Praktyczny Poradnik Kadrowy 16/2003 z 16.08.2003 [dodatek: Praktyczny Poradnik Kadrowy, str. 11]
Data publikacji: 16.08.2003
Odwołanie pracownika z urlopu na żądanie
W naszej firmie obowiązuje podstawowy system czasu pracy. O godz. 10 pracownica powiadomiła mnie telefonicznie, że nie przyszła do pracy, ponieważ postanowiła w tym dniu wykorzystać urlop na żądanie. Pół godziny wcześniej dwie inne pracownice zadzwoniły, że jedna z nich musi zostać w domu z chorym dzieckiem, a więc wykorzystuje przysługujące jej dni opieki nad dzieckiem, druga - że ma grypę i otrzymała zwolnienie lekarskie. Z sześcioosobowego zespołu do pracy stawiły się tylko trzy pracownice. Czy mogłam odmówić pierwszej pracownicy skorzystania z urlopu na żądanie? Czy w opisanej sytuacji mogę ją z tego urlopu odwołać?
Nie można odmówić udzielenia urlopu na żądanie. Można odwołać pracownika z takiego urlopu pod warunkiem jednak, że pracownik już na tym urlopie przebywa oraz że zachodzą przesłanki wymagane przez Kodeks pracy do zastosowania takiego odwołania. Może to mieć więc miejsce tylko wówczas, gdy obecność pracownika w pracy jest konieczna ze względu na okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.
Urlop na żądanie jest szczególnym sposobem udzielania urlopu wypoczynkowego. Polega on na tym, że to pracownik decyduje o samym fakcie oraz o terminie skorzystania z niego. Pracodawca nie musi udzielać zgody na wykorzystanie tego urlopu. Pracownik musi go jedynie poinformować o fakcie wykorzystania urlopu (zgłosić żądanie). W przeciwnym razie nieobecność pracownika może być uznana za nie usprawiedliwioną. Urlop na żądanie nie jest dodatkowym urlopem, czy też innym rodzajem urlopu, jak np. urlop bezpłatny, wychowawczy, macierzyński. Jest jedynie szczególnym sposobem udzielania urlopu wypoczynkowego. Dlatego stosuje się do niego wszystkie inne przepisy dotyczące urlopu wypoczynkowego, z wyjątkiem tych, których stosowanie zostało wyraźnie zabronione, np. co do umieszczania urlopów w planie urlopów. Z tego powodu możliwe jest odwołanie pracownika z urlopu na żądanie. Odwołanie z urlopu polega na tym, że pracodawca wydaje pracownikowi polecenie świadczenia pracy w określonym terminie, mimo wcześniejszego udzielenia mu urlopu wypoczynkowego na ten czas. Aby więc odwołać pracownika z urlopu, trzeba najpierw mu tego urlopu udzielić. Nie można odwołać z urlopu wypoczynkowego (w tym również z urlopu na żądanie) pracownika, któremu tego urlopu jeszcze nie udzielono (który na tym urlopie jeszcze nie przebywa). Odwołanie nie może być więc środkiem umożliwiającym odmowę udzielenia urlopu na żądanie. Może mieć miejsce po udzieleniu tego urlopu, a więc po wyrażeniu zgody na taki urlop. Muszą być jednak spełnione przesłanki wymienione w art. 167 k.p. Można odwołać pracownika z urlopu na żądanie, gdy obecność pracownika w pracy jest konieczna ze względu na okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. Okoliczności te nie mogą istnieć w chwili udzielania urlopu, tak jak było w podanej przez Panią sytuacji - a pojawić się dopiero później, czyli po udzieleniu urlopu na żądanie. Gdyby więc najpierw pracownica poinformowała o wykorzystaniu urlopu na żądanie, a dopiero później otrzymałaby Pani informację o nieobecności dwóch kolejnych pracownic, mogłaby Pani odwołać pierwszą pracownicę z urlopu na żądanie.
Podstawa prawna:
• art. 167 i 1672 Kodeksu pracy.
