Komentarz do KPA 2018 - Art. 15

1

[Dwuinstancyjność] W związku z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa w postępowaniu administracyjnym powinna zostać rozpatrzona co najmniej dwukrotnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 marca 2017 r. (VI SA/Wa 1843/16) wyjaśnił istotę zasady dwuinstancyjności:

WSA

(...) istotą dwuinstancyjności postępowania jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów, jednakże ma obowiązek szczegółowego ustosunkowania się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest zatem weryfikacja rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji, lecz ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji.

Oczywiście nie ma w tym zakresie bezwzględnego obowiązku, jednakże każda ze stron postępowania ma prawo do skutecznego zgłoszenia takiego żądania. Postępowanie rozpatrywane w ramach drugiej instancji odróżnić jednak należy od postępowania nadzwyczajnego, wynikającego np. ze wznowienia. Dwukrotne przeprowadzenie postępowania oznacza m.in. obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Oczywiście, przeprowadzając drugi raz postępowanie wyjaśniające, organ może oprzeć się na dowodach analizowanych w ramach postępowania pierwszej instancji. Jednakże niedopuszczalne jest wydanie wyłącznie samej decyzji bez prowadzenia wcześniejszych analiz. Aspekt ten był wielokrotnie akcentowany w orzecznictwie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lutego 2012 r. (II OSK 2720/11) wskazał, że: