Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. II SA/Rz 1147/24
Przy ubieganiu się o zasiłek dla bezrobotnych, nieprzestrzeganie ustawowego 14-dniowego terminu na rejestrację w urzędzie pracy po zakończeniu służby wojskowej skutkuje utratą prawa do zasiłku. Przesłanki materialnoprawne określone w ustawie o promocji zatrudnienia są nieodwracalne, a brak wymaganej liczby dni składkowych uniemożliwia przyznanie zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 czerwca 2024 r. nr S-V.8641.18.2024.NZ w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 1147/24
UZASADNIENIE
J.K. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 19 października 2023 r. i decyzją z tego dnia Prezydent Miasta [...] uznał ją za osobę bezrobotną i przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 19.10.2023 r. na okres 365 dni.
Następnie J.K. podjęła czynną służbę wojskową 2.04.2024 r. i z tym dniem utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2024 r.). W dalszej kolejności zarejestrowała się ponownie w PUP w [...] 13.05.2024 r.
Decyzją z dnia 13 maja 2024 r. nr 485/sgierula/05/24 znak PE-/070800/0002/2024 Prezydent Miasta [...] uznał J.K. (dalej: "wnioskodawczyni", "Skarżąca") z dniem 13 maja 2024 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni podjęła czynną służbę wojskową z dniem 2.04.2024 r., która zakończyła się 28.04.2024 r. i w związku z tym w dniu rejestracji – 13 maja 2024 r. nie spełniła warunku określonego w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. dz. U. z 2024 r., poz. 475 – dalej "ustawa") stanowiącym, że bezrobotny, który utracił status na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia czynnej służby wojskowej (...) i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od ustania zatrudnienia może nabyć prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego (...). Oran podał też, że weryfikacja dokumentów i przeliczenie okresów uprawniających do zasiłku wykazała jedynie 258 dni uprawniających do zasiłku. Do wymaganego ustawowego okresu uprawniającego do nabycia prawa brakowało 107 dni i przekroczono okres 14 dni od zaprzestania wykonywania czynnej służby wojskowej.
J.K. złożyła odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wyjaśniła, że nie mogła zarejestrować się w terminie do 14 dni w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] ponieważ nie posiadała dokumentu potwierdzającego pełnienie czynnej służby wojskowej w dniach od 2 do 28 kwietnia 2024 r. Książeczka wojskowa została wysłana 9 maja 2024 r. z J. zwykłym poleceniem nadania a otrzymała ją 12 maja 2024 r. i 13 maja 2024 r. zgłosiła się do PUP w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna.
Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r. nr S-V.8641.18.2024.NZ, działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 5 i 6 pkt 1 oraz art. 73 ust. 7 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach Wojewoda podał, że Prezydent Miasta [...] decyzją z 19 października 2023 r. orzekł o uznaniu J.K. za osobę bezrobotną z dniem 19 października 2023 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 października 2023 r. na okres 365 dni. Następnie decyzją z 5 kwietnia 2024 r. Prezydent orzekł o utraci| przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 kwietnia 2024 r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem 2 kwietnia 2024 r.
Odwołująca ponownie zarejestrowała się w urzędzie pracy 13.05.2024 r. Wojewoda zauważył, że poza sporem pozostaje, że wnioskodawczyni spełniała przesłanki do uznania jej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Sporna natomiast jest kwestia spełnienia przez nią przesłanek do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Powołując treść art. 73 ust. 5, 6 pkt 1 i ust. 7 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy organ wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawczyni pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 19 października 2023 r. do 2 kwietnia 2024 r., tj. do dnia utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia czynnej służby wojskowej. Wyżej wymieniona ponownie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w PUP w [...] 13 maja 2024 r. i przedłożyła kopię książeczki wojskowej, z której wynika, że czynna służba wojskowa rozpoczęła się 2 kwietnia 2024 r. a zakończyła 28 kwietnia 2024 r. Zatem nie spełniła warunków określonych w art. 73 ust. 5 w zw. z ust. 6 pkt 1 ustawy, bowiem nie zarejestrowała się w urzędzie pracy w terminie 14 dni od dnia zakończenia czynnej służby wojskowej.
