Stawka VAT na usługi przechowywania instrumentów finansowych – interpretacja ogólna MF

Czynności polegające na przechowywaniu instrumentów finansowych są opodatkowane stawką 23%. Stawka podstawowa ma zastosowanie niezależnie od tego, czy instrumenty finansowe są w formie materialnej czy zdematerializowanej. Takie stanowisko zajął Minister Finansów w interpretacji ogólnej, której fragment przytaczamy.

MF 

 1. (...) Opis zagadnienia, w związku z którym jest dokonywana interpretacja przepisów prawa podatkowego

(…) Należy zwrócić uwagę, że instrumenty finansowe mogą występować zarówno w postaci materialnej, jak i w postaci zdematerializowanej. Pojęcie przechowywania (depozytu) instrumentów finansowych dotyczy instrumentów finansowych występujących w postaci materialnej, jak również instrumentów występujących w postaci zdematerializowanej. W zależności od tego, czy instrument finansowy występuje w postaci materialnej, czy też jest zdematerializowany, przechowywanie instrumentów finansowych charakteryzuje się innym zakresem świadczeń składających się na tę usługę.

W przypadku instrumentów finansowych w formie materialnej istotą usługi przechowywania (depozytu) może być przyjmowanie tych instrumentów do depozytu i przechowywanie ich np. w skarbcu, sejfie lub skrytce depozytowej.

W przypadku instrumentów finansowych w formie zdematerializowanej przechowywanie (depozyt) może polegać na prowadzeniu rejestrów lub ewidencji (w tym również w formie elektronicznej), dokonywaniu zapisów na kontach depozytowych lub ewidencyjnych. Usługa przechowywania może być również wykonywana z wykorzystaniem rachunków papierów wartościowych (przechowywanie na rachunkach papierów wartościowych).

W związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami interpretacyjnymi oraz zgłaszanymi wątpliwościami w kwestii zastosowania właściwej stawki podatku w przypadku usług przechowywania instrumentów finansowych, uzasadnione jest przedstawienie zasad opodatkowania podatkiem VAT tych świadczeń.

2. Wyjaśnienie zakresu oraz sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym

(…) Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT zwolnieniu od podatku podlegają usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1768, z późn. zm.), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT wynika, że usługi przechowywania instrumentów finansowych wyłączone zostały ze zwolnienia od podatku VAT. Usługi przechowywania instrumentów finansowych podlegają zatem opodatkowaniu podstawową stawką podatku VAT, która od dnia 1 stycznia 2011 r., na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 i art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, wynosi 23%.

Dla wysokości opodatkowania VAT usług przechowywania instrumentów finansowych nie ma przy tym znaczenia, czy usługi przechowywania dotyczą instrumentów finansowych występujących w formie materialnej, czy w formie zdematerializowanej. Zarówno prawodawca unijny, jak i krajowy nie wprowadza w tym zakresie rozróżnienia. (...)

Od redakcji

Interpretacja potwierdza, że nieprawidłowe jest odmienne traktowanie usług przechowania instrumentów finansowych w formie materialnej i niematerialnej. W szczególności nieprawidłowe jest twierdzenie, że usługi przechowywania instrumentów finansowych w formie niematerialnej nie stanowią usługi „przechowania” wyłączonej ze zwolnienia z VAT.

Zwolennicy tego poglądu uznawali, że usługa przechowywania instrumentów finansowych w formie zdematerializowanej nie spełnia definicji umowy przechowania zawartej w Kodeksie cywilnym, według którego usługa przechowania może bowiem dotyczyć wyłącznie rzeczy materialnych. Fiskus jednoznacznie stwierdził jednak, że taka interpretacja jest sprzeczna z dyrektywą VAT oraz zasadami powszechności opodatkowania i ścisłego interpretowania przepisów o zwolnieniach podatkowych (stanowisko to potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych - zob. wyroki NSA z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2027/14, oraz z 4 października 2017 r., sygn. akt I FSK 1911/15).

W interpretacji znalazło się również zastrzeżenie, że nie może ona być podstawą do nakładania na podatnika obowiązków podatkowych (taką moc mają jedynie ustawy). Z pewnością jednak praktyka organów podatkowych będzie odtąd jednolita. Podatnicy, którzy będą nadal stosowali zwolnienie z VAT do świadczonych usług przechowywania instrumentów finansowych, narażają się zatem na spór z fiskusem.

W interpretacji MF znalazło się również zastrzeżenie, że podatnicy, którzy korzystali ze zwolnienia na zasadach zaufania do organów podatkowych, czyli zgodnie z uzyskaną interpretacją indywidualną albo zgodnie z utrwaloną praktyką organów podatkowych, korzystają z ochrony wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 14e § 1a pkt 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może z urzędu stwierdzić wygaśnięcie interpretacji indywidualnej, jeżeli jest ona niezgodna z interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie prawnym. Samo wydanie interpretacji ogólnej, sprzecznej z posiadaną przez podatnika interpretacją indywidualną, nie oznacza zatem, że podatnik traci automatycznie ochronę wynikającą z posiadanej interpretacji indywidualnej. Ochrona wynikająca z takiej interpretacji przestaje działać po stwierdzeniu jej wygaśnięcia przez Dyrektora KIS. Wynika to z treści art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed stwierdzeniem jej wygaśnięcia nie może szkodzić wnioskodawcy. Ponadto w zakresie związanym z zastosowaniem się do interpretacji, której wygaśnięcie stwierdzono, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się oraz nie nalicza się odsetek za zwłokę.

Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 20 stycznia 2020 r. w sprawie zastosowania właściwej stawki podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności polegających na przechowywaniu instrumentów finansowych Nr PT6.8101.4.2019 (Dz.Urz.MF z 2020 r. poz. 7)

Ewa Sławińska

prawnik, redaktor naczelna „MONITORA księgowego”