Ujęcie kotła CO jako odrębnego środka trwałego

Jednostka budżetowa w latach 2017-2018 realizuje zadanie inwestycyjne. Prace budowlane zostały zakończone w 2017 r. Ponadto jednostka dokonała finansowego rozliczenia z wykonawcą w grudniu 2017 r. Kocioł został zamontowany i uruchomiony, obecnie pracuje w oparciu o dostarczany gaz - koszt ponosi inwestor (jednostka budżetowa). Budynek, który ogrzewa przedmiotowy kocioł, jest aktualnie wyposażany i nie został oddany do użytkowania (przewidywany termin oddania do użytkowania całego obiektu - połowa roku 2018). Kiedy należy przyjąć do ewidencji środków trwałych ten kocioł? Który moment, zdarzenie gospodarcze jest (w opisywanym przypadku) decydujący o przyjęciu do ewidencji środków trwałych?

Prawidłowe ujęcie w ewidencji bilansowej wytworzonych w ramach prowadzonego zadania inwestycyjnego środków trwałych wymaga zwrócenia uwagi na specyficzne cechy wytworzonych aktywów oraz zweryfikowanie, czy spełniają warunki określone w zapisach art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: uor), zgodnie z którym, przez środki trwałe rozumie się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności: maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy.

Możliwość ujęcia kotła CO jako samodzielnego środka trwałego wymaga spełnienia przez ten element aktywów na dzień ujęcia w księgach rachunkowych następujących warunków:

• jest kontrolowany przez jednostkę na podstawie odpowiedniego prawa własności,
• jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
• przewidywany okres używania tego składnika na potrzeby prowadzonej działalności jest dłuższy niż rok,
• składnik ten jest wykorzystywany przez jednostkę na jej potrzeby albo został oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu (leasingu operacyjnego).

Opisany w pytaniu kocioł CO spełnia wszystkie kryteria umożliwiające ujęcie go w ewidencji bilansowej w charakterze środka trwałego.

W opisanym przypadku elementem rozstrzygającym o sposobie ujęcia w ewidencji bilansowej jednostki będzie sposób, w jaki kocioł jest związany z budynkiem. W przypadku gdy możliwe jest odłączenie kotła bez uszczerbku zarówno dla konstrukcji budynku, jak i kotła oraz systemów i urządzeń, należy taki składnik aktywów potraktować jako samodzielny środek trwały. W przypadku wbudowania kotła wraz z instalacją w konstrukcję budynku uniemożliwiającą jego odłączenie, należy o wartość kotła zwiększyć wartość początkową budynku, w którym jest wbudowany. Co do zasady, charakterystyka kotłów CO umożliwia ich demontaż.

Należy również pamiętać, że nie łączy się w jeden (pojedynczy) obiekt inwentarzowy kilku indywidualnych składników aktywów, jeżeli każdy spełnia definicję środka trwałego, nawet wtedy, gdy są ze sobą połączone.

Przykładem może być budynek, który nie stanowi jednego obiektu z gruntem, na którym został posadowiony, mimo iż jest z nim trwale połączony. Decydują o tym różne grupy klasyfikacji rodzajowej środków trwałych oraz fakt, iż budynek lub budowla są amortyzowane, a grunt nie. Podobnie budynki w zabudowie szeregowej nie stanowią jednego obiektu inwentarzowego, mimo iż posiadają wspólne ściany. Kluczowa jest tu zdolność do samodzielnego wykonywania funkcji przez każdy z tych budynków.

W celu rozstrzygnięcia, czy dany obiekt może być uznany za środek trwały, czy nie, można posłużyć się Klasyfikacją Środków Trwałych. W klasyfikacji jako odrębne środki trwałe są wymienione określone instalacje, systemy i urządzenia, stanowiące wyposażenie budynku, co oznacza, że prawo podatkowe uznaje takie instalacje, systemy i urządzenia za odrębne środki trwałe.

Podstawa prawna

• art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 395; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 398)

JAROSŁAW JURGA

ekonomista, certyfikowany księgowy, posiada doświadczenie w obszarze finansów publicznych wsparte studiami podyplomowymi z zakresu polskich i międzynarodowych standardów rachunkowości oraz audytu wewnętrznego w jsfp