Odnosząc się do argumentu odwołania, że przyczyną niezarejestrowania się w wymaganym terminie był brak dokumentu potwierdzającego pełnienie czynnej służby wojskowej we wskazanym wyżej okresie, na dowód czego odwołująca załączyła kopię koperty, w której została wysłana książeczka wojskowa z mało czytelną datą stempla wskazującą na 8 lub 9 maja 2024 r., Wojewoda wskazał, że okoliczności, z powodu których wnioskodawczyni nie zarejestrowała się w terminie 14-tu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej nie mają znaczenia w kontekście uregulowań zawartych w art. 73 ust. 5 i 6 pkt 1 ustawy. Ponadto zauważył, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 667) osoba rejestrująca się przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji, między innymi świadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień przysługujących na podstawie przepisów ustawy. Co prawda, zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia, rejestracji nie dokonuje się w przypadku nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2 i 3, ale w szczególnie uzasadnionych przypadkach starosta może wyrazić zgodę na rejestrację osoby nieposiadającej kompletu dokumentów, o czym stanowi § 8 ust. 5 rozporządzenia. Wnioskodawczyni powinna była zarejestrować się w terminie do 14-tu dni od dnia zakończenia czynnej służby wojskowej a w przypadku trudności z przedłożeniem kompletu potrzebnych dokumentów - uzyskać zezwolenie na rejestrację bez nich. W trakcie rozmowy telefonicznej 4 kwietnia 2024 r. kiedy zgłosiła telefonicznie wyrejestrowanie z ewidencji bezrobotnych z powodu podjęcia służby wojskowej została również poinformowana o rejestracji do 14 dni od zakończenia służby. Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Nadto zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, istnieje również możliwość wypełnienia w dowolnym czasie elektronicznego wniosku o rejestrację w powiatowym urzędzie pracy, bez konieczności osobistego stawiennictwa w budynku urzędu pracy.
Z uwagi na fakt, że ponowna rejestracja nastąpiła w okresie krótszym niż 365 dni, Wojewoda przeanalizował również spełnienie przesłanek z art. 73 ust. 7 ustawy – wówczas dla przyznania prawo do pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych muszą być łącznie spełnione dwa warunki, tj. osoba bezrobotna musi legitymować się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym, co najmniej 365 dni na przestrzeni 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, na który to mogą składać się wyłącznie okresy enumeratywnie wymienione w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Okres 18 miesięcy, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji J.K. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., to okres od 12 listopada 2022 r. do 12 maja 2024 r.
Organ stwierdził, że w podanym okresie Skarżącej można zaliczyć okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, licząc od 12 listopada 2022 r. do 2 kwietnia 2023 r. (142 dni), okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia od 3 kwietnia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. (89 dni) oraz okres pełnienia czynnej służby wojskowej 2 kwietnia 2024 r. do 28 kwietnia 2024 r. (27 dni). Tylko te okresy odpowiadają wymogom określonym w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Łącznie jest to 258 dni. Oznacza to, że J.K. rejestrując się jako osoba bezrobotna po raz ostatni 13 maja 2024 r. nie spełniała określonych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy warunków uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Reasumując Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy.
J.K. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 73 ust. 5 i 6 pkt 1 oraz art. 73 ust. 7 ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że nie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Zdaniem skarżącej organ winien uwzględnić okoliczności które spowodowały, że nie dochowała 14 dniowego terminu na zarejestrowanie się po ukończonej czynnej służbie wojskowej oraz fakt, że zarejestrowała się w najszybszym możliwym terminie po ustaniu przeszkód, które były od niezależne. Wyjaśniła, że nie miała wpływu na to kiedy organy wojskowe wydadzą jej dokument potwierdzający odbycie czynnej służby wojskowej. Datę kiedy otrzymała książeczkę wojskową potwierdzają dokumenty które dołączyła do odwołania. Zdaniem skarżącej w zaistniałym stanie faktycznym powinna uzyskać prawo do kontynuacji pobierania zasiłku dla bezrobotnych a organ powinien przyznać ten zasiłek na okres uzupełniający. Zarzuciła, że organ nie uwzględnił, że zgłoszenie się do urzędu w celu rejestracji po upływie 14 dniowego terminu było przez nią niezawinione oraz było nieznaczne gdyż wynosiło jeden dzień. W sprawie zachodziły szczególne okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda zwrócił się jej zwrócił się o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. ) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził tego typu wad i naruszeń, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.
