3. Druga rata odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych - do 30 września br.
Zbliża się termin wpłaty drugiej raty odpisu na ZFŚS. Mija on 30 września, a opóźnienie może zostać uznane za niewykonywanie przepisów ustawy o ZFŚS zagrożone karą grzywny do wysokości 5000 zł. O grzywnie orzeka sąd, na podstawie wniosku pochodzącego od właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy, w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Przepisy określają dwa terminy dokonywania przez pracodawcę wpłat na ZFŚS. Obowiązek ten nie dotyczy jednak dobrowolnych zwiększeń środków ZFŚS, które w danym zakładzie pracy mogą występować. Obowiązkowo pracodawca powinien:
l do 31 maja danego roku przekazać co najmniej 75% kwoty odpisu podstawowego, a następnie
l do 30 września danego roku przekazać pozostałą część środków.
Oczywiście termin wrześniowej wpłaty dotyczy tylko tych pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS, którzy nie przelali wcześniej całej kwoty.
W związku z tym, że 30 września br. wypada w niedzielę, druga rata odpisu na ZFŚS powinna się znaleźć na rachunku funduszu w poniedziałek - 1 października (art. 115 Kodeksu cywilnego).
Zaznaczmy, że terminy dokonywania wpłat nie wiążą pracodawców, którzy nie będąc zobowiązani do jego utworzenia, utworzyli ZFŚS dobrowolnie (zatrudniają poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty).
Ustawa o zakładowym funduszu socjalnym przyznaje związkowi zawodowemu prawo do wystąpienia do sądu pracy z roszczeniem o przekazanie należnych środków na ZFŚS.
Związek zawodowy może domagać się przekazania kwot, które powinny zostać wpłacone na rachunek funduszu. Pracodawca nie ma jednak obowiązku uiszczenia odsetek od kwot nieprzekazanych w terminie na rachunek bankowy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 13 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I PKN 663/98; OSNP z 2000 r., nr 14, poz. 534). Uzasadniając swoje stanowisko, SN wskazał m.in., że:
zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się ze środków należących do pracodawcy, a jego utworzenie niczego nie zmienia w sferze własności. Fundusz ten nadal bowiem jest własnością pracodawcy i jest również przez niego administrowany.
Podstawę naliczenia odpisu na ZFŚS stanowi przeciętna planowana liczba zatrudnionych w danym roku kalendarzowym, ustalana na początku roku kalendarzowego. Na koniec roku zakładana liczba pracowników powinna więc zostać skorygowana do rzeczywistej przeciętnej liczby zatrudnionych w zakładzie pracy.
Szczegółowo sposób ustalenia liczby zatrudnionych, wyliczenia wysokości odpisu na ZFŚS oraz stawki odpisu na jedną zatrudnioną osobę w 2007 r. przedstawiono w artykule „Jak wyliczyć odpis na ZFŚS” - Mk nr 10/ /2007, str. 79.
l art. 3-7 i 10-12a ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - j.t. Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589
Marek Rotkiewicz
właściciel biura doradztwa prawno-kadrowego


