCHALSKI
główny księgowy w państwowej jednostce budżetowej, posiada licencję Ministra Finansów do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych
Podstawa prawna
● § 19, § 20, załącznik nr 3, załącznik nr 5, załącznik nr 7, załącznik nr 8 do rozporządzenia z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 289)




