Komentarz do KPA 2018 - Art. 80

1

[Swobodna ocena dowodów] Ustawodawca w komentowanym przepisie art. 80 k.p.a. reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów, polegającej na tym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2017 r. (II OSK 2366/16) wskazał, że:

NSA

Prawidłowo prowadzone postępowanie dowodowe wymaga, by organy administracyjne wypełniały obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego. Obowiązek ten oznacza, że organ nie tylko z własnej inicjatywy powinien gromadzić dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, ale także, by przeprowadził dowody wskazane przez stronę, jeżeli mają znaczenie dla sprawy.

W orzecznictwie wskazuje się, że nie można kierować się założeniem, że pewne dowody mają "wyższą moc dowodową". Jak słusznie się tłumaczy, wprowadzenie takiego założenia w praktykę byłoby realizacją zasady formalnej teorii dowodów, będącej zaprzeczeniem zasady ustanowionej w art. 80 k.p.a. W postępowaniu dowodowym, prowadzonym zgodnie z zasadami k.p.a., w tym zasadą swobodnej oceny dowodów, organ administracji publicznej opiera się na dowodach najbardziej wiarygodnych.

Potwierdza to wyrok z 26 września 2017 r. (II SA/Ol 515/17), w którym WSA w Olsztynie wyjaśnił, że:

WSA

W sytuacji gdy materiał dowodowy zawiera rozbieżne dowody, należy, mimo wątpliwości, ustalić stan faktyczny na zasadzie swobodnej oceny dowodów, opierając się na dowodach najbardziej wiarygodnych. (...) Można poszukiwać nowych (dalszych) dowodów, jeżeli dotychczas zebrane dowody nie są wystarczające i nie można na ich podstawie w ramach art. 80 k.p.a., ustalić stanu faktycznego. (...) Nie ma także podstaw do formułowania wniosków dowodowych, opartych na założeniu o wyższej mocy dowodowej określonych dowodów. Byłaby to realizacja zasady formalnej teorii dowodów, będącej zaprzeczeniem zasady ustanowionej w art. 80 k.p.a.