W przypadku ponownej rejestracji skarżącej po ustaniu okresu dobrowolnej służby wojskowej, organ zatrudnienia prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 73 ust. 5 ustawy. Przepis ten stanowi, że "bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4".
Ust. 6 stanowi, że przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku m. in. określonym w pkt 1 – tj. powołania do i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zasadniczej służby wojskowej, służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby, odbywania ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz służby zastępczej, a także stawienia się do i zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
Nie ulega wątpliwości, że oba te przepisy miały zastosowanie w przypadku skarżącej, która w związku z podjęciem dobrowolnej służby wojskowej utraciła status osoby bezrobotnej na krócej niż 365 dni ( dokładnie na 26 dni).
Bezsporny jest również fakt, że terminy określone w art. 73 ust. 5 ustawy są terminami prawa materialnego, które nie podlegają przywróceniu ani przedłużeniu. Z tego też powodu nie mogły zostać uwzględnione argumenty podnoszone w skardze, dotyczące równie z nieznacznego przekroczenia terminu.
W rozpoznawanej sprawie początek biegu 14 dniowego terminu do rejestracji rozpoczął się następnego dnia po ustaniu zatrudnienia – czyli w realiach niniejszej sprawy po zakończeniu służby wojskowej. Urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt odbycia służby wojskowej oraz daty jej rozpoczęcia i zakończenia jest książeczka wojskowa. Daty te wskazuje ona w sposób wyraźny – datę rozpoczęcia służby – 2.04.2024 r. i datę jej zakończenia – 28.04.2024 r.
Prawidłowo zatem przyjął organ, że dokonanie rejestracji w dniu 13 maja 2024 r. nastąpiło z przekroczeniem 14-dniowego ustawowego terminu.
Przy obliczaniu tego terminu nie mogły zostać uwzględnione argumenty braku dostarczenia dokumentacji przez jednostkę wojskową, czy eksponowane w skardze okoliczności wydania rozkazu dziennego w dniu 29 kwietnia 2024 r. Jeśli chodzi o dokumenty potwierdzające służbę wojskową, słusznie wywodzi Wojewoda, że ewentualne trudności w ich uzyskaniu przed upływem 14-dniowego terminu powinny zostać zgłoszone w celu uzyskania zgody na rejestrację bez tych dokumentów, zgodnie z § 8 ust. 5 rozporządzenia.
Natomiast z datą wydania rozkazu dziennego powołane przepisy nie wiążą żadnych skutków prawnych – istotna jest data rozpoczęcia i zakończenia służby.
Uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 5 ustawy, organ rozważał też możliwość przyznania tego zasiłku na podstawie art. 73 ust. 7 ustawy. Warunki określone w tym przepisie to utrata statusu bezrobotnego na okres nie dłuższy niż 365 dni oraz spełnienie warunków z art. 71 ustawy – tj. zatrudnienie przez co najmniej 365 dni na przestrzeni 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację. Okres 18 miesięcy, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącej to okres od 12 listopada 2022 r. do 12 maja 2024 r. W tym okresie do zaliczenia pozostają:
- zatrudnienie na podstawie umowy o pracę (12.11.2022 r. – 2.04.2023 r. - 142 dni),
- pobieranie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia (3.04.2023 r- 30 czerwca 2023 r. - 89 dni),
- pełnienie czynnej służby wojskowej (2.04.2024 r.- 28.04.2024 r. - 27 dni). Łącznie jest to 258 dni, co oznacza, że skarżąca w dniu rejestracji 13 maja 2024 r. nie spełniała określonych w art. 73 ust. 7 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy warunków uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Biorąc wszystkie te okoliczności pod uwagę Sąd uznał, że wydane przez organy decyzje nie naruszają prawa w sposób określony w art. 145 P.p.s.a., podobnie jak poprzedzające te rozstrzygnięcia postepowanie administracyjne i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
POTRZEBUJESZ POMOCY?